Sosyal bilgiler öğretmenlerinin Türkiye'deki sosyal bilgiler eğitimine ilişkin görüşleri

Bu çalışmanın amacı Türkiye'de gerçekleştirilen sosyal bilgiler eğitimine ilişkin, öğretmen görüşlerinin alınarak ülkemizdeki durumun ortaya konulmasıdır. Araştırma, nicel ve nitel yöntemlerin birlikte kullanıldığı karma araştırma modeline uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmada anket formuyla toplanan nicel veriler ile eş zamanlı olarak yapılan görüşmeler ile elde edilen nitel veriler birleştirilmiştir. Nicel veriler sosyal bilgiler öğretmenlerinin Türkiye'de gerçekleştirilen sosyal bilgiler eğitimine ilişkin görüşlerini ortaya koymak için kullanılırken, görüşlerin nedenlerini belirlemek için nitel verilerden yararlanılmıştır. Çalışma grubunu 2016-2017 eğitim-öğretim yılında Türkiye'nin çeşitli illerinde görev yapan 135 Sosyal Bilgiler öğretmeni oluşturmaktadır. Katılımcılar gönüllülük esasına göre belirlenmiştir. Araştırmada, öğretmen görüşlerine ilişkin verilerin toplanması için, araştırmacı tarafından hazırlanan iki bölümden oluşan anket ve anket sorularına açık uçlu soruların eklenmesi ile oluşturulan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Nicel verilerin frekans ve yüzde değerleri alınmış, nitel veriler ise metinleri betimsel analiz ve sürekli karşılaştırma yöntemleri ile çözümlenmiştir. Nicel ve nitel veriler farklı değişkenler açısından incelenmiş olup bunlara ait bulgulara araştırma içerisinde yer verilmiştir. Çalışma sonucunda, araştırmaya katılan sosyal bilgiler öğretmenlerine göre; Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Lisans Programı, mesleki yaşantıda ihtiyaç duyulan alan bilgisini orta düzeyde kazandırabilirken, öğretmenlik meslek bilgisini üst orta düzeyde kazandırabilmektedir. Bunun yanında sosyal bilgiler öğretmenlerinin, öğrencilere sosyal bilgiler dersiyle elde etmeleri beklenen kazanımların verilmesinde kendilerinin iyiye çok yakın bir düzeyde etkili olduklarını düşünmektedirler. Öğretmenler, öğrencilerin sosyal bilgiler dersiyle elde etmeleri beklenen kazanımların geneline ilişkin veli ve öğrenci beklentilerinin orta düzeyde olduğunu belirtmektedirler. Öğrencilere kazandırılması hedeflenen davranışlar üzerinde programın ne düzeyde etkili olduğuna bakıldığında, programın etkisi de öğretmenler tarafından orta düzeyde görülmektedir.Ayrıca öğretmenler ülkemizdeki ortaokul öğrencilerinin; ortaokuldan, sosyal bilgiler dersi ile hedeflenen davranışları orta düzeyde kazanarak mezun olduklarını ifade etmektedirler. Araştırma sonuçlarına göre; daha etkili bir sosyal bilgiler eğitimi için sosyal bilgiler öğretmeni yetiştirme programlarının ihtiyaca cevap verebilir niteliğe kavuşturulması, velilerin ve öğrencilerin sosyal bilgiler eğitiminin hedeflerine ilişkin daha çok bilgilendirilmesi önerilmiştir.