Sosyal bilgiler dersi 5.sınıf konularının tarih bilinci oluşturmadaki etkililiğinin öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi

Bu araştırmada öncelikle sosyal bilgilerin ne olduğu, sosyal bilgiler öğretiminin amacı ve önemi, sosyal bilgilerin dünyada ve Türkiye'deki gelişimi, tarih ve tarih bilinci, sosyal bilgilerde tarih ve tarih bilincinin öğretimi üzerinde durulmuştur. Ayrıca literatür taraması yapılmış ve konusu ile ilgili yapılmış olan çeşitli araştırmalar incelenmiştir. Çalışmadaki temel amaç, sosyal bilgiler öğretim programının 5.sınıflara ait kısmında yer alan konularının tarih bilinci oluşturmadaki etkililiğini öğretmen görüşleri doğrultusunda ortaya koymaya çalışmaktır. Nicel ve nitel olarak yapılan araştırma, tarama modelinde ve ayrıntılı durum belirlemeye yönelik olup, genel tarama modellerinden faydalanılarak ortaya konulmuştur. Bu kapsamda programı hazırlayanlara dönüt sağlaması bakımından öğretmenlerin program ve programda yer alan tarih konularının etkililiği hakkındaki görüşlerini tespit etmek amacıyla beşli ve üçlü likert tipi dereceleme ölçeği ve açık uçlu sorular kullanılarak anket formu hazırlanmış ve veriler toplanmaya çalışılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2017-2018 eğitim-öğretim yılında Antalya İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı ortaokullarda görevli olan ve rastgele seçilmiş 101 sosyal bilgiler öğretmeni oluşturmuştur. Elde edilen verilere ilişkin istatistiki işlemlerin bir kısmı, SPSS paket programında yapılmış, araştırma anketinin 5. bölümündeki sorulara yönelik analiz çalışmaları ise nitel veri analizi yöntemlerinden olan betimsel analiz kullanılarak yapılmıştır. Araştırmaya katılan öğretmenlerin, sosyal bilgiler öğretim programının 5. sınıf kısmı tarih konuları hakkındaki düşüncelerine yönelik elde edilen verilerin analizi sonucunda, söz konusu programın bireylerde tarih bilinci oluşturmada önemli derecede etkili olduğu ancak öğrenci seviyesine göre geliştirilmesinin uygun olacağı, programdaki tarih konularının yeterli olmadığı ve programda çeşitli değişikliklerin yapılması gerektiği anlaşılmıştır. Ayrıca araştırmaya katılan öğretmenlerin "Sosyal bilgiler öğretim programının 5.sınıf kısmında yer alan konuların tarih bilinci oluşturmadaki etkililiği", "Sosyal bilgiler öğretim programının 5. sınıf kısmında yer alan tarih konuları hakkındaki düşünceleri" ve "Sosyal bilgiler dersinde tarih konularının işlenişinde ve tarih bilincinin kazandırılmasında hangi yöntem tekniklerin daha uygun olduğuna ilişkin düşünceleri" ile ilgili görüşlerinin cinsiyetlerine, branşlarına ve kıdemlerine göre farklılaşma durumuna bakıldığında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır.