Stratejik istihbarat türü olarak siyasi istihbarat

Bu çalışmanın temel amacı, siyaset olgusunun yığın çağrışımları içerisinde tanımlama bakımından hayli bulanık durumdaki siyasi istihbarat olgusunun geniş bir perspektifle ele alınarak incelenmesidir. Diğer önemli bir amaç da literatürde istihbarat analiz yöntemi olarak kabul edilen, "stratejik istihbaratın" interdisipliner bakış açısından faydalanılarak siyasi istihbarat olgusunun kavram ve kuram olarak sınırlarının belirlenmesinin sağlanmasıdır. Bu çalışmada ilk olarak devletlerin siyasetlerine yön vermekte kullandıkları strateji kavramı incelenerek, uluslararası ilişkilerde ortaya çıkan etkisi ve hangi konumda bulunduğu açıklanmıştır. Daha sonra, istihbarat kavramının günümüzde geldiği noktaya kadar uzanan genel bir inceleme yapılmıştır. Bu inceleme istihbaratın faaliyet alanlarına göre konularının güncel örnekler ışığında değerlendirilmesiyle tamamlanmıştır. Çalışmamızın ikinci bölümünde; siyasi istihbarat olgusunun, stratejik istihbaratın interdisipliner bakış açısından faydalanılarak kavram ve kuram olarak tanımlaması yapılmış, tarihçesi oluşturulmuş, amaç ve hedeflerine değinilmiş, tarihte devletlerin güvenliğinde önemli tehlikeler meydana getiren siyasi istihbarat uygulamalarına yer verilmiştir. Başlıca bulgular göstermiştir ki dünya üzerinde iç ve dış siyasi etkileri olan tehdit ve tehlikelerin varlığı ve ayrımı, önemini günümüzde de devam ettirmektedir. Bu doğrultuda çalışmamızda, siyasi istihbarat-stratejik istihbarat münasebeti kurulmuş birbiriyle ilgisi, ilişkisi ve birbirine duyduğu ihtiyaç değerlendirilmiştir. Çalışmamızın son bölümünde, siyasi istihbarat olgusunun stratejik nitelikte elde edilmesi sürecinde hangi temel siyasi parametrelerin kullanılması gerektiği açıklanmış ve neden bu parametrelerle sınırlandırıldığı incelenmiştir. Başlıca temel bulgular ortaya koymuştur ki, çalışmamızda belirlediğimiz bu temel siyasi analiz parametreleri kullanılarak elde edilecek stratejik nitelikteki siyasi istihbarat analizleri, devletlerin iç ve dış siyasal güvenliğine yönelebilecek tehditlerin anlaşılmasını sağlayarak devletlerin güvenliğinde doğrudan ve dolaylı bir şekilde risk oluşturabilecek faaliyetlerin öngörülmesine katkı sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler: İstihbarat, stratejik istihbarat, siyasi istihbarat, devlet güvenliği, tehdit ve tehlike