Sonbahar marul yetiştiriciliğinde solarizasyon ve mikoriza (Glomus intraradices)'nın bitki gelişimine ve verimine etkisi

Bu çalışma, 2007 yılında Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesi Arazisinde, solarize edilen tınlı killi toprakta, Glomus intraradices mikoriza türü ile infekteli Yedikule Marul fideleri ile üretimde, verim ve kalitede artış amaçlanmıştır.Kontrollü koşullarda çoğaltılan mikorizalı ve mikorizasız marul fideleri, Bölünmüş Parseller Deneme Desenine göre şaşırtılmıştır. Çalışma, solarizasyon yapılan ve yapılmayan ana parsel, mikorizalı ve mikorizasız alt parsel olarak 4 tekerrürlü olarak yürütülmüştür.Solarizasyon yapılan alanda yapılmayana göre, 5 cm toprak derinliğinde 11 oC, 10 cm de 8 oC, 20 cm de 7 oC ve 30 cm derinlikte 5 oC'lik sıcaklık artışı sağlanmıştır. Bu sıcaklık artışlarıyla yabancı ot çimlenmesi ve çoğalması frenlenmiş ve bu etki marul vejetasyon sonuna kadar devam etmiştir.Arazide 45 günlük bir yetiştirme periyodunda, Solarizasyon ile bitki boyu, bitki taç genişliği ve verimde büyük artış görülmüştür. Ele alınan her üç gelişme kriterinde de sonuçlar %1 düzeyinde önemli bulunmuştur. Solarizasyonda, ortalama marul ağırlığı 138.850 gram olurken uygulamanın yapılmadığı ana parsellerde bu değer 30.338 gram olarak belirlenmiştir. Mikoriza uygulamasıyla marul gelişmesinde ele alınan her üç kriterdeki artışlar %5 düzeyinde önemli bulunmuştur. Ele alınan iki uygulama arasında ise interaksiyon önemli çıkmamıştır.Çalışmada, mikorizanın çalışıp çalışmadığı, önce arazide mikoriza seven marul ile mikoriza sevmeyen yabani hardal (Sinapsis arvensis L.) arasında mikorizanın köprü vazifesi görmesiyle anlaşılmıştır. Sonra laboratuarda, mikorizal infeksiyon sayısı, infeksiyon oranı ve spor sayısı, solarizasyon yapılan ana parseller ile mikorizalı fidelerin dikildiği alt parsellerde, solarize edilmeyen ve mikorizasız fidelerin dikildiği parsellere göre, daha yüksek çıkmasıyla pekişmiştir. Ele alınan ilk iki kriterdeki sonuçlar; solarizasyonda ve mikoriza uygulamasında önemli farklılıklar olduğu görülmüştür. Ancak, solarizasyon ile mikoriza arasında interaksiyon önemli çıkmamıştır.Çalışma sonunda, solarizayondan sonra mikoriza (VAM) uygulamasının sonbahar marul yetiştiriciliğinde yararlı olduğu sonucuna varılmıştır