Spor yapan üniversite öğrencilerinin duygusal zeka ve hedef bağlılığı düzeylerinin, sosyal medya bağımlılığı ile ilişkilerinin incelenmesi

Bu çalışmanın amacı spor yapan üniversite öğrencilerinin duygusal zekâ ve hedef bağlılığı düzeylerinin sosyal medya bağlılık düzeyi ile arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bu araştırmada nicel araştırma modellerinden "tarama araştırması" kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini üniversite öğrencileri oluşturmaktadır. Evrenin tamamına ulaşmak mümkün olmadığından örnekleme seçim yöntemi kullanılmıştır. Bu bağlamda araştırmanın çalışma evrenini, 2020-2021 sezonunda Bartın, Trabzon, Ankara, İstanbul, Bolu, Eskişehir, illerinden kolayda örnekleme yöntemine göre belirlenen 509 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan 6 sorudan oluşan "Kişisel Bilgi Formu", Schutte, Malouff, Hall, Haggerty, Cooper, Golden ve Dornheim (1998) tarafından geliştirilen ve Austin, Saklofske, Huang ve McKenney tarafından 2004 yılında 41 madde olarak yeniden düzenlenenve Tatar ve diğerleri(2017) tarafından Türkçe uyarlaması yapılan "Schutte Duygusal Zekâ Ölçeği (SDZÖ), Hollenbeck, Williams ve Klein(1989) tarafından 9 madde şeklinde geliştirilen, Klein, Wesson, Hollenbeck ve Wright(2001) tarafından 5 madde şeklinde yeniden düzenlenen ve Şenel ve Yıldız(2016) tarafından Türkçe uyarlaması yapılan "Hedef Bağlılığı Ölçeği(HBÖ)" ve Günüç(2009) tarafından geliştirilen ve geçerlik-güvenirlik çalışması yapılan "İnternet Bağımlılığı Ölçeği" kullanılmıştır. Veri toplama süreci; üç ölçek ve eklenen kişisel bilgi formu ile birlikte oluşturulan anket soru formu 'Google'ye yüklenerek katılımcılara internet ortamında gönderilmiş ve geri gelen veriler 'Google Drive'da veri havuzuna otomatik olarak düşmüştür. Veriler SPSS 22.00 paket programıyla frekans, yüzde istatistiksel analiz olarak t-testi, Anova ve Regresyon testleri yapılarak analiz edilmiştir. Verilerden elde edilen bulgularla yapılan analizlerde, cinsiyet değişkenine göre SDZÖ alt boyut ve toplam boyutlarında anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Bu bağlamda; "iyimserlik" ve "duyguların kullanımı" alt boyutlarında kadınlar lehine anlamlı ilişki tespit edilmiştir (P<0,0.5). Yaş değişkenine göre HBÖ toplam boyutunda anlamlı farklılık vardır. Spor yapma değişkenine göre HBÖ toplam boyutunda anlamlı farklılık vardır. SMBÖ ile spor yapma değişkeni arasında anlamlı farklılık vardır. Gelir düzeyi değişkeni ile SDZÖ arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. SMBÖ ile gelir değişkeni arasında ise 1500 TL ve altı seçeneği ile 1501-3500 TL seçeneği arasında 1500 TL ve altı lehine anlamlı farklılık vardır. Sınıf Düzeyi değişkeni ile SDZÖ arasında "duyguların değerlendirilmesi" alt boyutunda anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Buna göre 2. sınıf ile 9. sınıf arasında 2 sınıf lehine anlamlı farklılık vardır. Anne eğitim düzeyi değişkeni ile HBÖ arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Bu bağlamda ilkokul ve ortaokul ile üniversite tercihleri arasında ilkokul ve ortaokul seçeneği lehine anlamlı farklılık vardır. Baba eğitim düzeyi değişkeni ile SMBÖ arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Buna göre üniversite ve ortaokul seçenekleri arasında üniversite seçeneği lehine anlamlı farklılık vardır. Yaş değişkeni ANOVA analizine göre; yaş değişkeni ile HBÖ arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Buna göre, 24-26 yaş grubu ile diğer yaş grupları arasında 24-26 yaş grubu lehine anlamlı farklılık vardır. Sporculuk yılı değişkenine göre SDZÖ alt boyutlarında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Bu bağlamda; "duyguların kullanımı" alt boyutunda 1-3 yıl ile 7-9 yıl arasında 1-3 yıl lehine anlamlı farklılık vardır. SDZÖ'nın SMB ile yordanmasına ilişkin regresyon analizinde sosyal medya bağımlılığı spor yapan üniversite öğrencilerinin duygusal zekâ düzeylerinin negatif yönlü ve istatistiki açıdan yordayıcısıdır ((R= ,410, R2 = ,168, F (1,388) = 78.241 p<0,01). HBÖ'nin SMB ile yordanmasına ilişkin regresyon analizinde sosyal medya bağımlılığı spor yapan üniversite öğrencilerinin hedef bağlılığı düzeylerinin negatif yönlü ve istatistiki açıdan yordayıcısıdır ((R= ,420, R2= ,176, F (1,388) = 82,988 p<0,01). Çalışmanın sonucunda hedef bağlılığı ve duygusal zekânın sosyal medya bağımlılığı ile negatif ilişki içerisinde olduğu tespit edilmiştir. Bu bağlamda; duygusal zekâ ve hedef bağımlılık düzeyi arttıkça sosyal medya bağımlılık düzeyi azalmaktadır.