Sprey topikal anestezinin radial arter kan gazı alınırken oluşan ağrıya etkisi

Giriş ve Amaç: Arter kan gazı acil servislerde hastaların tanı ve tedavi sürecinde sık başvurulan bir laboratuvar testidir. Ancak bu işlem diğer vasküler işlemlere göre daha ağrılı bir işlem olduğu bilinmektedir. Biz çalışmamızda radial arterden kan gazı alınırken oluşacak ağrının azaltılmasında %10 lidokain topikal sprey lokal anestezik ile plaseboyu karşılaştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışma Aralık 2018 - Eylül 2019 tarihleri arasında 3. basamak bir acil servise başvuran arter kan gazı alınma endikasyonu bulunan hastalarda yapıldı. Çalışma tek merkezli prospektif, randomize, kontrollü, çift kör olarak planlandı. Araştırmaya alınacak hastaların önce demografik bilgileri (hasta no, yaş, cinsiyet), acile başvuru şikayeti, ek hastalıkları ve daha önce radial bölgeden arter kan gazı alınıp alınmadığı sorularak kaydedildi. Randomizasyon başka bir acil tıp asistanı tarafından muhafaza edilen zarf içine yazılı kâğıtlardan hastaya özel çekmesi ve solüsyon şişelerini uygulayıcıya verilmesi ile sağlandı. Uygulama tek kişi tarafından yapıldı. Lidokain uygulanan gruba radial arter bölgesine %10 lidokain topikal sprey anestezi 5 cm uzaktan 6 kez püskürtme şeklinde uygulandı. Etanol içeren plasebo grubuna ise aynı şekilde uygulandı. Uygulamadan sonra 5 dakika beklendi ve arter kan gazı alınma işlemi gerçekleştirildi. İşlem sırasındaki görsel analog skala (VAS0) ve işlemden 5 dakika sonraki görsel analog skala (VAS5) hasta tarafından işaretlendi. 13 mm 'lik fark anlamlı olarak kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya 70 hasta dahil edildi. Üç hastadan tek seferde kan gazı alınamadığı için çalışma dışı bırakıldı. 34 hasta tedavi grubuna 33 hasta ise plasebo grubuna alındı. Hastaların yaş dağılımı plasebo grubunda ortalama 57±17 yıl lidokain uygulanan grupta ise; 56±17 yıl olarak saptandı (p=0,831). Plasebo grubunda VAS0 ortalama değeri 41 mm olarak saptandı. Lidoakin uygulanan grupta VAS0 ortalama değeri 28 mm olarak saptandı. İki grup arasındaki VAS0 ortalama değerleri arasındaki fark 13 mm olarak saptandı. Hastaların plasebo ve lidokain uygulanan grupları arasındaki VAS0 değerleri arasında anlamlı fark saptandı (p=0,011). Plasebo grubun VAS5 ortalama değeri 11 mm olarak, lidokain uygulanan grubun VAS5 ortalama değeri 9 mm olarak saptandı. Hastaların plasebo ile lidokain uygulanan gruplar arasındaki VAS5 değerleri arasında anlamlı fark saptanmadı (p=0,117). Plasebo grubundaki hastalar "Tarafınıza yapılan işlemin bir sonraki sefere tekrar uygulanmasını ister misiniz" sorusuna %33,3 (n=11) oranında evet cevabını verirken lidokain uygulanan gruptakiler ise %76,5 (n=26) oranında evet cevabı vermişlerdir. Sonuç: Arter kan gazı alımı sırasında sprey topikal anestezi kullanımının işlem sırasında oluşan ağrıyı hem klinik olarak hem de istatiksel olarak anlamlı derecede azalttığını görüldü. İşlemden 5 dakika sonraki ağrıda plasebo ve lidokain uygulananlar arasında anlamlı bir fark görülmedi. Sprey topikal anestezi uygulanan hastaların büyük çoğunluğu bir sonraki radial arter kan gazı işleminde aynı işlemin tekrar uygulanmasını istediklerini belirttiler. Arter kan gazı alımı öncesinde sprey topikal anestezi, işlem sırasındaki ağrıyı azaltmak için ön tedavi olarak kullanılabilir.