Subaraknoid kanama şüphesi olan hastalarda bakılan glucose-regulated protein 78 (GRP 78) ve C/EBP homologous protein (CHOP) düzeyinin tanı ve prognozdaki yeri

Amaç: Bu çalışmanın amacı, subaraknoid kanama (SAK) şüphesi ile acil servise başvuru yapan hastalardan alınan kan ve beyin omirilik sıvısı (BOS) örneklerinde ölçülen ER stres markerları CHOP ve GRP 78 proteinlerinin, ayrıca oksidatif stres biyobelirteçlerinden toplam oksidan durum (TOS), toplam antioksidan durum (TAS), oksidatif stres indeksi (OSI) düzeylerinin tanısal ve prognostik değerini belirlemektir. Gereç ve yöntem: Prospektif olarak planlanan bu çalışmaya, acil servise SAK şüphesi ile başvuran hastalar alındı. Bilgisayarlı Beyin Tomografisi (BT), Lumber Ponksiyon (LP) gibi işlemler sonrası hastalara SAK tanısı koyuldu veya SAK tanısı dışlandı. SAK olmayan hastalar kontrol grubunu oluşturdu. SAK tanılı hastalardan acil servise başvurdukları anda, 12. saatte ve taburculukda 3 zamanlı kan ve tek zamanlı BOS örnekleri alındı. Kontrol grubundan ise sadece başvuru anında kan ve BOS örnekleri alındı. Her iki gruptaki kan ve/veya BOS örneklerinden GRP 78, CHOP, TOS, TAS ve OSI düzeyleri çalışıldı. Bulgular: SAK tespit edilen 88 hastanın (n=88) kan GRP 78 ortanca değeri 1.24 ng/mL (1.06-1.54), TOS ortanca değeri 18.98 µmol/mL (11.84-28.32) ve OSI ortanca değeri 2.33 (1.32-3.32) ile kontrol grubu (n=43) arasındaki BOS GRP 78 1.63 ng/mL (1.30-2.46), TOS ortanca değeri 57.96 µmol/mL (39.75-77.56), OSI ortanca değeri 5.99 (3.97-8.20) arasında istatistiksel olarak fark tespit edildi (p<0.001 her üç marker için). SAK tanısı alan hastaların BOS CHOP ortanca değeri 174.14 pg/mL (74.43-481.46), TOS ortanca değeri 10,05 µmol/mL (6,22-13,48) ve OSI ortanca değeri 2,30 (1,29-3,17) ile kontrol grubundaki BOS CHOP ortanca değeri 22.93 pg/mL (19.58-31.26), TOS ortanca değeri 3,18 µmol/mL (0,65-6,12), OSI ortanca değeri 0,67 (0,16-2,05) kıyaslandı ve aradaki fark istatiksel açıdan anlamlı derecede yüksekti (p<0.001 her üç marker için). SAK tespit edilen 37 hastanın (n=37) başvuru anında, 12. Saatte ve taburculuk sırasında ölçülen kan GRP 78 ortanca değerleri 1,35 ng/mL (1,08-1,58) ve TAS ortanca değerleri 1,07 mmol/mL) (0,99-1,32) arasında istatiksel olarak anlamlı fark bulundu (p=0,009; p=0,005). Kötü klinik sonlanımlı (Glaskow Outcome Skoru 1,2) SAK hastalarının BOS OSI ortanca değeri 1,82 (0,78-2,61), iyi klinik sonlanımlı (Glaskow Outcome Skoru 3,4,5) SAK hastalarındaki BOS OSI ortanca değerinden 2,49 (1,83-4,38) daha düşük idi. Bu fark istatiksel olarak anlamlıydı (p<0.026). Ölen ve yaşayan hastaların mortalite oranları kıyaslandığında ölen hastalardaki BOS OSI ortanca değeri 1,82 (0,78-2,61) yaşayan hastalardaki BOS OSI ortanca değerinden 2,49 (1,83-4,38) daha düşük bulundu ve bu fark istatistiksel açıdan anlamlıydı (p<0.026).Sonuç: Çalışmamızın sonuçlarına göre kan GRP 78, TAS, TOS, OSI ve BOS CHOP, TOS, OSI düzeylerinin SAK tanısı koymak için potansiyel parametreler olabileceği , bununla birlikte mortalite ve GOS tayininde çalışılan paremetrelerden yalnızca BOS OSI değerinin faydalı olabileceği sonucuna ulaşıldı.