Sınıf öğretmenlerinin temel astronomi konularına yönelik hizmet içi eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi: bir eğitim programı önerisi

Araştırmanın temel amacı sınıf öğretmenlerinin temel astronomi konularına yönelik hizmet içi eğitim ihtiyaçlarını belirlemek ve belirlenen ihtiyaçlar doğrultusunda hizmet içi eğitim programı hazırlayarak öneri şeklinde sunmaktır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada nitel yaklaşım benimsenmiş ve durum çalışmasıyla yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubu uygun örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Araştırmanın katılımcılarını Antalya ili Muratpaşa ilçesinde MEB'be bağlı ve özel okullarda görev yapan 25 sınıf öğretmeni ve onların 4. sınıfa devam eden 20 ilkokul öğrencisi, Türkiye'nin farklı üniversitelerinde sınıf eğitimi alanında fen eğitimi çalışan 10 öğretim üyesi ve 19 son sınıfa devam eden sınıf öğretmen adayları oluşturmaktadır. Araştırmanın ihtiyaç analiz süreci; doküman analizi, gözlem ve görüşmeler ile yürütülmüştür. Sınıf öğretmenlerinin astronomi konularındaki ihtiyaçlarının tespit edilmesi sürecinde kullanılan veri toplama araçları araştırmacının her bir çalışma grubuna uygun olacak şekilde hazırlamış yarı yapılandırılmış görüşme ve gözlem formlarıdır. Görüşme formlarında sınıf öğretmenlerine yönelik 12, ilkokul öğrencilerine yönelik 4, akademisyenlere yönelik 3 ve sınıf öğretmen adaylarına yönelik 6 ana soru yer almaktadır. Her bir çalışma grubuyla 20-30 dakikalık görüşmeler yapılmış ve buna ek olarak sınıf öğretmenlerinin derslerinde gözlem yapılmıştır. Gözlem sürecinde hem öğretmenler hem de öğrenciler gözlemlenmiştir. Gözlem formunda ise ders sürecinde çalışmanın amacı kapsamında gözlemlenecek 9 madde hazırlanmıştır. Elde edilen veriler betimsel analizi ile analiz edilmiş; kod, kategori ve temalar oluşturulmuş ve analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda sınıf öğretmenlerinin ihtiyacı olan konuların temel astronomi konuları, bu konuların anlatımında kullanılabilecek farklı materyal ve etkinlikler, yöntem-teknik, kavram yanılgıları, astronomi okuryazarları ve astronomi anlatımında kullanılabilecek farklı teknolojik uygulamalar şeklinde belirlenmiştir. Ortaya çıkan bu ihtiyaçlar doğrultusunda hizmet içi eğitim programı geliştirilme yoluna gidilmiştir. Bu aşamadan sonra programın hangi yaklaşıma göre hazırlanacağı belirlenmiş ve kazanımlar yazılmıştır. Ardından hizmet içi eğitim programının planı oluşturulmuş ve eğitimin nasıl, nerede ve kaç saat/gün verileceğine karar verilmiştir. Ders planları oluşturulduktan sonra, literatür incelenmiş ve temel kaynaklar belirlenerek, uygulamalar ve bunların örnekleri içerik olarak sunulmuştur. Araştırmanın sonunda ihtiyaç analizinden elde edilen sonuçlar dahilinde öneriler sunulmuştur.