Sosyal bilimler eğitimi bağlamında iklim okuryazarlığına yönelik tanılayıcı bir çalışma

Bu araştırmanın amacı, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında geliştirilen Hayat Bilgisi dersi, Sosyal Bilgiler dersi ve Coğrafya dersi öğretim programlarının ve ders kitaplarının, iklim okuryazarlığı-iklim aktivizmi doğrultusunda incelenmesi ve Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının iklim aktivizmi kavramına yönelik görüşlerinin ortaya çıkarılmasıdır. Araştırma nitel metodolojide kurgulanmıştır. Bu bağlamda, doküman analizi yöntemiyle Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında yayınlanan Hayat Bilgisi dersi, Sosyal Bilgiler dersi ve Coğrafya dersi öğretim programları, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında kullanılan 1. sınıf düzeyindeki Hayat Bilgisi ders kitabı, 5. sınıf düzeyindeki Sosyal Bilgiler ders kitabı ve 9. Sınıf düzeyindeki Coğrafya ders kitabı iklim okuryazarlığı ve iklim aktivizmi doğrultusunda analiz edilmiştir. Araştırmanın katılımcı grubunu oluşturan, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Sosyal Bilgiler Öğretmenliği ana bilim dalında öğrenim gören 149 öğretmen adayından ise yarı yapılandırılmış görüşme formu ile veriler toplanmıştır. Veriler, içerik analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonucunda ulaşılan bulgular, ilgili temalara göre tablolar halinde gösterilmiştir. Öğretim programları ve ders kitaplarında "iklim okuryazarlığı" ve "iklim aktivizmi" kavramlarına doğrudan yer verilmediği örtük bir şekilde yer verildiği ortaya çıkmıştır. Öğretmen adaylarının büyük bir kısmı iklim aktivizmine olumlu yaklaşsa da bu farkındalık çoğu zaman davranışa yansımamaktadır.