Sosyal problem çözme öğretim programının zihinsel yetersizliği olan bireyler üzerindeki etkililiği

Bu araştırmanın amacı, zihinsel yetersizliği olan bireylerin günlük yaşantılarında karşılaştıkları problemleri çözmelerinde sosyal problem çözme sürecinin öğretildiği öğretim programının etkili olup olmadığını ortaya koymaktır. Araştırmaya zihinsel yetersizlik tanısı almış, 16 ile 19 yaşları arasında yer alan dokuz öğrenci katılmıştır. Araştırmanın bağımsız değişkeni sosyal problem çözme öğretim programıdır. sosyal problem çözme öğretim programı probleme yönelme, problemi tanımlama ve formüle etme, alternatif çözüm yolları üretme, karar verme ve çözümü uygulama ve değerlendirme aşamaları temel alınarak hazırlanmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkeni ise araştırmada yer alan katılımcıların sosyal problem çözme öğretim programında yer alan basamakları öğrenerek problemi çözmeleridir. Araştırmada tek denekli araştırma yöntemlerinden katılımcılar arası yoklama evreli çoklu yoklama modeli kullanılmıştır. Uygulama süreci başlama düzeyi, öğretim, yoklama, izleme ve genelleme oturumları olmak üzere beş evrede tamamlanmıştır. Araştırma verileri hazırlanan veri toplama araçlarıyla toplanmıştır. Çalışmanın etkililik verileri grafiksel analiz yoluyla analiz edilmiş ve görsel olarak sunulmuştur. Araştırmanın etkililik bulgularında, çalışmaya katılan dokuz katılımcının hepsinde sosyal problem çözme öğretim programının etkili olduğu görülmüştür. Genelleme bulgularında altı katılımcının öğrendikleri aşamaları farklı problem durumlarına genelleyebildikleri, diğer üç katılımcının ise sosyal problem çözme modelinin problem çözme kısmında başarılı olduğu fakat çözümü uygulama kısmında başarılı olamadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Sosyal geçerlik bulgularından, katılımcıların ve öğretmenlerinin araştırma hakkında olumlu görüş bildirdiği sonucuna ulaşılmıştır.