Sosyo kültürel açıdan gündelik hayatta etkileşim örüntüleri: Siirt Helvacılar Çarşısı örneği

Kentlerde ortaya çıkan dönüşüm, genelde mekân içindeki insanların etkileşimi üzerinden okunmaktadır. Bu gerçeklikten hareketle, bu çalışmada Siirt ilinde meydana gelen dönüşüm süreci, Siirt merkezdeki "Helvacılar Çarşısı" üzerinden okunmaya çalışılmaktadır. Böyle bir çaba hem mekân hem de gündelik hayat üzerine derin bir literatür bilgisi gerektirmektedir. Bu doğrultuda, genelde sembolik etkileşimcilik, fenomonoloji, etnometodoloji ve Marksist analizlerden yararlanılmıştır. Daha spesifik düzeyde, mekân incelemesi için Henri Lefebvre ve Michel De Certeau'nun, yüz yüze etkileşimdeki gündelik rutinlerin incelenmesi için Erving Goffman'nın ve güncelik hayatta bireyin sahip olduğu "sermaye"nin incelenmesi için de Pierre Bourdieu'nün sosyolojik çözümlemelerine odaklanılmıştır. 1990'larda derin siyasal ve toplumsal çatışmaların yol açtığı göç, Siirt'in mekânlarında önemli bir değişime yol açmıştır. Göçle birlikte Siirt'in mekânları farklı sosyo-kültürel toplulukları (Araplar, Türkler ve Koçerler) bünyesinde barındırmaya başlamıştır. Bu mekânların başında da "Helvacılar Çarşısı" bulunmaktadır. Helvacılar Çarşısı ev sahipliğini yaptığı farklı sosyo-kültürel topluluklardan dolayı çeşitli etkileşim örüntülerini barındırmaktadır. Nitel yöntem kullanılan bu çalışmada hem kısmi katılımlı gözlem yapılmış hem de yarı yapılandırılmış ya da derinlemesine görüşme gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, ikincil araştırma yöntemleri arasından sözlü tarih ve arşiv verileri de kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Siirt'in Helvacılar Çarşısı esnafı oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi Siirt'in farklı sosyo-kültürel topluluklarını oluşturan Araplar, Kürtler ve Koçerler'dir. Çalışmanın gerçekleştirilme aşamasında toplamda 43 kişiyle görüşülmüştür. Görüşülen kişiler, dengeli bir şekilde farklı sosyo-kültürel topluluklardan ve sektörlerden seçilmiştir. Anahtar Sözcükler: Siirt, Helvacıları Çarşısı, Sosyo Kültürel Topluluk Gündelik Hayat, Etkileşim.