Sosyal bilgiler öğretmenlerinin 7. sınıf "iletişim ve insan ilişkileri" ünitesine yönelik görüşleri: Van kenti örneği

Bu araştırmada Van kentinde MEB'e bağlı olan ilköğretim okullarında görev yapan Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin, Sosyal Bilgiler 7. sınıf "İletişim ve İnsan İlişkileri" ünitesine yönelik görüşleri ele alınmıştır. Araştırma: giriş, kuramsal açıklamalar, yöntem, bulgular-yorum ve sonuç-öneriler olmak üzere beş ana bölümden oluşmaktadır. Araştırmanın deseni, nicel ve nitel verilerin eş zamanlı toplanıp sonuçların birbirine yakınlığının ya da birbirini desteklemesinin araştırıldığı karma yöntem (mixed method) tasarımlarından eşzamanlı üçgenleme (triangulation) tasarımıdır. Karma yöntem deseni iki aşamadan oluşmaktadır. Birinci (nicel) aşama, anket formu yoluyla toplanan verilere dayanmaktadır. Anket formu yoluyla toplanan verilerin, 5'i demografik bilgilerden ve 18'i "İletişim ve İnsan İlişkileri" ünitesiyle ilgili olmak üzere Beş Dereceli Likert tipi yanıtlardan hazırlanmış maddelerden oluşmaktadır. Anket formunun, genellenebilirliği araştırmacı tarafından SPSS 17 programı ile yapılmış ve Cronbach Alpha güvenilirlik katsayısı; 0,68 "oldukça güvenilir" olarak ispat edildikten sonra araştırmaya katılan Sosyal Bilgiler öğretmenlerine uygulanmıştır. Araştırmanın ikinci (nitel) aşamasını ise, Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin görüşlerine başvurmak üzere alt amaçlar doğrultusunda hazırlanmış 3'ü demografik bilgilerden ve 5'i açık uçlu sorulardan tercih edilmiş yarı yapılandırılmış görüşme (mülakat) formu oluşturmaktadır. Anket formu ve görüşme formu uygulanmak üzere Van kenti ilçelerinden; İpekyolu, Tuşba ve Edremit'te MEB'e bağlı olan ilköğretim okullarında görev yapan Sosyal Bilgiler öğretmenlerinden bir çalışma grubu oluşturulmuştur. Çalışma grubu, araştırmanın birinci aşamasında ölçüt örnekleme yöntemi ile seçilmiş 40 ve ikinci aşamasında ise amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilmiş 14 Sosyal Bilgiler öğretmenini kapsamaktadır. Araştırma sonucu elde edilen verilerin analizi, betimsel analiz yöntemi ve içerik analizi tekniklerinden biri olan frekans analizi yöntemi ile yapılmış ve katılımcılara ait değişkenlerin (cinsiyet, yaş, mesleki kıdem vs.) yüzdelik (%) oranları tablolaştırılarak gösterilmiştir. Gruplar arası karşılaştırmalardan elde edilen veriler sonucunda bulgular değerlendirildiğinde, katılımcılar birinci (nicel) aşamada: "İletişim ve İnsan İlişkileri Ünitesi Son Derece Önemlidir" maddesine ilişkin %82,5 (33 kişi) "kesinlikle katılıyorum" yanıtını, %17,5 (7 kişi) "katılıyorum" yanıtını vermiş; araştırmanın ikinci (nitel) aşamasında ise %92,9 (13 kişi) son derece önemli olduğuna vurgu yaparak bu ünitenin tüm sınıf kademelerinde öğrencilerin düzeylerine uygun olarak verilmesi gerektiği hususunda görüş bildirmişlerdir. Dolayısıyla her iki araştırma grubunda da katılımcıların büyük bir çoğunluğu "İletişim ve İnsan İlişkileri" ünitesini son derece önemli ve gerekli olarak gördüklerini ifade etmişlerdir. Kitle iletişim araçları içerisinde internetin en etkili araç olduğu her iki araştırma grubunda da katılımcıların oranca büyük kısmı tarafından kabul edilmiştir. Ayrıca katılımcıların bir kısmı ünite içeriğinin yetersiz olduğunu ve daha fazla geliştirilmesi gerektiğini, "İletişim ve İnsan İlişkileri" ünitesinin öğrenciler üzerinde çok çeşitli ve gerekli kazanımlar sağladığını ancak bu kazanımları uygulama hususunda hem içeriğin hem de ders süresinin yetersiz kaldığını dile getirmişlerdir. Yapılan mülakatlarda "İletişim ve insan İlişkileri" ünitesinin çok önemli bir konu alanı olduğu, öğrencilerin tüm konu alanları içerisinde en istekli ve aktif olarak katıldıkları ünitenin bu ünite olduğu ancak MEB muhtevasında ünite içeriğine ilişkin geliştirmelerin artırılması gerekliliği üzerinde durulmuştur. Anahtar Kelimeler: İletişim, Sosyal Bilgiler, Öğretmen Görüşleri.