Suggested framework for designing, implementing, and conducting an effective internal control system "applied on Turkish company"

İş dünyasındaki hızlı değişim sebebiyle, risklerin üstesinden gelebilmek ve fırsatları değerlendirebilmek için, etkili bir iç kontrol sistemi benimsenerek, inişli.çıkışlı ve değişken hale gelen risk ve fırsatların başarılı bir şekilde izlenmesi gerekmektedir. Bir çok düzenleyici kuruluş, örneğin; COSO (Committee of Sponsoring Organization of the Treadway Commission), iç ve dış çevrelerine göre kendi iç kontrol sistemlerini tasarlamak, uygulamak ve yönetmelerinde firmalara yol göstermek için bir iç kontrol çerçevesi oluşturmuştur. Fakat COSO'nun oluşturduğu bu çerçeve, tavsiyeler, şartlar ve özelliklerden oluşan bir yol haritasıdır. Bu, içerdiği yol haritasının talimatlarına uymaya yönlendirmek için bazı uygulanabilir araçlar gerektiren standartlaştırılmış bir çerçevedir. Türkiye'de şirketler, abartılı risk ve fırsatlar üreten, inişli çıkışlı ekonomik ve politik değişkenler, zayıf iç kontrol kültürü, yeterli tecrübeye sahip, yetkin personel eksikliği, ve iç kontrol alanının altyapısındaki diğer sorunlardan etkilenen özel bir iş çevresinde yönetilmektedir. Bu çalışma, karşılaştırma (Benchmarking), kurumsal karne ve kontrol-öz değerleme (Balanced Scorecard and Control-self assessment) gibi geleneksel teknikleri COSO'nun iç kontrol çerçevesi ile entegre etmek için bir çerçeve önermektedir. Çalışma, Türk şirketlerinin, COSO'nun iç kontrol çerçevesine uygun, etkili bir iç kontrol sistemi tasarlama, uygulama ve yönetmesine yardımcı olmak için bir temel ilkeler modeli ortaya koyar. Böylelikle, Türk şirketlerine, toplam kaliteye ulaşacak, etkili bir iç kontrol sistemi kurma ve geliştirme noktasında destek olması beklenmektedir. Anahtar Kelimeler: İç Kontrol Sistemi. COSO, BSC, Benchmarking, CSA.