Sosyal bilgiler dersinde Orhun Abidelerinin değer kazanımına etkisi

Bu çalışmanın amacı Sosyal Bilgiler Öğretim Programında yer alan değerlerden hangilerinin Orhun Abidelerinde yer aldığını ve Orhun Abideleri ile değerler eğitimi programının öğrencilerin değer kazanmasındaki etkisini belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda Göktürk Devletine ait olan Orhun Abideleri incelenerek Göktürk Devleti zamanında benimsenen değerler ile günümüz değerleri arasındaki benzerlikleri ortaya çıkartmak için nitel veri toplama teknikleri, Orhun Abidelerinde yer alan değer ifadelerinin öğrencilerin değer kazanmalarındaki etkisini ölçmek için de nicel veri toplama tekniklerinin birlikte kullanıldığı karma yöntem kullanılmıştır. Çalışmanın nitel boyutunda dokuman analizi tekniği, nicel boyutunda ise yarı deneysel desenlerden, ön test / son test eşitlenmemiş kontrol gruplu model kullanılmıştır. Karma yöntem yaklaşımı benimsenerek hazırlanmış olan bu çalışmanın nitel boyutunda Ergin (2016)'in Orhun Abideleri doküman olarak kullanılmıştır. Çalışmanın nicel boyutunda ise Ağrı ilinin Taşlıçay ilçesinde öğrenim gören 20 6. sınıf öğrencisi araştırmanın çalışma grubunu oluşturmaktadır. Öğrencilerin yardımseverlik, dayanışma, tarihsel mirasa duyarlılık, misafirperverlik, hoşgörü, adil olma, çalışkanlık, doğal çevreye duyarlılık, sorumluluk ve vatanseverlik değerlerine sahip olma düzeylerini belirlemek için Keskin (2008) tarafından geliştirilmiş "Değerler Eğitimi Ölçeği" veri toplama aracı kullanılmıştır. Çalışmanın nitel boyutunda elde edilen bulgulara göre, günümüz değerleri arasında bulunan dayanışma, sevgi, saygı, bağımsızlık (özgürlük), barış, dürüstlük, duyarlılık, bilimsellik, estetik, adillik, yardımseverlik, aile birliğine önem verme, çalışkanlık, sorumluluk, eşitlik, tasarruf ve vatanseverlik değerlerinin Göktürk Devleti döneminde de var olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmanın nicel boyutunda elde edilen bulgulara göre; deney grubu puan ortalamaları kontrol grubu puan ortalamalarından daha fazla olmasına rağmen aralarında anlamlı farkın olmadığı tespit edilmiştir. Deney grubuna uygulanan son test puan ortalamalarının ön test puan ortalamalarından daha fazla olduğu ve aralarında anlamlı farkın olduğu tespit edilmiştir. Erişi puan ortalamalarına göre ise deney grubu puan ortalamalarının kontrol grubu puan ortalamalarında fazla olduğu fakat aralarında anlamlı farkın olmadığı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Değerler Eğitimi, Sosyal Bilgiler, Orhun Abideleri