Sınıf dışı okuma yazmaya hazırlık programının okul öncesi dönem çocuklarının erken okuryazarlık becerilerine etkisi

Bu araştırmada, "Sınıf Dışı Okuma Yazmaya Hazırlık Programının Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Erken Okuryazarlık Becerilerine Etkisi" incelenmiştir. Araştırmada bağımlı değişken "çocukların erken okuryazarlık becerileri", bağımsız değişken ise "Sınıf Dışı Okuma Yazmaya Hazırlık Programı" olarak belirlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubu Diyarbakır Bismil İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı bir bağımsız anaokulu bünyesinde bulunan sınıflarda eğitim gören çocuklardan amaçlı örnekleme yöntemlerinden "tipik durum örnekleme" ile belirlenmiş iki sınıfta bulunan 20 deney, 20 kontrol grubu olmak üzere yaşları 60-66 ay aralığında değişen toplam 40 çocuktan oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, "Erken Okuryazarlık Testi (EROT)" kullanılmıştır. Bu ölçek, Türkiye'de Tevhide Kargın, Cevriye Ergül, Şener Büyüköztürk ve Birkan Güldenoğlu (2015) tarafından hazırlanmıştır. Erken Okuryazarlık Testi, deney öncesi ve deney sonrası hem programa katılan gruba (deney grubu) hem de geleneksel eğitim grubuna (kontrol grubu) uygulanmıştır. Erken Okuryazarlık Testinden elde edilen verilerin analizi yapılırken Mann Whitney-U Testi ve Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar şu şekildedir; • Sınıf Dışı Okuma Yazmaya Hazırlık Programına katılan gruptaki (deney grubu) ve geleneksel eğitim grubundaki (kontrol grubu) çocukların EROT toplam son test puan ortalamaları anlamlı düzeyde farklılaşmaktadır. • Sınıf Dışı Okuma Yazmaya Hazırlık Programına katılan gruptaki (deney grubu) ve geleneksel eğitim grubundaki (kontrol grubu) çocukların EROT Sözcük Bilgisi Alt Testlerinden İfade Edici Dilde Sözcük Bilgisi testinde son test puan ortalamaları istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde değişmemiştir. Fakat Sözcük Bilgisi Alt Testlerinden; Alıcı Dilde Sözcük Bilgisi, Genel İsimlendirme ve İşlev Bilgisi testinde, programa katılan çocukların (deney grubu) lehine istatistiksel olarak anlamlı bir farklılaşma olmuştur. Ses Bilgisel Farkındalık Alt Testlerinden; Uyak Farkındalığı ve Sözcüklerin İlk Sesini Atma testinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmamıştır. İlk Sese Göre Eşleştirme, Son Sese Göre Eşleştirme, Cümleyi Sözcüklere Ayırma, Sözcükleri Hecelerine Ayırma, Heceleri Birleştirme ve Sözcüklerin Son Sesini Atma testinde ise programa katılan çocukların (deney grubu) lehine son testlerde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmuştur. Harf Bilgisi Alt Testlerinden; Alıcı Dilde Harf Bilgisi son testinde programa katılan çocukların (deney grubu) lehine bir farklılık oluşurken İfade Edici Dilde Harf Bilgisi son testinde ise istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmamıştır. Dinlediğini Anlama Alt Testi son test puan ortalamaları programa katılan çocukların (deney grubu) lehine istatistiksel açıdan anlamlı olarak farklılaşmıştır. Bu sonuçlara göre Sınıf Dışı Okuma Yazmaya Hazırlık Programı'nın okul öncesi dönem çocuklarının erken okuryazarlık becerilerini olumlu yönde arttırdığı söylenebilir. Anahtar kelimeler: Erken okuryazarlık becerileri, okul öncesi eğitim, okuma yazmaya hazırlık, sınıf dışı etkinlikler