Stoa felsefesinde Phantasia'nın epistemolojik rolü

Bu çalışmanın amacı, bilgi sorunlarından birisi olan doğru bilginin olanaklı olup olmadığı sorusuna cevap arayan, olanaklı olduğunu düşünen Stoacılarda, doğrunun ölçütünün kendisi etrafında örüldüğü phantasia kavramını ele almak ve onun epistemolojik rolünün ne olduğunu göstermektir. Çalışma iki yönde ilerleyecektir. Stoa felsefesinde phantasia'nın daha iyi anlaşılabilmesi için, bir taraftan phantasia kavramı ve Stoacılara gelene kadar felsefe tarihinde geçirdiği anlam değişimleri ele alınırken, diğer taraftan phantasia'nın bilgi sürecindeki rolü açıklanmaya çalışılacaktır. Bu sebeple, çalışmanın birinci bölümünde, Stoacılardan önce bu kavramı epistemolojik bağlamda kullanmış olan Platon, Aristoteles ve Epikourosçular'da phantasia'nın ne olduğuna ve epistemolojik işlevine değinilecektir. İkinci bölümde, Stoacı bilgi felsefesi, ilk dönem filozofları olan Zenon, Kleanthes ve Khrysippos etrafında şekillendiği için, bu filozoflara ve her birinin yaptığı ayrı phantasia tanımlarına ve phantasia katalêptikê konusundaki görüşlerine başvurulacaktır. Bu bağlamda phantastikon, phantaston, phantasma, phantasia katalêptikê ve phantasia akatalêpton vb. kavramlar açıklanacak, epistemolojileri mantıkla bağlantılı olduğu için mantık kuramları ele alınacak, akabinde ruhun bilgi sürecinin oluşum aşamasındaki işlevi sebebiyle ruh kuramlarına değinilecek, bilgi ve etik arasındaki bağlantı gösterilecektir. Üçüncü bölümde, bilginin olanaklılığı konusunda Şüphecilerin, Stoacıların doğru bilginin ölçütü olarak düşündükleri phantasia kataleptike'ye yönelik eleştirilerinden bahsedilecek, bu itirazlar sonucu Stoacıların yaptıkları değişiklikler ele alınıp, Stoacılar'da bilginin mümkün olup olmadığı, yöneltilen eleştiri ve sorulara tatmin edici yanıtlar verip veremedikleri Şüphecilerin yönelttikleri itirazlar çerçevesinde tartışılarak çalışma bitirilecektir. Anahtar Sözcükler: Epistemoloji, phantasia, hakikat, ölçüt, Stoacılık, Yeni Akademi.