Sınıf öğretmenlerinin kaynaştırmaya ilişkin tutumu ve tutumun iyileştirilmesine yönelik çözüm önerileri

Bu çalışmada sınıf öğretmenlerinin kaynaştırmaya karşı tutumlarını belirlemek ve bu tutumu iyileştirmeye yönelik çözüm önerileri geliştirmek amaçlanmıştır. Bu amaçla sınıf öğretmenlerinin kaynaştırmaya yönelik tutumları ölçülmüş, sınıf öğretmenleriyle görüşmeler yapılmış ve tutumları farklı değişkenlere göre incelenmiştir. Sınıf öğretmenlerinin tutumunu etkileyebileceği düşünülen; cinsiyet, yaş, medeni durum, çocuk sahibi olup olmama durumu, engelli yakınının olup olmama durumu, engelli yakını olanların yakınlık derecesi, mesleki kıdem, mezun olunan bölüm, unvan, sınıf mevcudu, kaynaştırma öğrencisi bulunup bulunmama ve kaynaştırma ile ilgili eğitim almış olup olmama durumu değişkenleri araştırma kapsamında ele alınmıştır. Ayrıca; "Sınıf öğretmenlerinin tutumunu iyileştirmek için ne gibi çözümler bulunabilir?" sorusuna yine sınıf öğretmenlerinden cevap alınmaya çalışılmıştır. Araştırmada bilimsel araştırma yöntemlerinden karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2017-2018 eğitim-öğretim yılında Muş ilinin Varto ilçesinde görev yapan sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır. Evren ulaşılabilir olduğundan örnekleme yoluna gidilmemiştir. Evreni oluşturan 143 öğretmenden 129'una ulaşılmıştır. Araştırmaya katılan 129 öğretmenden 15'i ile görüşme yapılmış, görüşmelerde gönüllülük esas alınmış; maksimum çeşitlilik sağlanmaya çalışılmıştır. Karma araştırma yöntemi kullanılan bu çalışmada iki farklı veri toplama yöntemi kullanılmıştır. Veriler öncelikle anket yöntemi ile toplanmış ve analiz edilmiş, daha sonra yapılandırılmış görüşmeler ile toplanıp analiz edilmiştir. Bu çalışmada Kişisel Bilgi Formu, Kaynaştırmaya İlişkin Görüşler Ölçeği ve yapılandırılmış görüşme soruları kullanılmıştır. Nicel veriler SPSS 20.0 paket programı aracılığıyla bilgisayara aktarılmıştır. Bağımsız değişkenlere göre ölçek puanlarının farklılaşıp farklılaşmadığı test edilmeden önce t testi ve tek yönlü varyans analizi yöntemlerinde bir gereklilik olan normallik varsayımı basıklık-çarpıklık katsayıları, normallik testleri ve histogram ve Q ve Q grafikleri incelenerek kontrol edilmiştir. Bu varsayımın sağlanmadığı durumlarda non-parametrik testlerden olan Mann Whitney-U testi ve Kruskal Wallis H testi kullanılmıştır. Görüşme formunda yer alan sorulara uygun bir biçimde ve araştırmanın kuramsal çerçevesi içinde temalar oluşturulmuştur. Veriler Nvivo-QSR 12 programı yardımıyla sınıflandırılmıştır. Oluşturulan temalara referanslar atanmış, böylece öğretmenlerin ifadeleriyle paralel olarak, bulgular ortaya çıkmıştır. Sonuç olarak 2017-2018 eğitim öğretim yılında, Muş ilinin Varto ilçesinde görev yapan sınıf öğretmenlerinin kaynaştırmaya ilişkin tutumu cinsiyet, kaynaştırma öğrencisi olup olmama ve kaynaştırmaya ilişkin eğitim almış olup olmama değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar gösterdiği, araştırmada ele alınan diğer değişkenlere göre değişmediği görülmüştür. Elde edilen bulgular doğrultusunda şu önerilerde bulunulmuştur: Sınıf öğretmenleri kaynaştırma eğitimi hususunda bilgilendirilmelidir. Okul ve sınıfın fiziki koşullarının uygun olmadığı durumlarda kaynaştırma eğitimi yapılmamalıdır. Öncelikle şartlar iyileştirilmeli, daha sonra özel ilgi gereksinimli öğrenciler kaynaştırılmalıdır. Birleştirilmiş sınıflarda kaynaştırma eğitimi öğretmeni ve öğrencileri çok zorladığından bu sınıflarda kaynaştırma yapılmamalıdır. Milli Eğitim Bakanlığı kaynaştırma eğitimini veren öğretmene destek hizmetlerini arttırmalıdır. Yarı zamanlı kaynaştırma uygulamaları yaygınlaştırılmalıdır. Anahtar Sözcükler: Kaynaştırma Eğitimi, Kaynaştırmaya Yönelik Tutum, Kaynaştırma Öğrencileri