Sömürgecilik sonrası ekonomik çöküşlerin iç çatışmalara etkisi: Somali örneği

Bu tez çalışması, sömürgecilik sonrası ekonomik çöküşlerin iç çatışmalara etkisini Somali örneği üzerinden teorik yaklaşımlar ışığında değerlendirerek açıklamak amacıyla hazırlanmıştır. Bunun için Üçüncü Dünya, sömürgecilik, iç çatışma, ekonomi ve savaş çalışmaları literatürünün taraması yapılmış ve elde edilen bulgular kullanılarak çalışmanın ana hatları oluşturulmuştur. Çalışmanın sorunsalını sömürgecilik sonrası oluşan ekonomik çöküşlerin iç çatışmaları tetiklediği ve iç çatışmaların yaşanmasıyla birlikte ülkede oluşan devlet başarısızlığı ve istikrarsızlık sonucu ekonomik çöküşlerin yaşandığı oluşturmaktadır. Binlerce yıldır farklı coğrafyalarda devletler farklı nedenlerle çatışmış hatta savaşlar yaşanmıştır. Bu çalışmada sorgulanan husus iç çatışmalara hangi etkenlerin neden olduğudur. İç çatışmalar neden doğar?, İç çatışmaları hangi nedenler tetikler? gibi soruları yanıtlarken, diğer etkenlerin yanı sıra sömürgeleştirilmiş toplumlarda ekonomik gelişmemişlik ve ekonomik çöküşün iç çatışmalara yol açtığı varsayımı üzerinde yoğunlaşarak iç çatışmalar açıklanmaya çalışılmıştır. İç çatışmaları ortaya çıkaran nedenler göz önüne alındığında; topraklarının büyüklüğü, ekonomik ve sosyal yapısı, borçlanma ve dış yardımlar, sömürgecilik, devletin rejimi, devlet başarısızlığı, istikrarsızlık, terör, iç çalkantılar gibi etkenler çoğaltılabilir. Dolayısıyla iç çatışmalara etki eden birçok faktör bulunmaktadır. Ancak, bu çalışmada, iç çatışmaların oluşmasında etken nedenlerden biri olan ekonomik yapı incelenerek, ekonomik çöküşlerle iç çatışmaların birbirlerine paralel olarak geliştiği varsayımı üzerinde durulmuştur. Bu tez çalışması ile büyük güçlerin müdahaleleri, iç savaşlar, geniş çaplı yoksulluk ve 1960'lardan 1990'lı yılların sonuna kadar bölgeyi karakterize eden başlıca olgular ele alınmıştır. Somali topraklarının sömürge döneminde bölünmüş yapısının oluşturduğu etkenler ve bu etkenlerin ekonomik çöküş ile iç çatışmaların ortaya çıkışı, uluslararası ilişkiler teorilerinden uluslararası sistemi ekonomik kavramlarla açıklamaya çalışan yaklaşımlar ve Marksizm- Kapitalizm ışığında değerlendirilerek, Üçüncü Dünya ülkelerinin sorunları Somali örneği üzerinden açıklanmaya çalışılmıştır. Bu çalışmada, Somali'de sömürgecilik sonrası oluşan ekonomik çöküşlerin iç çatışmaları tetiklediği ve iç çatışmaların yaşanmasıyla birlikte ülkede oluşan devlet başarısızlığı ve istikrarsızlık sonucu ekonomik çöküşlerin yaşandığı ortaya konulmuştur.