Sınıf öğretmenlerinin eleştirel okuma öz yeterlik algı düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi

Bu çalışmada sınıf öğretmenlerinin eleştirel okuma öz yeterlik algı düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından anlamlı farklılık gösterip göstermediği araştırılmıştır. Betimsel tarama modeli ile çalışılan bu araştırmanın örneklem grubunu; 2021-2022 eğitim öğretim yılında Adana ili merkez ilçelerindeki (Çukurova, Sarıçam, Seyhan,Yüreğir) ilkokullardan basit seçkisiz yöntem kullanılarak belirlenen 25 ilkokuldaki 356 sınıf öğretmeni oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak sınıf öğretmenlerinin demografik özelliklerini belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" ve eleştirel okuma öz yeterlik algı düzeylerini belirlemek için Karabay (2013) tarafından geliştirilen beşli likert tipinde, 41 maddeden oluşan "Eleştirel Okuma Öz Yeterlik Algı Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 20 programından yararlanılarak normal dağılım göstermeyen gruplarda Kruskal Wallis H-testi; normal dağılım gösteren gruplarda ise Bağımsız Gruplar T-testi ile tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Analiz sonucunda gruplar arasında çıkan anlamlı farklılığın hangi gruplar arasında olduğunu belirlemek amacıyla çoklu karşılaştırma testleri uygulanmış; anlamlılık düzeyi .05 olarak kabul edilmiştir. Araştırmanın sonucuna göre sınıf öğretmenlerinin eleştirel okuma öz yeterlik algıları "genellikle" düzeyinde olup cinsiyet değişkeninde "toplam puan" ile "değerlendirme" ve "görsel" alt boyutlarında kadınlar lehine anlamlı bir şekilde farklılık göstermektedir. Bir yılda okunan kitap sayısına göre "toplam puan" ile "değerlendirme" ve "araştırma-inceleme" alt boyutlarında diğer öğretmenlere kıyasla daha fazla kitap okuduğunu belirten öğretmenler lehine anlamlı bir şekilde farklılık tespit edilmiştir. Bir yılda katıldıkları sosyal faaliyet sayısına göre diğer öğretmenlere nazaran daha fazla sosyal faaliyete katıldıklarını belirten öğretmenler lehine "toplam puan" ile "değerlendirme" ve "araştırma-inceleme" alt boyutlarında anlamlı bir şekilde farklılık bulunmuştur. Öte yandan sınıf öğretmenlerinin eleştirel okuma öz yeterlik algıları ile yaş, mesleki kıdem, mezun olunan okul türü ve öğrenim durumu değişkenlerinde herhangi bir anlamlı farklılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Sınıf öğretmeni, eleştirel okuma, öz yeterlik