Stomalı bireylerin deneyimlerinin incelenmesi

Amaç: Bu fenomolojik araştırmanın amacı, stomalı bireylerin deneyimlerinin incelenmesidir. Yöntem: Fenomolojik çalışma deseni kullanılarak yapılan araştırma Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Genel Cerrahi, Üroloji Poliklinikleri ve Yara ve Stomaterapi Ünitesinde yürütülmüştür. Amaçlı örneklem yöntemi ile seçilen ve en az üç aydır stoması olan 19 stomalı birey çalışmanın örneklemini oluşturmuştur. Veriler ?Yapılandırılmamış Görüşme Formu? kullanılarak, ?derinlemesine görüşme? yöntemi ile toplanmıştır. Görüşmelerin tamamı hastalardan yazılı ve sözlü izin alındıktan sonra ses kayıt cihazına kayıt edilerek yapılmıştır. Veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Bulgular: Stomalı bireylerin stoma açıldıktan sonraki dönemdeki deneyimlerine ilişkin 3 ana tema saptanmıştır. İlk karşılaşma, güçlükler ve baş etme ana temalarıdır. İlk karşılaşma teması; şok, çaresiz hissetme ve utanma kategorilerinden oluşmaktadır. Güçlükler teması ise; günlük yaşam aktivitelerinde zorlanma, cinsel yaşamı sürdürmede güçlük, sosyal izolasyon ve ekonomik sıkıntı kategorilerinden oluşmaktadır. Başetme teması ise; stomayla yaşamı kabullenme/kabullenmeme, olumlu yönden bakma, kadercilik ve destek sistemleri (sosyal, profesyonel) kategorilerinden oluşmaktadır. Sonuç ve öneriler: Araştırma sonuçları stomalı bireylerin stoma açıldıktan sonra hayatlarında belirgin bir değişimin olduğu; duygusal, fiziksel, cinsel ve sosyal yönden yaşam tarzlarında değişiklikler olduğu saptanmıştır. Ayrıca sosyal ve profesyonel destek alan stomalı bireylerin stomaya uyum sürecindeki deneyimlerinde farklılıklar olduğu görülmüştür. Bireyler sosyal ve profesyonel destek almış olsalar uyumlarının daha kolay olacağı yönde ifadelerde bulunmuşlardır. Bu doğrultuda stomalı bireylerin stomayla birlikte yaşama uyum sağlayabilmeleri için ameliyat öncesi dönemden itibaren profesyonel destek almaları, ameliyat sonrası dönemde sosyal destek için stomaya uyum sağlamış ve olumlu/olumsuz deneyimleri olan stomalı bireylerin bir araya geldiği destek gruplarında yer almaları önerilmektedir.