Sosyal refah devleti yaklaşımı açısından Türkiye'de 1980 sonrası eğitim harcamalarının gelişimi: Türkiye-OECD ülkeleri üzerine bir karşılaştırma

Sosyal refah devleti anlayışı, 1980 sonrası dönemde küreselleşme ve yeni liberal politikaların bir sonucu olarak yeniden yapılanma sürecine girmiştir. Sosyal refah devleti, sağlıktan eğitime ve sosyal güvenlikten yoksullukla mücadeleye değişik alanlarda sorumluluklar üstlenmiştir. Türkiye'de eğitim alanına yapılan harcamalar, toplumun genel sosyal refahına yönelik olan ve sosyal harcama olarak kabul edilebilecek bir harcama türüdür. Bu çalışmanın amacı, sosyal refah devleti, sosyal refah devleti çerçevesinde sosyal harcamaları kısaca açıklayarak, Türkiye'de eğitim harcamalarının düzeyini sorgulamak ve OECD ülkeleri ile karşılaştırmak ve değerlendirmektir. Son yüzyılda dünyada küreselleşmenin etkisi artmaya başlamış ve bu süreçte eğitimli bireylerden oluşan bir toplum; ülke için, sosyal ve siyasi fayda üretmenin yanı sıra beşeri sermayenin kalitesinin yükselmesi açısından ekonomik performansa da katkıda bulunmaktadır. Ekonomi ile eğitim arasındaki bu yakın ilişki, çok sayıda araştırmanın zeminini oluşturmaktadır.Bu çalışmada, sosyal devlet (refah devleti politikasından hareket edilerek Türkiye'de 1980 sonrası dönemde kamusal eğitim harcamalarının, konsolide ve merkezi yönetim bütçe harcamaları ve Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) içindeki payları ve gelişimi incelenmiştir. Bununla beraber eğitimin önemi ve Türkiye'de eğitimin durumu ele alınmıştır. Kamu bütçesinden eğitime yapılan harcamaların gelişimi tablolar halinde sunulmuş ve OECD'ye üye 34 ülkenin eğitim hizmetleri ve eğitim harcamaları ile ilgili göstergeler kullanılarak karşılaştırmalar yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda; incelenen dönemde eğitimle ilgili nitel ve nicel göstergelerin iyiye doğru gittiğinin görülmesine rağmen, bu harcamaların gelişiminin, ülkenin ekonomik konjonktürüne paralellik gösterdiği, harcamaların büyük kısmının personel harcamalarına gittiği, yatırım harcamalarının yeterli seviyeye ulaşamadığı görülmüştür.