Sosyal bilgiler öğretim programı ve ders kitaplarında göç olgusunun incelenmesi

Bu araştırma ülkemizde 2018 yılında uygulamaya konulan Sosyal Bilgiler Öğretim Programı ve bu program gözetilerek hazırlanan Sosyal Bilgiler ders kitaplarında göç olgusunu incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yöntemi kullanılarak dizayn edilmiştir. 2018 Sosyal Bilgiler Öğretim Programı ve Sosyal Bilgiler ders kitapları veri toplama aracı olarak kullanılmış ve göç olgusuna yönelik veriler elde edilmiştir. Araştırmada içerik analizi kullanılmış, bahse konu öğretim programı ve ders kitapları içerik analizi yöntemi ile incelenmiştir. İçerik analizinin uygulanması birkaç aşamada gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda, araştırmada öncelikle verilerin kodlanarak serbest kod listelerinin, kategorilerin oluşturulması ve atanması; yönelimli kodlamayla kodların ve kategorilerin ilintilenmesi ve son olarak bağlantılar kurularak bulguların dönüşümü aşamaları gerçekleştirilerek elde edilen bulgular tablolar eşliğinde sunulmuştur. Sosyal Bilgiler Öğretim Programı'nda göç olgusu ile ilgili 5. sınıf ve 6. sınıf düzeylerinde herhangi bir kazanımın yer almadığı, 2 öğrenme alanı ve 2 kazanımın da 7. sınıf düzeyiyle sınırlı kaldığı tespit edilmiştir. Ders kitaplarında ise göç olgusunun 5. ve 6. sınıf düzeylerinde sınırlı bir şekilde yer aldığı, 7. sınıf düzeyinde ise diğer sınıf düzeylerine oranla biraz daha kapsamlı olduğu belirlenmiştir. Her ne kadar göç olgusu ders kitaplarında sınırlı düzeyde yer alsa da göç ile ilgili bütün kavramlara ve literatürde yer alan bütün göç türlerine yer verilmediği, göçün uluslararası boyutunun yeterince ele alınmadığı görülmüştür. Araştırma bulgu ve sonuçları dikkate alınarak program geliştirme çalışma gruplarına, ders kitapları hazırlayan yazarlara, öğretmenlere ve göç olgusunu çalışacak araştırmacılara yönelik birtakım önerilerde bulunulmuştur.