Sorumsuzluk anlaşmalarının haksız fiil sorumluluğuna etkisi (TBK m. 115 ve m. 116 hükümleri çerçevesinde)

Tazminat yükümlülüğü anlamıyla sorumluluk, haksız fiilden veya sözleşmeye aykırılıktan kaynaklanabilir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda bu ayrıma bağlı olarak, haksız fiil ve sözleşme sorumluluğu birbirinden farklı kısımlarda düzenlenmiştir. Sözleşme özgürlüğü ilkesi uyarınca, sözleşmenin taraflarının kanuni hükümlerden daha farklı kurallar düzenlemesi mümkündür. Bu nedenle taraflar, TBK m. 115 ve m. 116 hükümlerine uygun bir sorumsuzluk anlaşmasıyla borçlunun sözleşmesel sorumluluğunu sınırlandırabilirler. Ancak, haksız fiil sorumluluğunun sorumsuzluk anlaşmasıyla sınırlandırılıp sınırlandırılamayacağı hakkında hiçbir yasal düzenleme bulunmamaktadır. Dolayısıyla, TBK m. 60 hükmünde düzenlenen sorumluluk sebeplerinin yarışması durumlarında, sorumsuzluk anlaşmasının haksız fiile etki edip edemeyeceğinin incelenmesi gerekmektedir. Kanaatimizce, amaçsal yorumu gereğince haksız fiil sorumluluğunun esas amacının zararın giderilmesi (telafisi) olduğu sonucuna varılacak ve sorumsuzluk anlaşmasıyla sınırlandırılabileceği kabul edilebilecektir.