Spinal anestezi ile yapilan kalça operasyonlarinda ultrasonografi rehberliğinde uygulanan postoperatif perikapsüler sinir grubu bloğunda (PENG blok) iki farkli bupivakain konsantrasyonunun etkinliğinin değerlendirilmesi

Kalça eklemi insan vücudunda en fazla yük altında kalan eklemdir. Total kalça protezi ve kalça kırığı operasyonları en yaygın ve başarılı ortopedik prosedürlerdendir. Kalça eklemi cerrahisindeki son gelişmelere rağmen ameliyat sonrası bulantı, kusma ve postoperatif ağrı gibi yan etkiler sıktır. Günümüzde kullanımı giderek yaygınlaşan bölgesel anestezi tekniklerinden lumbar pleksus bloğu, femoral blok ve fasya iliaka kompartman bloğu etkinliği gösterilmiş olan ve en yaygın kullanılan periferik sinir bloklarıdır ve kalça ameliyatlarında perioperatif analjezi sağladığı ve bu sayede opioid tüketimini azaltarak postoperatif bulantı ve kusma riskini azalttığı bulunmuştur. Kalçanın karmaşık innervasyonu kalça cerrahileri sonrası analjezi sağlamayı zorlaştırır ve hala hastalar kalça cerrahisi sonrası ağrı duymaya devam etmektedirler. Short ve ark, yaptıkları anatomi çalışmasının sonucunda femoral, obturatuar ve aksesuar obturatuar sinirin anterior kalça ekleminin innervasyonunu sağladığını bulmuşlardır. Bu bilgileri göz önüne alarak Giron-Arango ve ark. kalça analjezisi için ön tarafta psoas tendonu arkada pubik ramusun olduğu aralığa lokal anestezi infiltrasyonu yaparak Perikapsüler Sinir Grubu Bloğunu (PENG Blok) tanımlamışlardır. Bu çalışmadaki amacımız, tek taraflı kalça cerrahisi yapılacak hastalarda postoperatif uygulanan PENG bloğun iki farklı bupivakain konsantrasyonunun postoperatif analjezi ve opioid analjezik kullanımı üzerine etkinliğini değerlendirmektir. Yerel Etik Kurulunun 17/01/2023 tarih ve 2023/11 sayılı izni ve hastaların yazılı onamı sonrasında kalça cerrahisi planlanan 18-85 yaş aralığında ASA I-III riske sahip 60 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların tümü operasyon öncesi prospektif, randomize, ve kapalı zarf metodu ile Grup 0.25, Grup 0.16 ve Grup K (Kontrol) olmak üzere 3 gruba ayrıldı. Grup 0.25 ve Grup 0.16 hastalarına operasyon sonrası supin pozisyon verilerek ultrasonla spina iliaca anterior inferior üzerine yerleştirildikten sonra prob saat yönünün tersine yaklaşık 45 derece döndürülerek pubik ramus hizasından anterior inferior iliak çıkıntı ve iliopubik eminens, iliopsoas kasının tendonu ve femoral arter görüntülendi. Periferik blok iğnesi ile iliopubik eminens ile iliopsoas kasının tendonunun altındaki alana sırası ile 20 ml %0.25 bupivakain (Buvasin %0,5 Vem İlaç İstanbul, Türkiye) ve 20 ml %0.16 bupivakain (Buvasin %0,5 Vem İlaç İstanbul, Türkiye) ile unilateral PENG blok uygulandı. Grup K'daki hastalara postoperatif herhangi bir invaziv blok işlemi yapılmadı. Her iki gruba da operasyon sonrası Hasta Kontrollü Analjezi (HKA) ile intravenöz (IV) Tramadol HCL (Tramosel 100 mg/2 ml Haver Pharma İlaç A. Ş, İstanbul) 4 mg/ml konsantrasyonda sürekli opioid infüzyonu 2 cc/saat, 24 saat içinde maksimum 400 mg dozda, 20 dk'lık bir kilitlenme aralığı ile, hastanın her butona bastığında iv bolus 20 mg tramadol HCL verilebilen dozlar uygulandı. Operasyon sonrası 1., 2., 4., 8., 12., 18., 24. saatlerde Vizüel Analog Skala (VAS) değerleri ile birlikte 0-1, 1-12, 12-24 saat aralıklarındaki analjezik tüketimi, bulantı, kusma ve kaşıntı kaydedildi. Total analjezik tüketimi ve hasta memnuniyeti değerlendirilerek kaydedildi. Demografik verilerde gruplar arasında anlamlı fark bulunmadı. Hastaların VAS değerlendirmesinde PENG bloğu gruplarında Grup K'ya göre postoperatif tüm saatlerde Grup K' ye göre istatistiksel olarak anlamlı düşük olduğu tespit edildi (p<0,05). Ayrıca Grup 0.16 ile Grup 0.25 arasında 1.,2.,4. ve 18. saatlerde VAS skorlarında anlamlı farklılık saptanmadı. Tramadol tüketiminin Grup 0.25 ve Grup 0.16'da Grup K'ya göre 0-1., 1-12. ve 12-24. saat dilimlerinde istatistiksel olarak anlamlı düşük olduğu görüldü (p<0,05). Ayrıca ilk 12 saat Grup 0.25'de Grup 0.16'a göre anlamlı düşük bulundu (p<0,05). Fakat 12-24 saat arası Grup 0.25 ile Grup 0.16 arasında anlamlı bir fark saptanmadı. Toplam tramadol tüketim miktarları da Grup 0.25'de Grup 0.16'a göre istatistiksel olarak anlamlı düşük olduğu gözlemlendi (p<0,05). Kalp atım hızı (KAH) ve sistolik kan basıncı (SKB) belirlenen bütün saat ölçümlerinde anlamlı düşük bulundu (p<0,05). Diyastolik kan basıncı (DKB) ise 1., 2. Ve 4. saatlerde Grup 0.25 ve Grup 0.16 da Grup K'ya göre anlamlı düşük bulundu (p<0,05). Ayrıca Grup 0.16'da Grup 0.25'e göre anlamlı düşük bulundu (p<0,05). Ortalama kan basıncında (OKB) gruplar arasında 12. saat ölçümlerinde anlamlı bir farklılaşma olmadığını ancak onun dışındaki bütün v ölçümlerde ortalama kan basınçlarında gruplar arasında anlamlı farklılaşmalar olduğunu göstermiştir (p<0,05). Yan etkiler açısından incelendiğinde bulantı ve kusmanın 1-12. saatte Grup 0.25'te anlamlı düşük saptandı. Sonuç olarak; kalça cerrahisinde 20 ml %0,25 bupivakain ile uygulanan PENG bloğunun 20 ml %0.16 bupivakain ile uygulanana göre multimodal analjezinin bir parçası olarak düşük ağrı skorları, analjezik tüketimini ve tramadol tüketimine bağlı yan etkileri azalttığını ve postoperatif etkili analjezi sağladığı kanaatineyiz. Ancak Grup 0.16'da ilk 4 saatte Grup 0.25'e benzer ağrı skorları Grup 0.16'nın da daha kısa sürelide olsa etkin analjezi sağladığını düşündürmektedir. Anahtar Kelimeler: Kalça Cerrahisi, Postoperatif Ağrı, Perikapsüler Sinir Grubu Bloğu, Rejyonal Anestezi.