History teaching

Cumhuriyet Dönemi lise tarih ders kitaplarında II. Mahmut imajı

Bu çalışmanın amacı, dünyada ve Türkiye'de büyük değişimlerin yaşandığı XIX. yüzyılın başında tahta çıkan ve padişahlığı süresince içte ve dışta birçok zorluklara maruz kalan II. Mahmut'un, ortaöğretimde okutulan tarih ders kitaplarındaki imajını ortaya koymaktır. Çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden olan durum çalışmasından, veri toplama tekniği olarak doküman incelemesinden ve verilerin analizi ve yorumlanmasında betimsel analizden yararlanılmıştır. Elde edilen veriler, Türk Tarih Tezi'ne Hazırlık Dönemi, Türk Tarih Tezi Dönemi, Hümanist Dönem, Türk-İslâm Sentezi Dönemi ve Yapılandırmacı Eğitim Dönemi olmak üzere beş kategori altında incelenmiştir. Çalışma; Giriş, Kavramsal Çerçeve, Yöntem, Bulgular ve Yorum, Tartışma ve Sonuç olmak üzere beş bölümden oluşmaktadır. Bu çalışmanın sonucunda II. Mahmut imajının, Osmanlı Devleti'nin dağılma dönemindeki diğer bazı padişahlar kadar olumsuz olmadığı, özellikle Hümanist Dönemden itibaren olumlu olduğu tespit edilmiştir. II. Mahmut, Türk Tarih Tezi'ne Hazırlık Dönemi ve Türk Tarih Tezi Dönemlerinde daha çok Osmanlı Devleti'nde, merkeziyetçi idare sistemini kurmaya çalışan, "müstebit, aydınlanmacı münevver" bir padişah olarak anlatılırken; Hümanist Dönemden itibaren ıslahatçı bir padişah olarak anlatılmıştır. Bu çalışma kapsamında incelenen tarih ders kitaplarında, II. Mahmut dönemi siyasî olayları içerisinde en çok Sırp Yunan isyanlarına yer verildiği tespit edilmiştir. Yunan İsyanı'na bu kadar geniş yer verilmesine karşın, isyan sırasında meydana gelen Türk katliamına çok az yer verildiği tespit edilmiştir. Ders kitaplarında milliyetçi azınlık isyanlarından sonra ikinci olarak Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılmasına geniş yer verildiği tespit edilmiştir. Bu olay hakkında, incelenen tarih ders kitaplarında görüş farklılıklarının var olmadığı ve hemen hemen bütün olayın olumlanarak Vak'a-i Hayriye olarak aktarıldığı görülmüştür. II. Mahmut döneminin diğer önemli olgusu olan ıslahatlara, ders kitaplarında, Türk Tarih Tezi'ne Hazırlık Dönemi ile Türk Tarih Tezi Dönemi'nde az yer verilirken; Hümanist Dönemden itibaren, II. Mahmut'un ıslahatçı yönünün öne çıkarılmasıyla beraber, geniş yer verildiği tespit edilmiştir. Bu dönemin önemli siyasî olaylarından Mısır Meselesi'nin ders kitaplarında geniş olarak yer verilen dördüncü olay olduğu ortaya konulmuş ve olayın tarih anlayışları dönemlerinde geçirdiği değişim ortaya konulmuştur. Yine II. Mahmut döneminin önemli figürleri olan Kavalalı Mehmet Ali Paşa, Alemdar Mustafa Paşa, Tepedelenli Ali Paşa, Halet Efendi'nin ders kitaplarındaki imajlarının değişimi ele alınmıştır. Anahtar Kelimeler: Tarih Eğitimi, Tarih Öğretimi, Tarih Ders Kitapları, Padişah II. Mahmut

Mesleki ve teknik anadolu liselerinde tarih öğretiminin, öğretmen görüşlerine göre problemleri ve çözüm önerileri (Van örneği)

Bu çalışma, Mesleki ve Teknik Anadolu Liselerinde Tarih öğretiminin Öğretmen Görüşlerine Göre Problemlerini (Van Örneği) tespit etmeyi ve tespit edilen problemlere çözüm önerileri getirmeyi amaçlamaktadır. Van il merkezinde bulunan farklı türlerdeki meslek liselerinde görev yapmakta olan toplam 50 tarih öğretmeni çalışma alanı içerisinde yer almaktadır. Meslek liselerindeki tarih öğretiminin problemlerini Van İli'nden hareketle tespit edebilmek amacıyla öğretmen görüşlerine başvurulmuştur. Bu amaçla hazırlanan anket meslek liselerinde görev yapan tarih öğretmenlerine uygulanmıştır. Veriler elde edildikten sonra, sonuçlar SPSS (Sosyal Bilimler İstatistik Paket Programı) Paket İstatistik Programıyla değerlendirilmiştir. Literatür taramasıyla ortaya konulan ve anketten çıkan çözüm önerilerinin meslek liselerinde tarih öğretiminin problemlerinin çözümüne katkı sağlaması ümit edilmektedir. Kamuoyunda son yıllarda sıkça gündeme gelen 'Meslek Liselerinin Eğitim-Öğretim Problemleri' konusuna, acaba 'Tarih Öğretiminin Problemleri' nelerdir? Sorusuyla yaklaştığımız bu araştırma altı bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde problemin durumu, tarih öğretimi, araştırmanın amacı, problem cümlesi, alt problemler, sayıltıları, sınırlılıklar ve tanımlar; ikinci bölümde konuyla ilgili araştırmalar yer almaktadır. Üçüncü bölümde araştırmanın yöntemi, modeli, evreni, örnekleminin yanı sıra, araştırmada kullanılan veri toplama aracı ve verilerin analizi; dördüncü bölümde bulguların nasıl analiz edildiği konularına yer verdik. Beşinci bölümde tartışma ve sonuç kısmına, altıncı bölümde ise önerilere yer verilmiştir. Üçüncü Bölümde araştırmanın bulguları ve bu bulgulardan elde ettiğimiz bilgilerin yorumlanması, son bölümde ise sonuç ve önerilere yer verilmiştir. Anahtar Sözcükler Mesleki Eğitim, Tarih Öğretimi, Tarih Öğretmeni, Problem durumu.

Sosyal bilgiler dersinde yer alan tarih konularının öğretiminde drama kullanımı: Bir eylem araştırması

Eğitim politikaları zamanla değişim göstermektedir. Günümüz eğitim anlayışında geleneksel öğretim yöntemleri yerini öğrencinin eğitim-öğretim sürecinde daha aktif olduğu, kendisini daha iyi ifade edebildiği yöntem ve tekniklere bırakmıştır. Drama, öğrencinin eğitim-öğretim sürecinde etkin şekilde katılımını sağlayan, öğretimi daha etkili kılan yöntemlerden biridir. Okulun en büyük amaçlarından biri öğrencinin akademik başarısını arttırmaktır. Ancak son yıllarda bunun yanında öğrencinin sosyalleşmesi, bilgilerinin günlük yaşamla ilişkilendirilmesi, öğretim faaliyetlerinin bireysel farklılıklara göre düzenlenmesi gibi kavramlar oldukça önem kazanmıştır. Çağdaş eğitim anlayışına göre, öğrenilen bilgileri kalıcı hale getirmek, bunların günlük hayata aktarılması ve hayatta etkin olarak kullanılması eğitimin etkililiğini göstermektedir. Drama yöntemi birçok araştırmacı tarafından bu amaca hizmet eden en etkili öğretim yöntemlerinden biri olarak görülmekte ve yine bu araştırmacılar tarafından bütün eğitim kademelerinde bu yönteme yer verilmesi gerekliliği belirtilmektedir. Milli Eğitim Bakanlığının hazırladığı öğretmen kılavuz kitaplarında da drama yöntemine sık sık yer verdiği görülmektedir. Drama yöntemi, birçok soyut kavramın bulunduğu sosyal bilgiler dersinde ders başarısını arttırma konusunda önemli bir etkiye sahiptir. İstediğimiz zaman veya istediğimiz her an sosyal hayattaki olayları drama ile yeniden canlandırmak mümkündür. Ayrıca bu yöntem öğrencilerin düşünme, değerlendirme, algılama, dinleme ve konuşma yetenekleri üzerinde olumlu etkilere sahiptir. Drama, öğrencilere sosyal bilgiler dersini sevdirme ve öğrencilerin derse katılımlarını arttırma açısından da büyük bir öneme sahiptir. Araştırma kapsamında sosyal bilgiler dersinde yer alan tarih konularının öğretiminde birçok ders etkinliği ile dramanın bir yöntem olarak öğrenci başarı ve tutumuna olan etkisi, drama kullanımının etkililiği, öğretim sürecine olan katkısı ve sosyal bilgiler dersi öğretimi açısından önemi saptanmaya çalışılmıştır. Bu çalışmada, 6.sınıf sosyal bilgiler dersinde yer alan tarih konularında drama yönteminin kullanımı ile ilgili bir eylem araştırması uygulanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu İzmir ilinin Torbalı ilçesinde yer alan bir devlet okulunda öğrenim gören 6.sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışma grubuna, öğrenci velileri ve okulun diğer sosyal bilgiler öğretmenleri de dahil edilmiştir. Veriler, ön algı anketi - son algı anketi, drama çalışması değerlendirme formları, öğrenci günlüğü, araştırmacı günlüğü, görüşme formları, veli görüşme formu, video ve ses kayıtları /fotoğraflar ve öğrenci yapımı ürünler aracılığıyla temin edilmiştir. Araştırmada drama yöntemi ile işlenen derslerin uygulama süreci, verimliliği, öğrenci üzerindeki etkileri incelenmiştir. Araştırma sonucunda veriler ışığında drama yönteminin sosyal bilgiler dersinde tarih konularının öğretiminde verimli ve etkili olduğu görülmüştür. Bununla birlikte öğrencilerin ve öğrenci velilerinin de drama yöntemi ile ilgili olumlu görüş ve tutuma sahip oldukları saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler Dersi, Tarih, Drama

Evliya Çelebi Seyahatnamesi'nin sosyal bilgiler dersi öğretim programında yer alan tarih ile ilgili kazanımlar üzerinden incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, ilkokul 4. sınıf ile ortaokul 5., 6. ve 7. sınıf sosyal bilgiler dersi öğretim programında yer alan tarih ile ilgili kazanımlar üzerinden Evliya Çelebi Seyahatnamesi'nin incelenmesidir. Bu amacın gerçekleştirilmesi için nitel araştırma desenlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Çalışmanın veri kaynağını Evliya Çelebi'nin Seyahatnamesiyle ilkokul 4. sınıf ile ortaokul 5., 6. ve 7. sınıf sosyal bilgiler dersi öğretim programlarında yer alan tarih ile ilgili kazanımlar oluşturmaktadır. Araştırmacı tarafından öncelikle, Seyyah-ı Alem Evliya Çelebi'nin Seyahatnamesi'nin aslına uygun çevirisi tercih edilmiştir. Seyahatname, ayrıntılı olarak okunmuş, muhtemel örnek olaylar belirlenmiştir. Tespit edilen örnek olaylar, aslına uygun olarak günümüz Türkçesine çevrilmiştir. Bu kapsamda, kazanımlar ve örnek olaylar tablolara dönüştürülmüştür. Ayrıca, ders sürecinde bir kazanım üzerinden örnek olaylar için uygulamaya dönük, her sınıf düzeyinde birer ders planı örneği hazırlanmıştır. Böylece, ders yapan öğretmenler tarafından sunulacak kazanımların, öğrenci dünyasında somut ve anlaşılır hale gelmesi amaçlanmıştır. 2018 yılında Milli Eğitim Bakanlığınca yenilenen sosyal bilgiler dersi öğretim programında yer alan, 13 öğrenme alanından tarih ile ilgili toplam 34 kazanım belirlenmiştir. Evliya Çelebi'nin 7.888 sayfadan oluşan Seyahatnamesi incelendiğinde, genel olarak 1.829 tane örnek olay tespit edilmiştir. Tespit edilen bu örnek olaylar, ilkokul 4. sınıf ile ortaokul 5., 6. ve 7. sınıf sosyal bilgiler dersi öğretim programlarında yer alan tarih ile ilgili kazanımlarla eşleştirilmiştir. Yapılan eşleştirmede, 446 örnek olayın kazanımlara karşılık geldiği görülmüştür. Belirlenen kazanımlar ile tespit edilen örnek olaylar eşleştirildiğinde; bazı kazanımlara karşılık gelen çok sayıda örnek olay olduğu, bazı kazanımlara karşılık gelen örnek olay sayısının ise az olduğu görülmüştür. Sosyal bilgiler dersi öğretim programındaki kazanımların somutlaştırılması amacıyla, Seyahatnameden tespit edilen örnek olayların uygun olduğu söylenebilir. Seyahatnamede yer alan örnek olayların; öğrencilerin derslerde daha etkin hale gelmesi, empati yapması, eleştirel düşünmesi, karşılaştırma yapması, geçmiş ile günümüz arasında bağ kurması, kendini ifade etmesi, öğrenme ortamlarının oluşturulması için önemli olduğu, derslerde etkin ve verimli bir şekilde kullanılabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Seyahatnamede yer alan hikâye ve örnek olay zenginliği dikkate alındığında, diğer dersler için de bu tür çalışmaların yapılması önerilebilir. Anahtar Kelimeler: Evliya Çelebi, Seyahatname, sosyal bilgiler dersi eğitimi, tarih öğretimi, örnek olay.

Sosyal bilimler öğretim yöntemlerinin eleştirici düşünme gücünün gelişmesindeki rolü

Ortaöğretimde okutulan tarih derslerindeki gezi gözlem ve inceleme etkinliklerinin öğrenciler açısından kazanımları

Bu araştırma, orta öğretim kurumlarında okuyan öğrencilere gezi gözlem ve inceleme etkinlikleri yoluyla tarih öğretiminin kazanımlarının detaylı bir araştırmasını yapmak için hazırlanmıştır. Tarih derslerinin konularını da en sağlıklı ve kalıcı şekilde öğrenmenin yollarından biride gezi gözlem ve inceleme yöntemini kullanmaktır. Çünkü bu yolla öğrencinin birçok duyusuna hitap edilerek etkili, kalıcı ve doğru bir öğrenme ortamı hazırlanabilir.Orta öğretim kurumlarında gezi gözlem ve inceleme yönteminin kullanılması yaygın değildir. Buna karşılık Orta öğretim kurumlarında ki öğrenciler ise Tarih derslerinde gezi gözlem ve inceleme yönteminin yaygın bir şekilde kullanılmasını istemektedirler.Bu yöntemin; maddi sıkıntılar, çok zaman alması, yasal sorumluluklarının fazla olması, gezi gözlem ve incelemenin planlama gerektirmesi gibi nedenlerden dolayı yeterince kullanılmadığı düşünülmektedir.Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma anketleri İstanbul ili Avrupa Yakası sınırları içindeki genel ve özel liselerde random (tesadüfî örneklem) yöntemiyle seçilmiş çeşitli okullardaki öğrencilere uygulanmıştır. Anketler toplam 385 kişiye uygulanmıştır.Bu çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Bunlar; birinci bölümde giriş, ikinci bölümde kuramsal bilgiler ve literatür taraması, üçüncü bölümde araştırmanın yöntemi, dördüncü bölümde bulgular, beşinci bölümde sonuçlar, tartışmalar, ve önerilerdir. Elde edilen verilerin istatistikî çözümlemelerinde p<0,05 düzeyinde anlamlı bulunan sonuçlar tablolarla gösterilmiş ve değerlendirilmiştir. Anlamlı bir farklılık göstermeyen gruplara yer verilmemiştir.Elde edilen bulgular doğrultusunda; Tarih derslerinde gezi- gözlem ve inceleme yönteminin kullanımının öğrenciler acısından bir çok kazanımlarının olduğu görülmüştür. Bu yöntemin geleneksel öğretim yöntemine göre daha etkili bir yöntem olduğu söylenebilirAnahtar Kelimeler: Tarih Öğretimi, Öğretim Yöntemleri, Gezi Gözlem ve İnceleme Yöntemi

Lise tarih ders kitaplarında Osmanlı modernleşme süreci

Bu araştırmada 1789?1918 yılları arasında Osmanlı çağdaşlaşma sürecinin lise tarih ders kitaplarına yansımaları incelenmiştir. Osmanlı modernleşme süreci XVII. XVIII. ve XIX yy. ıslahat hareketlerinden oluşmakla beraber asıl süreci 1789?1918 yılları arası oluşturmaktadır. Bunun nedeni bu yıllar içinde Batı tarzı daha köklü ıslahatlar yapılmasıdır.1299?1922 yılları arasında yaşayan Osmanlı devleti gerek iç dinamikleriyle gerekse de 1718'den sonra Avrupa'dan etkilenerek bir yenileşme çabası içine girmiştir. Geçmiş dönem çağdaşlaşma hareketlerinin incelenmesi çağdaşlaşma sürecinde bugün hangi noktada olduğunun görülebilmesi ve bu doğrultuda doğru kararlar alınabilmesi için önemlidir. Tarih eğitimi ve öğretimi gününü anlayan ve değerlendiren geçmişle gelecek arasında bağ kurabilen, ülkesini çağdaş uygarlık düzeyine ulaştırmak için çalışan bireyler yetiştirme açısından önemlidir.Bu nedenle Osmanlı çağdaşlaşma sürecinin tarih kitaplarına ne şekilde yansıdığını göstermek amacıyla 1789 -1918 yılları arasında yer alan süreç tez konusu olarak incelenmiştir. Bu araştırmada 1976?2003 yılları arasındaki zaman diliminde Türkiye'de okutulmuş olan veya okutulan Tarih II ve Tarih III kitaplarına, 1789?1918 yılları arasındaki Osmanlı Çağdaşlaşma sürecinin etkileri ve bu etkilerin yansıması araştırılmaya çalışılmıştır. Çalışmada tarama modellerinden yararlanılmış, verilerin toplanmasında belgesel tarama yoluna gidilmiştir.Araştırmanın sonucunda Osmanlı Çağdaşlaşma sürecinin lise tarih ders kitaplarında Çağdaşlaşma veya Modernleşme başlıkları altında değil Islahatlar ve Değişmeler başlıkları altında incelendiği belirlenmiştir. Ayrı bir başlıkla çağdaşlaşma kavramına yer verilmemiştir. Ders kitaplarında yazarlar genelde birbirine benzer anlatımlar kullanmış, konuyu destekleyici unsurlara daha az yer vermişlerdir.

Lise Cumhuriyet tarihi ders kitaplarında Türk- Arap ilişkileri (1923- 2007)

Ülkelerin dış politikalarında diğer ülkelerle tarihleri boyunca kurdukları iyi veya kötü ilişkiler, yaşanılan dönemleri ve gelecek dönemlerin şekillenmesini etkilemektedir. Bu etkilenmeleri topluma bir başka deyişle yeni yetişen nesillere aktarmanın en önemli araçlarında biriside ?Tarih Eğitimi?dir. Ülkemizin de tarih süreci içerisinde iyi veya kötü etkileşimde olduğu devletler ve toplumlar yaşanılan coğrafya ve jeopolitik konum itibariyle hayli fazladır. Dolayısıyla tarih ders kitaplarımızda bunlardan etkilenmektedir. Bu çalışmada bunlardan bir tanesi örnek olarak seçilerek hazırlanmıştır. Ülkemizde 1923-2007 yılları arasındaki liselerde okutulan Cumhuriyet Tarihi Ders Kitaplarında Türk-Arap ilişkileri incelenmiştir. Yaklaşık 1350 yıllık dini ve coğrafi ortaklık üzerine kurulu ilişkilerin tarih kitaplarımızda yer almaması ve onları etkilememesi olanaksızdır. Özellikle Birinci Dünya Savaşı sırasında yaşananlar ve daha sonra yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin dış politikasında yer alan konular çalışmanın ağırlıklı kısmını oluşturmaktadır.Çalışmanın sonucunda ise Türk-Arap ilişkilerinin tarihsel süreçte ne şekilde olduğu, gelişiminin ve yaşanan sorunların Lise Cumhuriyet Tarihi ders kitaplarına yansıdığı ve etkilediği ortaya çıkmıştır. Ortaya çıkan sonuçta şu da dikkat çekmektedir ki; kitapların çoğu konumuzla ilgili bölümlerde yetersizdir. İlişkilerin yoğunlaştığı o yıllarda benzer sorunlar yaşanan devletlere göre daha az önem ve yer verilmiştir. Konuların sunumunda destekleyici unsurlara çok fazla dikkat edilmemiştir. Konuların anlatımı farklı kitaplarda benzerlikler göstermektedir.

Ortaöğretim tarih öğretmenlerinin derslerinde zamanı etkili kullanma stratejilerinin değerlendirilmesi (Mardin ili örneği)

Toplumlar, eğitim gereksinimlerini karşılamak, eğitimin amaçlarına planlı bir biçimdeulaşmak ve eğitim alanındaki kaynakları amaçlar doğrultusunda koordine etmek amacıylabu alanda eğitim örgütünü oluşturmuşlardır. Eğitim örgütü kendinden beklenilen işlevleriyerine getirebilmesi için çeşitli kaynaklara ihtiyaç duymaktadır. Bu kaynaklardan en baştagelenleri: Para, emek ve teknoloji gibi kaynaklardır. Bunların yanı sıra eğitimde soyutniteliğe sahip olan zaman da önemli bir kaynaktır. Eğitimde zaman, biriktirilememesi,kullanılmasa da kendi tükenmesi, geri döndürülememesi gibi özellikleriyle tüm diğerkaynaklardan daha öte ve kritik bir kaynak niteliği kazanmaktadır. Zaman; soyut niteliğesahip olması nedeniyle önemi anlaşılmayan ve en hor kullanılan kaynaktırEğitim kurumlarında eğitim programları için ayrılan süre sınırlıdır. Bu sınırlı süreiçinde öğretmenlerin yapması gereken birçok iş bulunmaktadır. Ders zilinin çalmasıylabirlikte öğretmenin derse vaktinde gelmemesi, sınıfa geç gelen öğrenciler, öğrencilerinsınıfta yerlerini alması, öğretmenin yoklama alması, sınıf defterini doldurması, derstekullanacağı araç-gereçleri önceden hazırlamaması, derse hazırlıksız ve plansız girmesi gibidurumlar ders süresinin yitimine neden olan durumlardan sadece birkaçıdır.Öğretmenlerden, sınıfta zamanın etkili kullanılması için zaman yönetimi stratejilerindenyararlanıp derslerde zaman yönetimini gelişigüzellikten kurtarması beklenmektedir. Sınıftazaman yönetimi stratejileri konusunda yeterli bilgi, beceri ve donanıma sahip olup bunlarıdavranış haline getirmiş olan öğretmenin ders süresi boyunca zamanı etkin ve verimli birbiçimde kullanmasının önünde herhangi bir engel kalmadığı söylenebilir.Bu araştırma orta öğretim Tarih öğretmenlerinin derslerinde zamanı etkili kullanmastratejilerinin değerlendirilmesi üzerine yapılmıstır. Araştırma 2008-2009 eğitim-öğretimyılında Mardin ili ve ilçelerindeki resmi ve özel orta öğretim kurumlarında görev yapanTarih öğretmenlerini kapsamaktadır. Veriler, öğretmenlerin kisisel bilgilerini içeren ve altısorudan olusan birinci bölüm ile öğretmenlerin zaman yönetimi stratejileri konusundagörüslerini içeren ve seksen soruluk ikinci bölümden olusan arastırmacı tarafındangelistirilmis bir anket ile toplanmıstır. Verilerin analizinde cinsiyete, öğretmenlerin mezunoldukları okul ve eğitim düzeylerine göre farklılıkları t-testi; mesleki kıdem, mezun olduğuokul türü ve okuttuğu sınıf mevcuduna göre farklılıkları ise tek yönlü varyans analizi (oneway ANNOVA-F testi) tekniği kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre;tarih öğretmenlerinin zaman yönetimi yaklaşımlarından Kendini Toparla Yaklaşımı, SavaşçıYaklasım, Hedef Yaklasımı, ABC Yaklasımı, Sihirli Araç Yaklasımı, Zaman Yönetimi 101Yaklaşımı'na yönelik görüşlerinin ortalamalarının yüksek düzeyde olduğu; KendiniAkıntıya Bırak Yaklaşımı ve Öz Bilinç Yaklaşımı'na yönelik görüşlerinin ortalamalarınındüşük düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıstır. Öğretmenlerin cinsiyet, mesleki kıdem,çalıştıkları okul türü, mezun oldukları okul ve eğitim düzeyi gibi demografik özellikleriaçısından farklılıklarına rağmen derslerde benzer zaman yönetimi stratejilerini kullanmaktaoldukları söylenebilir. Sınıf mevcudunun derste zaman kullanımını anlamlı ölçüde etkilediğibulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Zaman, Sınıfta zaman yönetimi, Tarih öğretmeni, Mardin

İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin sosyal bilgiler dersinde tarih konuları üzerinde oluşturdukları metaforların söylem analizi tekniği ile incelenmesi

Bilişsel süreci anlama ve anlatmada en etkili araç olan metaforlar günlük yaşantımızda sıklıkla başvurduğumuz güçlü anlam ifadeleridir. Bir durumu diğer bir durumla kıyaslamak olan ve bu süreçte hafızanın sık sık tekrarlanarak yapılanmasını sağlayan metaforlar aktif hafıza ile öğrencilere etkili ve kalıcı öğrenme ortamları sağlarken yeni öğrenmeler için güçlü bir referans sağlamaktadır.Bireyin geçmiş yaşantısı ve yaratıcılığı ile iç içe olan metaforlar, dilin inşaa edildiği pratik form olan söylemlerde sıklıkla yer almaktadır. Bilginin üretildiği ve yapılandırıldığı yer olan söylemlerde teorik çerçevesiyle yer bulan metaforlar sosyo - kültürel içeriği birbirine bağlayan önemli bir role sahiptir. Metafor oluşturma sürecinde söylem dilbilimsel ve sözdizinsel yapısı ile yeni oluşumlara kolaylık sağlarken, öğrencinin bilişsel sürecini güçlendirmekte ve zenginleştirmektedir. Bu sebeple bu araştırmada ilköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin sosyal bilgiler dersinde tarih konuları üzerinde oluşturdukları metaforları söylem analizi tekniği ile incelemek amaçlanmıştır.Araştırmada veriler, 2008 - 2009 eğitim öğretim yılının birinci ve ikinci döneminde Çanakkale ili merkezinde bulunan 5 farklı ilköğretim okulunun 427 beşinci sınıf öğrencisinden yazılı olarak ve belirlenen öğrencilerle yapılan görüşmelerden ayrıca bu öğrencilerin sosyal bilgiler derslerindeki gözlem raporlarından toplanmıştır.Araştırma betimsel nitelikte bir durum saptaması olup, nitel araştırma teknikleri temel alınarak analiz edilmiştir.Verilerin analizi sonucunda elde edilen metaforların, öğrencilerin geçmiş yaşantıları ve sosyo-kültürel ortamları ile paralellik gösterdiği görülmüştür. Ayrıca söylemlerde yer alan metaforların ise sınıf içerisinde yeni oluşumlar sağladığı görülmüştür. Metaforların içerik analizi tekniği ile incelenmesi sonucunda 10 farklı kodlama elde edilmiştir ve oluşturulan kodlamalarda her öğrencinin tarihi kendi yaşantısıyla detaylandırdığı görülürken, metaforların öğrenme - öğretme sürecine bu yöndeki olumlu etkisi ve öğrencilerin bu sürece aktif olarak katılmasının önemi görülmüştür.Araştırmanın alt amaçlarına göre, kız öğrencilerin erkek öğrencilere göre daha çok metafor oluşturduğu ve araştırma örnekleminde yer alan beş ilköğretim okulundan ÖKİÖO öğrencilerinin daha çok metafor oluşturduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ulaşılan sonuçlara dayalı olarak da, metaforun anlamlı öğrenmeyi sağlamak amacıyla eğitimde bir araç olarak kullanılması, öğrencilerin yaşantı zenginliklerinin aktif öğrenme teknikleri ile zenginleştirilmesi, sınıf söyleminin etkili ve kontrollü olarak kullanılması, metaforlarla öğrencilere farklı bakış açılarının kazandırılması ve ders kitaplarında metaforik ifadelerin örneklerine yer verilmesi gibi önerilerde bulunulmuştur.

Tarih ve sosyal bilgiler öğretmenlerinin öğretimde ve mesleki etkinliklerinde interneti kullanmaya yönelik görüş ve davranışları

Toplumlar, eğitim ihtiyaçlarını karşılamak, eğitim faaliyetlerini amaçlarına uygun olarak yürütmek amacıyla geleneksel olandan modern olana doğru bir gidiş seyretmiştir. Evrensel değerlerin bireyler tarafından öğrenilmesi, bireylerin kendisinden beklenen işlevleri yerine getirebilmeleri için birtakım kaynaklara ihtiyaç duyulmuştur. Bu kaynaklar eğitimin niteliğinin artırılmasında kullanılacak teknolojik gelişmeler ve bu teknolojik gelişmeleri eğitim ortamına taşıyacak fiziksel yeterliliklerin zenginleştirilmesidir. Teknolojik ilerlemeler bireyin yaşantısını pratikleştirecek bilgi ve donanımı kullanabilecek seviyeye ulaşmasını gerektirmektedir.Eğitim ve öğretim kurumlarında teknolojinin kullanımını kolaylaştıran en önemli araçlardan birisi Internet'tir. Hayatımızın her alanında ihtiyaç duyduğumuz bu paylaşım alanı her geçen gün önemini hissettirerek yaşamımızın bir parçası haline gelmektedir. Internet'in dünyada ve ülkemizde eğitim alanında da kullanılmasıyla eğitim kalitesinde artış sağlanmıştır. İşbirliği yaparak, görüşleri paylaşarak öğrenmeyi kolaylaştıran ve bireyin sosyalleşmesinde çok önemli bir konuma sahip olan Internet her alanda olduğu gibi tarih ve sosyal bilgiler öğretiminde de kullanılmaktadır. Internet yoluyla öğretmenler ve öğrenciler farklı öğretim yöntemlerini paylaşabilme imkânı bulmaktadırlar.Eğitimde Internet kullanımının birtakım sınırlılıklarının ve risklerinin olduğu düşünüldüğünde eğitimde Internet'i kullanan bireylerin teknoloji eğitimlerinin yüksek seviyede olması kaçınılmaz bir beklentidir.Bu araştırma ilköğretim sosyal bilgiler öğretmenleri ve ortaöğretim tarih öğretmenlerinin öğretimde Internet'i kullanmaya yönelik tutum ve davranışlarını incelemektedir. Araştırma 2009- 2010 eğitim-öğretim yılında Çanakkale merkezinde resmi ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarında görev yapan sosyal bilgiler ve tarih öğretmenlerini kapsamaktadır. Veriler, öğretmenlerin kişisel bilgilerini içeren beş sorudan oluşan birinci bölüm, öğretmenlerin genel Internet kullanımına ilişkin özellikleri ölçmeye yönelik yedi sorudan oluşan ikinci bölüm ile öğretmenlerin eğitim-öğretim faaliyetlerine ilişkin görüşlerini içeren otuz bir soruluk üçüncü bölümden oluşan araştırmacı tarafından geliştirilmiş bir anket ile toplanmıştır. Verilerin analizinde cinsiyete, öğretmenlerin branşına, görev yapmakta oldukları okul türüne, mezun oldukları okul ve eğitim düzeylerine göre farklılıklar t- testi; mesleki kıdem, mezun oldukları okul türü, görev yapmakta oldukları okul ve Internet kullanma eğilimlerine göre farklılıklar ise tek yönlü varyans analizi (one- way ANNOVA-F testi) tekniği kullanılarak analiz edilmiştir.Araştırma bulguları tarih ve sosyal bilgiler öğretmenlerinin eğitim öğretim faaliyetlerinde ve mesleki yaşamlarında Internet'i sıklıkla kullandığını göstermektedir. Öğretmenler, öğretim etkinliklerini planlamak, hazır eğitim dokümanlarına ulaşmak, yazılı değerlendirme soruları edinmek, medyayı takip etmek gibi amaçlarla Internet'i kullanmaktadırlar. Bu amaçlar doğrultusunda MEB'e ait web sitelerinin, ansiklopedik bilgi veren web sitelerin, medya kurumlarının web sitelerinin, öğretmen paylaşım sitelerinin tarih ve sosyal bilgiler öğretmenleri tarafından sıklıkla kullanıldığı görülmüştür. Ancak öğretmenlerin kendi hazırladıkları dokümanları Internet ortamında meslektaşlarıyla paylaşma tutumunu sergilemedikleri görülmüştür. Öğretmenlerin cinsiyet, branş, mesleki kıdem, çalıştıkları okul türü ve eğitim düzeyi gibi kategorik özelliklerindeki farklılıklarına karşılık derslerinde ve mesleki yaşamlarında Internet'i farklı sıklıklarda olsa kullandıkları araştırmanın bulguları arasındadır.

Ortaöğretim öğrencilerinin Çanakkale Savaşları ve öğretimine ilişkin biliş ve algılama düzeyleri

Modern Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin doğduğu yer olan Çanakkale, yaklaşık yüz yıldır dillerden düşmeyen bir destandır ve daha yüzlerce yıl bu destanın dilden dile aktarılması için, genç kuşakların bayrağı devralması gereklidir.Küreselleşen dünya, kültürlerin birbirine karışarak yozlaşmasına neden olmakta ve yeni nesillerde, milli duyguların yavaş yavaş kaybolmasına ortam hazırlamaktadır. Dolayısıyla devletler, çoğu kez, halkın milli duygularını kamçılamak için, kahramanlık hikâyelerini kullanmaktadırlar. Türk devleti de, yakın geçmişimizde meydana gelmiş olan Çanakkale Savaşlarını bu bağlamda değerlendirmektedir.Bu çalışmanın amacı, Çanakkale Savaşları'nın, gelecekteki yüzümüz olan orta öğretim öğrencilerine, olması gerektiği şekilde öğretilip öğretilmediğini araştırmak, eğer öğretilemiyorsa bu sorunun nereden kaynaklandığını belirlemeye çalışmaktır. Çalışma, öğrencilerin Çanakkale Savaşları hakkında bilgisini ölçmek, okul yönetiminin ve tarih öğretmeninin konuya yaklaşımını belirlemek ve öğrencilerin Çanakkale Savaşları'na karşı bakış açısı, ilgi ve tutumunu belirlemek amacıyla, üç ana grup altında toplanmıştır.Tarama modeline dayalı olarak desenlenen bu çalışmada, Ankara, Van, Batman, Rize, Denizli, Isparta, Kırklareli, Çanakkale illeri ve bu illere ait ikişer ilçe örneklem olarak alınmıştır. Anadolu Lisesi, Genel Lise ve Meslek Lisesi olmak üzere üç farklı okul tipinde öğrenim gören toplam 1914 öğrenciye ulaşılmıştır.Araştırma sonucunda, Çanakkale Savaşlarıyla ve yapıldığı zamanla ilgili öğrencilerin bilgilerinin yetersiz olduğu saptanmıştır. Öğrencilerin asıl sorununun kronolojiyle ve neden sonuç ilişkisinin kurulamamasıyla ilgili olduğu ve bu yetersizliğin Meslek Liselerinde, Anadolu ve Genel Liselere oranla daha da yükseldiği görülmüştür.Çanakkale şehitlerini anma törenlerinin, okullarda yeteri kadar önemsenmediği, müfredat programında Çanakkale savaş alanlarına gezi düzenlenmesi özellikle belirtilirken, yapılma oranı en düşük etkinlik olduğu saptanmıştır. Ayrıca tarih öğretmenlerinin çağdaş eğitim metotlarını uygulamada yetersiz kaldıkları görülmüştürAraştırma sonucunda, öğrencilerin Çanakkale Savaşları'nın önemiyle ilgili algılarının olumlu olduğu , fakat Çanakkale'den uzaklaşıp doğuya doğru gidildikçe, bilgi ve algılarında olumsuz yönde değişmelerin arttığı görülmüştür.

Sosyal bilgiler öğretmenlerinin tarih konularının öğretiminde kullandıkları öğrenci merkezli yöntemlerle ilgili karşılaştıkları sorunlar

Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Tarih Konularının Öğretiminde Kullandıkları Öğrenci Merkezli Yöntemlerle İlgili Karşılaştıkları Sorunlarİlköğretimde Sosyal Bilgiler ve T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük derslerinde 2005 yılından itibaren uygulanmaya başlayan öğretim programları ve ders kitapları öğrenci merkezli yöntemlerin uygulanmasını hedeflemektedir. Bu dersler bireyin toplumsal var oluşunu gerçekleştirmesine yardımcı olacak ve yaşam boyu sürecek bir eğitim planı şeklinde yapılandırılmıştır. Değişimle birlikte çağın gerektirdiği bilgi ve donanıma sahip, sosyal yaşamda etkin, sorumluluklarını bilen vatandaşlar yetiştirmek amaçlanmaktadır. Ayrıca öğrencilerin kendi örf ve âdetleri çerçevesinde kültürel yönden gelişmesi, sağlıklı ve mutlu bir birey olarak yetişmesi de ulaşılmak istenen hedefler arasında yer almaktadır.Bu araştırmada ilköğretim sosyal bilgiler öğretmenlerinin tarih konularının öğretiminde kullandıkları öğrenci merkezli yöntemlerle ilgili karşılaştıkları sorunlar incelemektedir. Araştırma deseni olarak nitel araştırma desenlerinden ?durum çalışması deseni? ve durum çalışması desenlerinden ?iç içe geçmiş çoklu durum deseni? kullanılmıştır. Araştırma, 2010?2011 öğretim yılında Çanakkale il merkezi, ilçeleri ve köylerinde bulunan 14 devlet okulunda görev yapan 18 Sosyal Bilgiler öğretmeni ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama tekniği olarak ?görüşme? ve ?gözlem? teknikleri kullanılmıştır.Araştırmanın amacı ilköğretim ikinci kademede görev yapan sosyal bilgiler öğretmenlerinin Sosyal Bilgiler ve T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük derslerinde yer alan tarih konularının öğretiminde kullandıkları öğrenci merkezli öğretim yöntemleri uygularken karşılaştıkları zorlukları ve sorunları incelemektir.Araştırma bulguları ilköğretim ikinci kademe sosyal bilgiler öğretmenlerin Sosyal Bilgiler ve T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük derslerinde tarih konularını öğretirken daha çok geleneksel yöntemleri kullandıklarını göstermektedir. Öğretmenlere öğrenci merkezli yöntem ve teknikleri uygulamaları önerilse de, öğretmenler derslerinde çeşitli nedenlerden dolayı öğretmen merkezli yaklaşımlara daha fazla yer vermektedirler. Bu nedenler arasında sınıf mevcutlarının kalabalık olması, okul imkânlarının yetersiz olması, programdaki konulara ayrılan sürenin kısıtlı olması gibi maddeler yer almaktadır. Sosyal bilgiler öğretmenleri yöntem ve teknikleri kullanırken de ders kitaplarının gerekli bilgi ve görsel materyali barındırmaması, öğrencilerin beceri, ilgi ve motivasyon eksikliği gibi sorunlarla karşı karşıya gelmektedirler. Ayrıca öğretmenlerin yöntem ve teknikleri uygularken çok fazla problemle karşılaşması yöntem ve tekniklerin etkili bir şekilde uygulanmasını zorlaştırdığı araştırmanın bulguları arasındadır.Anahtar Kelimeler: Öğretim Yöntemleri, İlköğretim, Öğrenci Merkezli Öğrenme, Sosyal Bilgiler Öğretimi, Tarih Öğretimi.

Tarih öğretmenlerinin kullanmayı tercih ettikleri öğretim yöntem ve teknikleri ile bunlara ilişkin karşılaştıkları güçlükler (Kütahya ili örneği)

Bu araştırma; Kütahya ilindeki ortaöğretim kurumlarında görev yapan tarih öğretmenlerinin kullandıkları yöntemler, karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerilerinin tespiti için hazırlanmıştır. Bu bağlamda Kütahya ilinde görev yapan bazı tarih öğretmenleriyle görüşme yapılıp, verdikleri bilgiler neticesinde anket maddeleri hazırlanarak en çok kullandıkları yöntemler, karşılaşılan güçlükler ve çözüm önerileri ortaya konulmaya çalışılmıştır.Konu ile ilgili verileri toplamak için üç bölümden oluşan bir anket hazırlanmıştır. Tarih öğretmenlerinin kişisel ve mesleki bilgilerini tespit etmek için kişisel bilgilerden sonra birinci bölümde, öğretim yöntem ve teknikleriyle ilgili 12 anket maddesi bulunmaktadır. İkinci bölümde, karşılaşılan güçlüklerle ilgili 10 anket maddesi bulunmaktadır. Üçüncü bölümde ise, çözüm önerileri ile ilgili 8 anket maddesi yer almaktadır. Son olarak öğretmenlerimizin kişisel düşüncelerine yer verilmiştir.2009-2010 eğitim-öğretim yılında uygulanan otuz maddeden oluşan anket 27'si kadın ve 89'u erkek öğretmenlerden oluşan toplam 116 tarih öğretmenine uygulanmıştır. Anketin Cronbach Alpha katsayısı 0.74'dir. Uygulamadan elde edilen verilerin analizinde t-testi, Kruskal Wallis testi kullanılmıştır.Araştırma sonucunda, Kütahya ilinde görev yapmakta olan tarih öğretmenlerinin en çok kullandıkları öğretim yöntem ve teknikleri belirlenmiş olup, bu yöntem ve teknikleri kullanırken karşılaştıkları güçlükler tespit edilmiştir. Bunun neticesinde sorunların çözümü için önerilerde bulunulmuştur. Yapılan araştırmaya göre, öğretmenlerin kullandıkları öğretim yöntem ve tekniklerine ilişkin olarak en çok birden fazla öğretim yöntemini, en az beyin fırtınası yöntemini kullandıkları belirlenmiştir. Ders kitaplarının dil ve anlatım yönünden anlaşılmasının güç olduğu ortaya çıkmıştır. Öğretmenin konuya uygun bir öğretim yöntemi seçerek dersi işlemesi derse ilgiyi artıracağı gibi öğretimde kalıcılığı sağlaması bakımından da önemlidir.Anahtar Kelimeler: Tarih, Tarih öğretimi, Kütahya, Yöntem ve Teknikler, Öğretmen, Anket, Harita, Empati.

Sosyal bilgiler dersi kapsamında yer alan tarih konularının öğretiminde teknoloji kullanımı

Bilgi çağında, bilgi miktarı hızla artmaktadır. Günümüzün artan bilgi miktarı, bir yandan öğrenciye daha az zamanda daha fazla bilgi öğretmek, diğer yandan da bilgiye nasıl ulaşılacağını göstermek gerekliliğini ortaya çıkarmıştır. Bu gerekliliklerin karşılanması noktasında, eğitim için sürekli yeni olanaklar ortaya koyan teknolojinin eğitimde etkin olarak kullanılması zorunlu hale gelmiştir. Bu çalışmanın amacı, sosyal bilgiler dersi kapsamında yer alan tarih ünitelerinin öğretimi sırasında teknolojik araçların kullanılma durumlarını araştırmaktır. Bu amaçla araştırmanın birinci bölümünde, sosyal bilgiler öğretim teknolojilerinin kavramsal çerçevesi açıklanmaktadır. İkinci ve üçüncü bölümlerde, araştırmanın yöntemine ve bulgulara yer verilmiştir. Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın verileri; ?Sosyal Bilgiler Dersi Kapsamında Yer Alan Tarih Konularının Öğretiminde Teknoloji Kullanımı? konusuna dayanan ?Öğretmen Anketi? ve öğretmen anketine eşlenik olarak hazırlanmış ?Öğrenci Anketi? yoluyla alınmış ve anketlerde 5?li Likert tipi ölçek kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar yorumlanmış, sosyal bilgiler dersi kapsamında yer alan tarih konularının öğretimi sürecinde teknolojik araçların kullanılmasına yönelik olarak, alan içi iyileştirme çalışmaları ve daha ileride yapılacak çalışmalar için çeşitli öneriler getirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler, Tarih Üniteleri, Öğretim Teknolojileri, Sosyal Bilgiler Öğretim Teknolojileri.

Sosyal bilgiler dersi kapsamında öğretmenlerin tarih konularının öğretimine ilişkin görüşlerinin belirlenmesi

Sosyal bilgiler dersi öğrencilerin yaşadıkları toplumun bir ferdi olarak varoluşunu şekillendirmeyi amaçlayan temel derslerden birisidir. Tarih, coğrafya, hukuk, sosyal bilimler ve vatandaşlık bilgisi gibi çeşitli konuların bir başlık altında toplandığı dersin en önemli amacı öğrencilerin etkin bir yurttaş ve birey olması için gereken bilgi, beceri ve donanımı kazandırmaktır. Bu araştırmada sosyal bilgiler dersi kapsamında tarih konularının öğretiminde öğretmenlerin görüşlerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla çalışmanın ilk iki bölümünde araştırmayla ilgili genel bilgiler ve sosyal bilgiler dersinin tanımı, önemi ve gelişimi anlatılmış daha sonra tarih öğretiminin sosyal bilgiler dersi içerisindeki yeri analiz edilmiştir. Bu kapsamda tarih öğretimindeki teorik yaklaşımlar, kullanılan araç ve yöntemler, ölçme ve değerlendirme ve tarih öğretiminin öğrencilerin toplumsal ihtiyaçları karşılamasına ilişkin literatür incelenmiştir. Üçüncü ve dördüncü bölümlerde çalışmanın gerçekleşmesi için uygulanan yöntem ve bulgular yer almaktadır. Araştırmada öğretmenlerin görüşlerinin tespit edilmesi amacıyla nicel ve nitel verilerin kullanıldığı karma yöntem kullanılmıştır. İlk olarak öğretmenlerin görüşlerinin belirlenmesi amacıyla bir ölçek geliştirilmiştir. Geliştirilen ölçek soruları İzmir ilinde yer alan okullardan küme örneklemi yöntemi kullanılarak belirlenen okullarda görev yapan öğretmenler arasından tesadüfi örneklem yöntemiyle belirlenen 303 öğretmene sorulmuş ve 5'li likert tipi ölçek kullanılarak veriler toplanmıştır. Ayrıca öğretmenler arasından seçilen16 kişilik bir grupla da derinlemesine yarı yapılandırılmış mülakat yapılarak araştırma konusuna ilişkin ayrıntılı bilgiler elde edilmiştir. Toplanan bu nicel ve nitel veriler uygun analiz yöntemleriyle analiz edilmiş ve sosyal bilgiler dersi kapsamında tarih öğretiminde yaşanan sorunlar tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, öğretmenler lisans eğitiminin yetersiz olduğunu, hizmet içi eğitim kurslarının verimsiz ve az olduğunu, zümreler ise sağlıklı geçmediğini belirtmektedir. Tarih konularının öğretimi öğrencilerde değer kazanımı sağlamaktadır. Okullarda teknolojik imkânların kısıtlı ve fiziksel koşullar yetersizdir. Öğretim programı yoğun olmasına karşı ders saatleri yetersizdir. Program güncellenerek kapsamı daraltılmalıdır. Anahtar kelimeler: Değerler eğitimi, öğretmen görüşleri, sosyal bilgiler öğretimi, tarih öğretimi.

Tarih öğretmenlerinin uzaktan eğitim sürecinde teknoloji kullanım düzeylerinin incelenmesi: Çorum ili örneği

Dünyanın değişen şartlarına ayak uydurma mücadelesi olan teknoloji, her geçen gün gelişmekte bu gelişme de kaçınılmaz bir şekilde eğitimi ve eğitim anlayışını etkilemektedir. 2020 yılında dünyanın genelini etkisi altına alan Covid-19 pandemi dönemi ile başlayan uzaktan eğitim süreci de eğitim ve teknoloji ilişkisinin ne kadar önemli olduğunu ortaya koymuştur. Bu çalışmadaki amaç tarih branşında görev yapan öğretmenleri farklı değişkenler yönünden teknoloji kullanım düzeylerini incelemektir. Bu amaçla Çorum ilinde 2022-2023 eğitim öğretim yılında farklı ortaöğretim kurumlarında görev yapan 91 tarih öğretmenine Bayraktar (2015) tarafından geliştirilen "Öğretmenlerin Eğitim Teknolojisi Kullanım Düzeylerini Belirleme Ölçeği" uygulanmış; bu uygulama ile toplanan veriler SPSS İstatistik Programı vasıtası ile çözümlenmiştir. Araştırmanın amacı doğrultusunda tarih öğretmenlerinin teknoloji kullanım düzeylerinin incelenmesi ana problemi üzerinden teknoloji okuryazarlığı, derse teknoloji entegrasyonu, sosyal etik ve yasal hükümler ve iletişim olmak üzere ölçeğin dört alt boyutu analiz edilmiştir. Tarih öğretmenlerinin cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, teknoloji alanında eğitim, yerleşim merkezi, okul türü değişkenlerine göre teknoloji kullanım düzeyi betimsel analiz, aritmetik ortalama, standart sapma, ilişkisiz örneklemler t testi, tek faktörlü gruplar arası varyans analizi ile ortaya koyulmuştur. Genel değerlendirilme sonunda öğretmenlerin; teknoloji okuryazarlığı alt boyutunda orta düzeyde olduğu; derse teknoloji entegrasyonu alt boyutunda iyi düzeyde olduğu, sosyal etik ve yasal hükümler alt boyutunda çok iyi düzeyde, iletişim alt boyutunda iyi düzeyde olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak öğretmenlerin özellikleri farklılaşmakta bu duruma bağlı olarak teknoloji kullanımı farklı boyutlarda değişkenlik göstermekte olup uzaktan eğitimde verimliliği etkilediği düşünülmektedir. Çalışmada elde edilen sonuçlar üzerine önerilerde bulunulmuştur.

Türkiye Cumhuriyeti İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük derslerinde "İstiklâl Yolu"nun öğretimi: (Mevcut ders kitapları, öğretmen ve öğrenci görüşleri ve çağdaş yayınlar ışığında yeni bir etkinlik paketi tasarımı)

Çalışmada 2015 – 2016 Eğitim Öğretim döneminde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı ortaokul ve liselerde okutulmakta olan Sosyal Bilgiler dersi ile Türkiye Cumhuriyeti ve Atatürkçülük derslerinde "İstiklâl Yolu" konusuna yer verilmesinin, milli duyguları pekiştirebileceği düşünülerek tarih eğitimine kazandırılması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda "İstiklâl Yolu" konusu ile alakalı 2015 – 2016 eğitim-öğretim dönemine ait mevcut ders kitapları ile birlikte tamamlanmış ve tamamlanma aşamasındaki çağdaş yayınlar incelenmiş olup, "İstiklâl Yolu'nun" öğretiminde kullanılabilecek bölümler tespit edilmeye çalışılmıştır. Konu ile alakalı olarak Ankara, Kalecik, Ilgaz, Kastamonu, Küre, Seydiler ve İnebolu'da saha çalışması ile röportaj çalışması yapılmıştır. Yapılan bu tespitlerin yanında öğretmen ve öğrenci görüşleri alınarak "İstiklâl Yolu" konusunun ders kitapları içerisinde kullanılması amaçlanmıştır. Çalışmada tarih eğitiminin yanı sıra Tarih öğretimine katkıda bulunan yerel tarih, okul dışı tarih öğretimi ve müze öğretimi konularına da yer verilmiştir. Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı okullarda okutulan 2015–2016 eğitim-öğretim dönemine ait Sosyal Bilgiler ile Türkiye Cumhuriyeti ve Atatürkçülük ders kitapları incelenmiş olup "İstiklâl Yolu" konusunun mevcut kitaplarda yer almadığı, yer alan kitaplarda ise eksiklikler olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada yer alan diğer bölümde ise çağdaş yayınlarda "İstiklâl Yolu" konusu incelenmiş olup, tasarlanacak Etkinlik Paketi doğrultusunda çağdaş yayınlarda yer alan bu konuların mevcut ders kitaplarında ne şekilde kullanılabileceği tespit edilmeye çalışılmıştır. Hazırlanacak yeni Etkinlik Paketinin etkisinin arttırılabilmesi adına, öğretmen ve öğrenci görüşlerinin alınmasına yönelik anket çalışmaları yapılmıştır. Yapılan bu anket çalışması Çankırı'da bulunan Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı ortaokul ve liselerden 2'si Devlet Okulu, 2'si Özel Okul olmak üzere 4 okulda 240 öğrenciye ve Çankırı Merkezde görev yapan 40 Sosyal Bilgiler ve Tarih öğretmenine uygulanmış betimsel bir çalışmadır. Anketlerden çıkan sonuçlara göre yeni Etkinlik Paketi tasarımı gerçekleştirilmiştir. İstiklâl Yolunda yaşanmış olan hatıralar canlı tanıkların dilinden aktarılmaya çalışılmış, bunun için "İstiklâl Yolu" içerisinde yer alan bölgelerde alan araştırması gerçekleştirilmiştir. Alan araştırması sonucunda elde edilen veriler, yeni Etkinlik Paketi tasarımında değerlendirilmiştir. 2015-2016 eğitim öğretim döneminde okutulan mevcut ders kitapları, çağdaş yayınlarla birlikte öğretmen ve öğrenci görüşleri ışığında hazırlanan yeni Etkinlik, Sosyal Bilgiler ve İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük derslerinde öğretmen ve öğrencilerin istifadelerine sunulmuştur. Konu, mevcut ders kitaplarının ve çağdaş yayınlarının incelenmesinin yanında yapılan saha çalışması ve röportaj çalışmaları ile desteklenmiştir. Tasarlanan Etkinlik hakkında öğretmen ve öğrenci görüşleri alınarak Sosyal Bilgiler dersleriyle İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük derslerinde "İstiklâl Yolu" konusuna sağladığı faydalar objektif olarak aktarılmıştır. Yapılan bu çalışmanın sonucunda tarih eğitimine katkı sağlaması açısından değerlendirilmiş ve önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Tarih Eğitimi, Yerel Tarih, İstiklâl Yolu, Ders Kitapları, Çağdaş Yayınlar, Öğrenci Görüşleri, Öğretmen Görüşleri, Yeni Ünite Tasarımı

Yenilikçi tarih öğretiminde arkeolojinin değerlendirilmesi

Bu çalışmanın amacı sosyal bilimlerin içerisinde yer alan arkeoloji biliminin tarih ve sosyal bilgiler ders öğretimlerinde yenilikçi ve yapılandırmacı bir yaklaşım ile değerlendirilmesi sürecinden meydana gelmektedir. Bu ders içerikleri ve müfredat programlarında arkeoloji temelli konu, kavram ve kazanımlarının ne derece var olduğu; arkeolojinin tarih ve sosyal bilgiler derslerindeki etki alanı ele alınmıştır. Tarih ders içerikleri ve öğretim programlarında arkeoloji disiplinin yansımaları üzerinde durularak geleneksel eğitim yaklaşımlarının aksine yenilikçi tarih öğretim yaklaşımlarında arkeolojinin daha fazla yer dinmesinin gerekliliği aktarılmaya çalışılmıştır. Ders içeriklerindeki arkeoloji konu kavram ve kazanımların varlığının kalıcı tarihsel öğrenmeye etkisi açıklanmıştır. Tarih ve arkeoloji disiplinlerinin sınıf ortamı, okul dışı mekânlarda birlikte ele alınmasının kanıt temelli öğrenmeler üzerindeki etkileri eğitim öğretim boyutları ile aktarılması amaçlanmaktadır. Araştırma ile ilgili yurt içi ve dışındaki kaynaklar, belgeler, verilerle doküman analizi yapılmıştır. Elde edilen veriler belirli düzlemde taranarak arkeoloji vurgusunun tarih ve sosyal bilgiler derslerinde daha fazla yer verilmesinin öğrencilerin tarihi ve geçmişi kalıcı öğrenmeler ile sağlayacağı gerekliliğini ortaya koymuştur. Türkiye'de, İngiltere ve Almanya'nın Thüringen eyaletlerindeki tarih ve sosyal bilgiler ders içeriklerindeki arkeoloji vurguları karşılaştırılıp yenilikçi tarih yaklaşımı doğrultusunda incelenmiştir. Tarihsel imgelemin arkeoloji etkinlik ve çalışmaları ile derslerdeki kalıcılığı üzerinde durulmuştur. Yenilikçi tarih öğretim programlarında arkeoloji ekseninin ve etki alanının geniş varlığı sonucunda öğrencilerde tarihsel öğrenmenin, tarihi değerleri korumanın, ulusal ve küresel tarihten yararlanmanın, tarihi bilince küçük yaşlardan başlanarak derinden sahip olma yolunda kalıcı izli öğrenmeler kazandırıldığı görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Arkeoloji, Tarih, Tarih Öğretimi, Yapılandırmacı Yaklaşım

Tarih dersinde teknoloji kullanımına örnek: Etkileşimli ünite tasarımı

Bu araştırmada, karekod barkodlar aracılığıyla etkileşimli hale getirilen tarih ders kitabının lise 12. sınıf öğrencilerinin "Atatürkçülük ve Türk İnkılâbı" ünitesindeki konularının öğrenimine ve tarih dersinde teknoloji kullanımına yönelik tutumlarına etkisini incelemek amaçlanmıştır. Araştırma 2018-2019 eğitim öğretim yılında Adana ili sınırları içerisinde bulunan alt sosyoekonomik düzeyde bir devlet okulunda yapılmıştır. Araştırmada ön test - son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmış, barkodlu etkileşimli ünitelerin etkililiğini sınamak için deney ve kontrol grupları oluşturulmuştur. Araştırmada 32'si kontrol grubu ve 33'ü deney grubu olmak üzere toplam 65 öğrenci yer almıştır. Araştırma verileri toplanırken öğrencilerin tarih konularındaki başarılarını ölçmek amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan 25 soruluk "Akademik Başarı Testi"; teknoloji tutumlarını ölçmek amacıyla Yavuz ve Coşkun (2008) tarafından hazırlanmış ve gerekli izin kendisinden alınarak söz konusu bu tutum ölçeği tarih dersinde teknolojiye yönelik tutumlarına ilişkin şeklinde uyarlanarak beşli likert tipindeki 19 maddelik "Tarih Dersine Yönelik Teknoloji Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Dersler kontrol grubunda mevcut öğretim programına uygun şekilde anlatılmış, deney grubunda ise tasarlanan etkileşimli ünite kapsamında konular içerisine yerleştirilen karekod ile tabletlerin seçilen ünitedeki konuyla ilgili görsel ve işitsel materyalleri açması sağlanarak işlenmiştir. Araştırma kapsamındaki konular işlenmeden önce ve sonra ölçekler kontrol ve deney grubu öğrencilerine ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Araştırmada verileri analiz etmek için IBM SPSS (Statistical Packet for Social Sciences) 22.0 programı kullanılmıştır. Tutum ölçeğinden ve akademik başarı testinden ortaya çıkan veriler t-testi ile analiz edilmiştir. Analizler sonucunda etkileşimli ünite tasarımı kullanımının öğrencilerin akademik başarılarında varolan mevcut öğretim programındaki yöntemlere göre daha etkili olduğu ortaya çıkmıştır. Bunun yanında akademik başarıya etki büyüklüğü değeri 0.67 (orta düzeyde) olarak bulunmuştur. Öğrencilerin tarih dersinde teknolojiye yönelik tutumlarında ise deney grubu öğrencilerinin ölçeğin alt boyutlarının tamamında tutum puanlarının daha yüksek çıktığı ölçülmüş; fakat bu farklılığın istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: Etkileşimli Ünite, Teknoloji Destekli Tarih Eğitimi, Karekod, QR Kod ile Eğitim, FATİH Projesi, EBA

Atatürk ilkeleri ve inkılap tarihi dersinin uzaktan eğitim yoluyla verilmesi konusunda öğrenciler ve öğretim elemanları ne düşünüyor? Tek durumlu bir örnek olay çalışması

I. Dünya Savaşı sonrasında ülkesi parçalanan Osmanlı Devleti'nin yerine kurulan Genç Türkiye Cumhuriyeti'ni kuranlar, çağdaş, demokratik ve milli bir devlet kurmayı amaçlamışlardır. Bu amaçla daha devletin kuruluş aşamasında siyasal, sosyal, ekonomik ve kültürel alanda büyük yenilikler yapmışlardır. Cumhuriyeti kuran kadro Mustafa Kemal önderliğinde Cumhuriyet rejiminin gerektirdiği insan tipini yetiştirmek amacıyla başta öğretim birliğini sağlamış, harf devrimini gerçekleştirmiş ve kara cahilliği yok etmek amacıyla millet mekteplerini yürürlüğe koymuştur. Yine bu kadro cumhuriyetin modernleşme ideolojisini halka yaymak amacıyla 1932'de halk evlerini kurarak taşraya kadar halkı bilinçlendirmek ve cumhuriyet rejiminin gerektirdiği bilinçli, çağdaş bireyler yetiştirmeye çalışmışlardır. Bir yandan bu tür çalışmalar yapılırken diğer yandan da Türk devriminin hangi aşamalardan geçerek gerçekleştiğini, diğer ülkelerde gerçekleşen devrimler ile karşılaştırmalı olarak ortaya koymak ve Atatürkçü düşünce sistemini yeni yetişen gençlere ve halka yaymak amacıyla İnkılap Tarihi dersleri devreye sokulmuştur. İnkılap Tarihi dersleri klasik tarih dersi niteliğinden çok öte bir ders olarak düşünülmüştür. Günümüzde ortaöğretim ve üniversitelerde okutulan İnkılap Tarihi derslerinin temeli 1925'e kadar gitmektedir. Nitekim üniversite reformu sonucu Darülfünun yerine oluşturulan İstanbul Üniversitesinde açılan İnkılap Tarihi Enstitüsünde ilk ders dönemin Milli Eğitim Bakanı (Maarif Vekili) Yusuf Hikmet Bayur tarafından verilmiştir. Dersin sistemli olarak verilmesi, 1934-1935 Eğitim-Öğretim yılından itibaren başlamıştır. Dersin sorumluluğu 1942'den itibaren Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesine bağlı olarak kurulan Türk İnkılap Tarihi Enstitüsüne verilmiştir. Diğer yandan 14 Mayıs 1950 seçimleriyle iktidara gelen Demokrat Parti 27 Mayıs 1960 askeri darbesiyle iktidardan uzaklaştırılmıştır. 1960 darbesinden sonra ders ''Türk İnkılap Tarihi'' ve ''Türkiye Cumhuriyeti Rejimi'' ismini almıştır. Sonraki yıllarda dünyadaki konjonktüre bağlı olarak 1968 hareketinden etkilenerek dersin adı ''Türk Devrim Tarihi'', Kenan Evren önderliğinde yapılan 12 Eylül 1980 askeri darbesi sonrasında da dersin ismi bir kez daha değiştirilerek ''Türk İnkılap Tarihi'', 1981'de ''Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi'' olmuştur. Günümüzde ön lisans ve lisans programlarına kayıt olan tüm yükseköğretim öğrencileri bu dersi almak zorundadır. Ders, dersi veren öğretim elemanları ve dersi alan öğrenciler tarafından başlangıç aşamasındaki aynı heyecanı ve hevesi taşımasa da ders varlığını devam ettirmektedir. Günümüzde üniversite rektörleri ve dersin bağlı olduğu kurumlar (Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bölüm Başkanlığı gibi) kişiler dersin uzaktan ya da yüz yüze verilmesinde doğrudan etkili olmaktadır. Nitekim başta bazı devlet üniversiteleri ve vakıf üniversiteleri olmak üzere dersleri sanal ortamda ve uzaktan eğitim yoluyla verilmektedir. Diğer yandan derse daha sahip çıkan üniversitelerde ise, ders yüz yüze yapılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Ege Bölgesinde 1992'de kurulmuş olan bir kamu üniversitesinde sanal ortamda uzaktan eğitim yoluyla yürütülen Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi derslerinin öğrenci ve öğretim elemanı görüşleri temelinde değerlendirilmesidir. Bu çalışmanın amacı, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi dersinin bu üniversitede dersi yürüten 8 öğretim elemanı ile derse katılan 105 öğrencinin görüşlerini alarak dersin uzaktan yürütülmesinin 2017-2018 Eğitim-Öğretim yılını temel alarak değerlendirilmesidir. Betimsel desende tasarlanan bu nitel çalışmada, veriler yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile toplanmıştır. Çalışma grubu amaçlı örneklem türlerinden maksimum çeşitlilik tekniği ile belirlenen 105 öğrenci ve 8 öğretim elemanı olmak üzere 113 katılımcıdan oluşmaktadır. Görüşmelerden elde edilen veriler betimsel analiz ve içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgulardan çıkardığımız sonuçlardan bazıları şu şekildedir; Öğrencilerin yarıdan fazlasının(F:65) ders materyalleri ile konu özet ve videoları izlemedikleri saptanmıştır. Görüşmeye katılan öğrencilerin (F:16)'sı dersi izlediğini ve ders materyallerini yeterli bulduğunu dile getirirken, 24 öğrencinin izlediği ancak yeterli bulmadığı belirlenmiştir. Öğrencilerin büyük bir kısmı (F:99) Öğretim elemanına hiçbir soru sormadığı belirlenmiştir. Geriye kalan öğrencilerin büyük bir kısmı ise dersle ilgili değil özlük hakları ile ilgili sorular sordukları belirlenmiştir. Öğrencilerin büyük bir kısmının (F:77) dersi yüz yüze işlemenin daha iyi olacağı düşüncesinde olduğu belirlenmiştir. Yüz yüze eğitime taraftar olmayan öğrenciler ise bunun gerekçesi olarak maddi anlamda tasarruf sağladığı nedeniyle yüz yüze yapılmasının uygun olmadığını saptamıştır. Görüşmeye katılan 105 öğrenciden elde edilen verilere göre öğrencilerin %65'nin dersten verim almadığı belirlenmiştir. Çalışmaya katılan 8 öğretim elemanının görüşlerinden elde edilen bulgulardan hareketle, şu sonuçlar saptanmıştır. Buna göre; görüşmeye katılan 3 öğretim elemanı uzaktan eğitim uygulamasının üniversite yönetimi tarafından uygun görüldüğünü belirtmiştir. Bu bulgulardan hareketle üniversite yönetimi özellikle yakın çevrede bulunan üniversitelerdeki yönetimin siyasi gelişmelerden etkilendiği sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmaya katılan 2 öğretim elemanın elde edilen bulgulara göre üniversitede öğrenci sayısının artması buna paralel olarak yeterli sınıfın olmaması uzaktan eğitim uygulamasına geçilmesindeki faktörlerden biri olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğrenci ve öğretim elemanlarından elde ettiğimiz verilere göre, AİİT dersi uzaktan eğitim yoluyla değil, yüz yüze sınıf ortamında görsel ve yazılı materyallerin daha da geliştirilerek verilmesi belirlenmiştir. Anahtar Sözcükler: Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi, Sanal Sınıf, Uzaktan Eğitim, Etkileşimli Sınıf, Nitel Araştırma, Yükseköğretim.

CHP ve DP dönemi tarih öğretimi anlayışının karşılaştırılması (1939-1960)

Bir milletin oluşumunda etkin olan en önemli kültür öğelerinden biri olan tarih bir ulusun hafızasıdır. Uluslararası ilişkilerin düzenlenmesinde, toplumların değişim ve gelişmelerinin belirlenmesinde tarih biliminden yararlanılır. Tarih araştırmalarında, metodolojik yaklaşım ve yöntemine yönelik araştırmalar 18. yüzyılda başlamıştır. 19. yüzyılda demokrasi hareketleri ile birlikte, ulus-devlet sisteminin ortaya çıkışı ile beraber dünya üzerinde tarih eğitimi de ayrı bir önem kazanmaya başlamıştır. Öğrencilerde tarih bilinci oluşturmak, tarihsel düşünme ve anlama becerilerini geliştirmek tarih öğretiminin zorunlu temel hedefi olmuştur. Tarih eğitimi, laiklik kavramı ve ulus bilinci ile okul ders programlarında yer almaya başlamıştır. Türkiye'de cumhuriyetin ilanından sonra tarih öğretimi, dönüm noktası yaşamıştır. M. Kemal Atatürk'ün kendiside, Türk tarihi ile ilgili çok önemli çalışmalar yaptırmıştır. Osmanlı döneminde yeterli ilgi gösterilmeyen Türk tarihinin araştırılması ve öğretilmesini, Türk milli kimliğinin ve bilincinin oluşması için olmazsa olmaz bir şartı olarak görmüştür. Türkiye Cumhuriyeti kadrosu, milli eğitim programlarında ve halkevleri programlarında tarih ve dilbilgisine ayrı bir önem vermiş, yeni tarih ders kitaplarının hazırlanması sürecine hız verilmiştir. Mustafa Kemal Atatürk ile beraber cumhuriyetin kuruluşunda büyük emeği olan İsmet İnönü dönemi tarih anlayışı, Atatürk dönemi tarih anlayışından farklıdır. Atatürk, inkılapları halka benimsetme amacı ile milli tarih politikasına ağırlık vermiştir. 1938- 1950 yılları arasında CHP'nin lider olduğu dönem tarih eğitim sisteminde, Batı'ya yönelik politikalar ve hümanizm ağırlıklı bir politika görülmektedir. Demokrat Parti dönemi milli yaklaşımı benimsemiş gibi görünse de tarih eğitimi daha ziyade İsmet İnönü dönemine yakın olmuştur. Toplumda milli birlik ve beraberliği sağlamak, ulusal bilinç oluşturmak için milli kültür ve tarihi karaktere uygun eğitim, ulusal tarih müfredatı oluşturmak zorunlu bir gerekliliktir. Bu noktada ortaöğretim ve lise programlarının müfredatı, okutulan ders kitaplarının müfredat ile uyumu, ders kitaplarının kapsamı ve içeriği, fikir akımları, sosyo politik değişimler, dönemin şartlarına göre tarih anlayışı, tarih bilimi metodolojisinin temel ilkeleri önem arz etmektedir. Bu çalışmada 1939-1960 yıllarında Türkiye'de; tarih bilinci, tarih öğretimi sistemi, okullarda tarih öğretimi müfredatı üç dönemde ele alınmış, dönemlerin farklılıkları, eksiklikleri, yenilikleri kıyaslanarak bu yıllarda Türkiye'de tarih öğretimi süreci analiz edilmiştir.

Tarih öğretiminde yansıtıcı düşünmeye dayalı etkinliklerin öğrencilerin akademik başarısına etkisinin incelenmesi

Bu çalışma tarih öğretiminde yansıtıcı düşünmeye dayalı etkinliklerin öğrencilerin akademik başarısına etkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışma Gaziantep ili Şehitkâmil ilçesinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı bir lisede 9. Sınıfa devam etmekte olan 50 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel desen modeli kullanılmıştır. Deney grubunda 25 öğrenci, kontrol grubunda 25 öğrenci olmak üzere iki sınıf bulunmaktadır. Araştırma verilerinin toplanması için araştırmacı tarafından akademik başarı testi hazırlanmıştır. Yansıtıcı düşünmeye dayalı etkinliklerinden günlükler veri analizi için kullanışmıştır. Veri toplama aracı olan akademik başarı testi araştırma öncesi ve sonrası deney ve kontrol grubuna uygulanmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre tarih öğretiminin yansıtıcı düşünmeye dayalı öğretim etkinliklerin uygulandığı deney grubu öğrencileri ile programda önerilen öğretim etkinliklerinin uygulandığı kontrol grubu öğrencilerinin akademik başarı puanları arasında anlamlı fark olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin günlüklerinde bu derste ne öğrendiklerine ilişkin verdikleri cevaplar yeterli ve kısmen yeterli olarak kodlanmıştır. Günlüklerden elde edilen sonuçlara göre, hafta ilerledikçe, öğrencilerin çoğunluğu konuyu yeterli düzeyde öğrendiğine ilişkin bilgi sunmuştur. Anahtar kelimeler: Yansıtıcı düşünme, Tarih öğretimi, Akademik başarı

Tarih öğretiminde NLP (sinir dili programlama-neuro linguistic programing) eğitimi tekniklerinin kullanımının öğrenci başarısına etkisi

Araştırmanın amacı; 10. Sınıf öğrencilerinin tarih dersinde, NLP eğitimi tekniğinin kullanımının öğrenci başarısına etkisini tespit etmektir.Araştırma problemine yanıt bulmak için deneme modellerinden "Ön Test-Son Test Kontrol Gruplu Model" ile veriler toplanmıştır. Deney grubundan 24 ve kontrol grubundan 23 öğrenci olmak üzere toplam 47 öğrenciye ulaşılmıştır. Bu öğrencilere anlatılan konu ile ilgili 20 soruluk bir test uygulanmış ve alınan verilerin çözümlenmesinde SPSS paket programı kullanılarak, sonuçlar istatistiksel verilere dönüştürülmüştür.İlk olarak deney ve kontrol grubu öğrencilerinin, uygulamalar öncesi denkliğini belirlemek amacı ile iki grubun ön test puanları "t" testi ile karşılaştırılmış ve ön test puanları arasında anlamlı fark olmadığı gözlenmiştir. Grupların uygulama öncesi denk olduğu görülmüştür.Deney grubu öğrencilerine tarih öğretiminde NLP eğitimi ve tekniklerini içeren uygulama yapılmış, kontrol grubu öğrencilerine ise, geleneksel öğretim metotlarını içeren bir uygulama yapılmıştır. Deney grubundaki öğrencilerin uygulamalar sonrasında, kontrol grubu öğrencilerine göre daha başarılı olduğu gözlenmiştir.Sonuç olarak tarih öğretiminde, performansı arttırmanın bir yolu olan NLP eğitimi ve tekniklerinin kullan iminin, öğrenciler üzerinde daha etkili olduğu ve öğrenci başarısını arttırdığı görülmüştür