Sol meme radyoterapisinde mammaria interna alanın ışınlamasında geniş tanjansiyel-elektron kombinasyon tekniği ile foton-elektron kombinasyon tekniğinin karşılaştırılması ve kardiak dozların analizi

Amaç: Meme koruyucu cerrahi (MKC) sonrası radyoterapi uygulanan sol meme kanseri tanılı hastaların tedavi planlama Bilgisayarlı Tomografi (BT)'lerinden yararlanılarak sanal planlama ile mammaria interna (MI) bölgesinin ışınlamasında geniş tanjansiyel ve elektron kombinasyon tekniği (GTE) ile foton - elektron kombinasyon tekniğinin (F-E) kalp dozlarına etkisini araştırmaktır.Hastalar ve Yöntem: Mart 2008 tarihinden itibaren sol meme kanseri tanısıyla MKC uygulanmış ve kliniğimizde radyoterapi (RT) almış ilk 30 hastanın planlama arşiv görüntüleri kullanıldı. Her hasta için BT kesitlerinde eksternal kontur, mammaria interna, kalp, akciğer ve karşı meme volümü çizildi ve 2 ayrı planlama yapıldı. Foton-elektron tekniğinde sol meme iki tanjansiyel, ko-planar alanlar ile planlandı. Günlük 2 Gy fraksiyon dozunda toplam 50 Gy olacak şekilde hesaplandı. Mammaria interna alan ise tanjansiyel alan ile bitişik yaklaşık 4-5 cm'lik bir alan olup, SSD 100'de foton elektron kombinasyonu şeklinde, tanjansiyel alanla aralarında açı olacak şekilde planlandı. Foton alanı 6 MVX foton enerjisi ile 6 fraksiyonda toplam 12 Gy verilecek şekilde oluşturuldu. Geri kalan doz ise 6-21 MeV elektron ile foton alanı ile aynı alana 19 fraksiyonda toplam 38 Gy olacak şekilde tamamlandı. Geniş tanjansiyel - elektron (GTE) planlama tekniğinde ise sol meme, F-E tekniğindeki giriş ve çıkış noktaları ile iki tanjansiyel, ko-planar alanla planlandı ve 2 Gy fraksiyon dozunda toplam 38 Gy olacak şekilde ve eş zamanlı olarak MI alanına F-E planlanındaki benzer alan, enerji ve dozlar ile 38 Gy uygulanıldı. Geniş tanjansiyel alanın medial kenarı F-E tekniğindeki MI alanının lateral sınırı olacak şekilde, lateral kenarı ise tanjansiyel alanın lateral sınırı ile aynı olacak şekilde oluşturuldu. Bu alana 2 Gy fraksiyon dozunda toplam 12 Gy RT planlandı. Tedavi için uygun izodoz seçiminden sonra iki ayrı planın doz volüm histogramları (DVH) değerlendirildi. Her hasta için iki planlamadaki DVH' lerden sırasıyla kalp hacminin %50 (D50), %40 (D40), %30 (D30), %20 (D20), %10 (D10)'unun aldığı doz; maksimum (Dmax), medyan (Dmedyan) ve ortalama (Dort) aldığı doz, 10 Gy doz alan volümü (V10Gy); akciğerin maksimum(Dmax) ,medyan (Dmedyan), ortalama (Dort) aldığı doz, 20 Gy doz alan volümü (V20Gy), hacmin %20'sinin aldığı doz (D20), karşı memenin maksimum (Dmax), medyan (Dmedyan) ve ortalama (Dort) aldığı dozlar belirlendi. İstatistiksel analizlerin değerlendirilmesi amacıyla SPSS 13.0 programında ?paired samples t test? kullanıldı.Bulgular: İki planlama karşılaştırıldığında kalp için D50, D40, D30, D20, D10, V10Gy, Dmax, Dmedyan, Dort F-E tekniğinde sırasıyla 8 Gy, 10.6 Gy, 13.5 Gy, 18.2 Gy, 27 Gy, 7,9 Gy ve 11 Gy; GTE tekniğinde ise sırasıyla 4.3 Gy, 5.7 Gy, 8.7 Gy, 13.9 Gy, 22.5 Gy, 47.2 Gy, 4.2 Gy ve 8.3 Gy dir. Bu değerler karşılaştırıldığında GTE tekniği lehine istatistiksel anlamlı fark saptandı (p<0,0001).Sol akciğer için D20, Dmedyan, Dort değerleri karşılaştırıldığında GTE tekniği lehine istatistiksel anlamlılık elde edildi. Karşı meme dozlarını değerlendirdiğimizde ise F-E ve GTE planları arasında sadece GTE tekniği lehine maksimum doz değeri için istatistiksel anlamlı fark elde edildi (p=0,001).Sonuç: Meme koruyucu cerrahi operasyonu geçirmiş sol meme kanseri tanılı hastalarda MI ışınlamasında F-E ve GTE teknikleri karşılaştırılarak başta kalp dozları olmak üzere sol akciğer ve karşı meme dozları incelendiğinde, GTE tekniğinin karşı meme ve sol akciğerde doz artışına sebep olmadan, kalbi belirgin olarak koruduğu görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Sol meme kanseri, Mammaria İnterna Işınlaması, Geniş Tanjansiyel, Kalp dozları