Sternotomi ile koroner arter bypass cerrahisi uygulanan hastalarda ultrasonografi eşliğinde yapılan erector spına plane blok uygulamasının intraoperatif ve postoperatif etkinliğinin hasta kontrollü analjezi ile karşılaştırılması

Çalışmamızın amacı, sternotomi ile koroner arter baypas cerrahisi (KABC) planlanan hastalarda, operasyon öncesi bilateral erektör spina plan bloğu (ESPB) uygulamasının intraoperatif ve postoperatif dönemde ağrı yönetimindeki etkinliğini, hasta kontrollü analjezi (HKA) ile karşılaştırmaktır. Hastanemiz etik kurul onayı sonrası, 18-80 yaş arası, ASA II-III, 50 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalar ESPB (n=25) ve kontrol (n=25) olmak üzere rastgele 2 gruba ayrıldı. Ultrasonografi eşliğinde bilateral ESPB preoperatif dönemde her iki gruba sırasıyla %0,25 bupivakain (3mg/kg)+deksametazon (8mg) veya serum fizyolojik ile uygulandı. Postoperatif dönemde bütün hastalara intravenöz morfin ile HKA kullanıldı. Hastaların perioperatif opioid kullanımı, ekstübasyon süreleri, öksürürken ve dinlenmekle Visual Analog Skala (VAS) skorlarını, postoperatif ilk HKA bolus dozuna ihtiyaç zamanı, kurtarma analjezisi ihtiyaçları, mobilizasyon zamanları, karşılaşılan opioid yan etkileri, hasta ve cerrah memnuniyeti değerlendirildi. ESPB grubunda kontrol grubu ile karşılaştırıldığında, intraoperatif fentanil tüketiminin daha az (p=0.001), ekstübasyon süresinin daha kısa olduğu (p=0.001) saptandı. Postoperatif 0,1,2,4,8,12,16,24. saatlerdeki VAS skorlarının daha düşük olduğu belirlendi (p<0.05). Yine ESPB grubunda ilk HKA kullanımının daha geç, morfin tüketiminin daha düşük ve kurtarma analjezisi ihtiyacının daha az olduğu saptandı (sırasıyla p<0.001, p<0.001, p=0.009). Opioid kullanımına bağlı yan etkilere kontrol grubunda daha sık rastlandığı görüldü (p=0.040). ESPB grubu hastaların ilk mobilizasyon zamanının, kontrol grubundan kısa olduğu tespit edildi(p<0.001). ESPB uyguladığımız grupta hasta ve cerrah memnuniyeti kontrol grubuna göre yüksekti(p<0.001, p<0.001). Sonuç olarak, KABC hastalarında ESPB'nin önemli bir analjezik etki oluşturduğu; intravenöz morfin ile HKA'ya göre perioperatif dönemde opioid ihtiyacını azalttığı, postoperatif dönemde daha kaliteli ağrı yönetimi ve daha konforlu derlenme sağladığı kanısına varılmıştır. Anahtar kelimeler: Erektör spina plan bloğu, hasta kontrollü analjezi, ağrı yönetimi, koroner arter baypas cerrahisi