Sınıf öğretmenlerinin özel öğrenme güçlüğü alanına ilişkin yeterlik düzeylerinin belirlenmesi ve diskalkuliye ilişkin görüşlerinin incelenmesi

Bu çalışma ile sınıf öğretmenlerinin özel öğrenme güçlüğü alanına ilişkin yeterlilik düzeylerinin ve özel öğrenme güçlüğü türlerinden biri olan Diskalkuliye ilişkin görüşlerinin incelenmesi ardından elde edilen sonuçların ve çıkarımların sunulması amaçlanmaktadır. Bu çalışmada karma araştırma yöntemlerinden açıklayıcı desen kullanılmıştır. Araştırma kapsamında nicel verilerin toplanması için öğretmenlerin özel öğrenme güçlüğü alanına ilişkin yeterlilik algılarının belirlenmesinde Deniz ve Sarı (2021) tarafından geliştirilen Özel Öğrenme Güçlüğü Alanı Öğretmen Yeterlik Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmaya katılan 301 öğretmenin verisi kullanılarak elde edilen ölçümlerin geçerliği ve güvenirliği değerlendirilmiştir. Özel Öğrenme Güçlüğü Alanı Öğretmen Yeterlik Ölçeği'nin Cronbach Alfa iç tutarlılık güvenirlik katsayıları incelendiğinde, ÖÖG Bilgi Yeterliği, ÖÖG Öğretim Bilgisi Yeterliği ve ÖÖG Mesleki Bilgi Yeterliliği faktörleri için sırasıyla 0.984, 0.982, 0.979 değerleri elde edilmiştir. Hesaplanan güvenirlik katsayıları ölçme aracından elde edilen ölçümlerin güvenirliğinin yüksek (>0.90) olduğunu göstermektedir. Araştırma sonuçları sınıf öğretmenlerin ÖÖG yeterlilik düzeylerinin cinsiyet, mezuniyet durumu, okuttukları sınıf düzeyi, yaşadıkları yerleşim yerine, ÖÖG' ye sahip yakını olma durumlarına göre değişmediğini göstermektedir. Farklı kıdem grupları arasında özellikle 1-5 yıl kıdeme sahip olanların ÖÖG yeterlikleri 10-15 yıl kıdemi olan öğretmenlere göre daha fazladır. ÖÖG eğitimi alma açısından istatistiksel olarak, Öğretim bilgisi yeterliliği açısından bakıldığında, ÖÖG eğitimi alan öğretmenlerin yeterlilikleri, eğitim almayanlara göre anlamlı derecede daha yüksektir. Meslek bilgisi yeterliliği bakımından, ÖÖG eğitimi alan öğretmenlerin öz-yeterlilik puanları, eğitim almayanlara göre anlamlı bir fark göstermemiştir. Bu sonuçlar, öğretmenlerin ÖÖG yeterliliklerinin, ÖÖG eğitimi alma durumlarına göre değiştiğini, özellikle bilgi ve öğretim bilgisi yeterliliği alanlarında, eğitim almanın yeterlilik düzeyini artırdığını göstermektedir. ÖÖG deneyimi olan öğretmenlerin bilgi yeterlilikleri deneyimi olmayanlara kıyasla anlamlı bir şekilde daha yüksek bulunmuştur. Öğretim bilgisi yeterliliği açısından bakıldığında, ÖÖG deneyimi olan ve olmayan öğretmenler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Meslek bilgisi yeterliliği noktasında ise, ÖÖG deneyimi olan öğretmenlerin yeterlilik puanları, deneyimi olmayanlara göre anlamlı olmasa da daha yüksektir. Bu sonuçlar, ÖÖG deneyiminin öğretmenlerin yeterliliklerini belirli bir ölçüde etkileyebileceğini göstermektedir. Araştırmanın kapsamında nitel verilerin toplanması için öğretmenlerin diskalkuliye ilişkin görüşlerinin incelenmesi amacıyla Malatya iline bağlı 6 farklı devlet ilkokulunda görev yapan, mezuniyet dereceleri ve bölümleri bakımından heterojen özelliğe sahip gönüllü 16 sınıf öğretmenine araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış 2 demografik soru, 4 ana soru ve bu ana sorulara ilişkin 7 açıklayıcı alt sorudan oluşan görüşme formu uygulanmıştır. Görüşme formu kullanılarak yapılan pilot uygulama sonrasında yanlış anlaşılmalara sebebiyet veren sorular çıkarılmış, akışın bütünlüğünü sağlayacak şekilde soru sıralaması düzenlenmiştir. Her bir görüşme öncesinde katılımcılara araştırmacı ve araştırmanın amacı kapsamında bilgi verilerek görüşme kaydı için rıza onayları alınmıştır. Görüşme soruları yöneltilip cevapları alındıktan sonra her katılımcıya cevapları geri dönüt olarak verilmiş ve eklemek istedikleri hususlar belirlenmiştir. Ses kayıtlarının analizi yapılarak raporlaştırılması sağlanmıştır. Araştırma sonuçları sınıf öğretmenlerinin diskalkuliye ilişkin bilgi düzeylerinin yüzeysel olmakla birlikte sahip oldukları deneyimlerden yola çıkmak suretiyle benzer ifadeler kullandıklarını göstermiştir. Kullanılan ifadeler incelendiğinde cinsiyet, mezuniyet derecesi ve mezuniyet bölümü gibi faktörlerin sınıf öğretmenlerinin bilgi düzeylerini etkilemediği görülmüştür. Sınıf öğretmenlerinin bu bağlamda ortak veri paydaşının, kullanılmasını uygun gördükleri yöntemin yaparak yaşayarak olduğu yönünde olduğu belirlenmiştir. Bu araştırmada nitel veriler ile desteklen nicel araştırma sonuçları neticesinde ÖÖG eğitimi almanın yeterlilik düzeyini arttırdığı sonucuna dayanarak öğretmenlere hizmetiçi eğitim verilmesi; mesleki tecrübelerini paylaşabilecekleri yerel ve ulusal düzeyde paneller yapılması önemli görülmektedir. Öğretmen eğitimlerinin yanı sıra ölçme değerlendirme ve üniversitelere yerleştirmede ÖÖG' ne sahip öğrencilerin sorumlu bulundukları konu kapsamına ve kontenjan belirlenmesine yönelik yeni düzenlemelerinin yapılmasının ÖÖG' ne sahip bireylerin duygusal oluşumlarına faydalı bir etki yapacağı öngörülmekte ve araştırmacı tarafından önerilmektedir. Anahtar Sözcükler: Sınıf öğretmeni, özel öğrenme güçlüğü, diskalkuli