Sosyal uyum sürecinde kültürlerarası iletişim engelleri: Yerliler ve Suriyeli sığınmacıların sosyal uyum tutumları

Bu tezin amacı Suriye iç savaşıyla birlikte Türkiye'ye doğru başlayan göç sürecinde, başlangıçtan bugüne geçen sürede her iki toplumun sosyokültürel uyum sürecini engelleyen kültürlerarası iletişim unsurlarını ve kişisel faktörlerin etkisini ortaya koymaktır. Bu çalışmada; Türk yerliler ve geçici koruma altındaki Suriyeli sığınmacıların etnik merkezcilik, kültürleşme tutumları, kültürlerarası iletişim kaygısı, sosyal statü algısının sosyokültürel uyuma etkisi incelenmiştir. Ayrıca bu değişkenlerin demografik özellikler, dil becerileri ve iletişim örüntüleri gibi çeşitli değişkenlere göre değişip değişmediği ve bu değişkenler arasındaki ilişki ortaya konmuştur. Tabakalı rastlantısal örneklem tekniği ile Suriyelilerin en yoğun yaşadığı beş il olan İstanbul, Gaziantep, Şanlıurfa, Hatay ve Adana illerinde toplam 780 kişiden 2022 yılı Eylül ve Aralık aylarında yüz yüze anket tekniğiyle veriler toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS ve AMOS programları aracılığıyla analiz edilmiştir. Böylece bulgular doğrultusunda araştırma soruları cevaplanmış, hipotezler sınanmıştır. Buna göre yerlilerin kültürlerarası iletişim kaygısı ya da kaygısızlığının, kültürleşme tutumları içinden ayrışmanın sosyokültürel uyum üzerinde pozitif, sosyal statü algısının negatif yönlü etkisi olduğu belirlenmiştir. Suriyelilerde ise kültürlerarası iletişim kaygısı, kültürleşme tutumları içinde entegrasyon sosyokültürel uyumu pozitif yönde etkilemektedir. Bununla birlikte dil yeterliliği ve iletişim örüntüleri arttıkça sosyal uyum düzeyinin arttığı da elde edilen sonuçlardan biri olmuştur. Son olarak bu çalışmada Türk yerliler ve geçici koruma kapsamındaki Suriyeli sığınmacıların etnik merkezcilik, kültürleşme tutumları, kültürlerarası iletişim kaygısı ve sosyal statü algısının sosyokültürel uyuma etkisinin incelenmesi neticesinde ortaya çıkan bulgularla uyum konusunda iki toplumdaki hatalı yahut bilinçsiz tutumlara işaret edilmiştir. Bu çalışma sosyal uyum konusunda iki toplumun farklı tutumlara sahip olduğunu göstermesi bakımından önemlidir