Sümer silindir mühür resimleri

ÖZET Bu çalışmada Sümer silindir mühür resimlerinin bir değerlendirmesi yapılmaya çalışıldı. Mezopotamya'da Sümerlerle gelişerek 3000 yıla yaklaşan uzun bir süre boyunca üretilen ve M.Ö 500 lerde tarih sahnesinden silinen silindir mühürler, çağlarının bazı temel hukuki, dinsel ve sanatsal gereksinimlerine şaşırtıcı bir biçim ve içerik zenginliğiyle cevap vermişlerdir. Silindir mühür resimlerinin değerlendirmesi ancak üretildikleri çağın sosyo-kültürel arka-planı dikkate alınarak yapılabileceğinden, önce bu tarihsel ve kültürel çerçeve çizilmeye çalışıldı ve Sümerlerin orijini, yaşam biçimi, inanışları ve diğer kavimlerle ilişkileri üzerinde duruldu. Ayrıca silindir mühürler genel olarak tanıtıldı, işlevleri anlatıldı ve mühür resmi örnekleri verildi. Daha sonra resim değerlendirmesi ile ilgili çeşitli yaklaşımlar hakkında bilgi verildi. Silindir mühür resimlerinin değerlendirilmesinde biçim-içerik-öz bazında inceleme yöntemi benimsendi ve bu kavramlar irdelendi. Arkaik resimlerde yaygın bir şekilde stilize edilmiş figürler ve sembol değeri taşıyan öğeler görülmektedir. Bu nedenle stilizasyon ve sembolizasyon kavranılan üzerinde de ayrıca duruldu. Son bölümde ise Sümerlerin en önemli üç çağı ele alındı. Bu çağlar Uruk Çağı, Cemdet-Nasr Çağı ve Erken Hanedanlar Çağıdır. Bu çağların silindir mühür resimleri temsili örnekler üzerinde biçim, içerik ve özleri yönüyle değerlendirilmeye çalışıldı. Her çağın siyasal ve sosyo-kültürel yapısıyla, bu çağda kullanılan mühür resmi üslûpları ve içerikleri arasında ilişki kurulmaya çalışıldı.