Sünnette koku kullanımı ve "bana güzel koku sevdirildi" hadîsi

Güzel kokular, tarih boyunca çeşitli dinî ve felsefî törenlerde yer almıştır. Yakın dönemde yapılan bilimsel araştırmalar, kokuların insan üzerinde sanıldığından çok daha etkili olduğunu göstermektedir. Bu çalışmaların, "Bana güzel koku sevdirildi…" buyuran Hz. Peygamber'in güzel kokuyla ilgili sözlerinin izahına katkı sağlaması mümkündür. Bu çalışmada "Bana güzel koku sevdirildi…" hadîsinden hareketle sünnette güzel koku kullanımı incelenmiştir. Giriş kısmında koku ve koku duyusu hakkında bilgi verilmiş; tarihte ve diğer dinlerde kokunun hangi maksatlarla kullanıldığı anlatılmıştır. Daha sonra Kur'ân-ı Kerîm'deki kokuyla ilgili kelimeler incelenmiştir. Bu kelimelerin her birinin cennet nimeti olarak geçtiği tespit edilmiştir. Birinci bölümde Hz. Peygamber'in koku ve koku duyusuyla ilgili hadîsleri, bağlamlarına göre farklı başlıklara ayrılarak incelenmiştir. Hz. Peygamber döneminde güzel kokuların hayatın her alanında sıklıkla kullanıldığı görülmektedir. Kişisel olarak günlük kullanımının yanı sıra mekânlar da kokulandırılmış; koku maddeleri ikram olarak, tedavi için ya da boya elde etmek gibi farklı amaçlarla kullanılmıştır. İkinci bölümün ilk kısmında Hz. Peygamber'in koku kullanımı incelenmiştir. Hadîslerde güzel kokunun asıl kaynağının cennet olduğu bildirilmiştir. Hoş kokular kullanmanın sadece Hz. Peygamber'in değil tüm peygamberlerin bir sünneti olduğu ifade edilmiştir. Hz. Muhammed'in ise en çok miski kullandığı ve hadîslerinde yine en çok miski zikrettiği görülmektedir. Kullanmasının yanı sıra onun, güzel ve kötü kokuları tasvir ve teşbihlerinde kullandığı tespit edilmiştir. Soyut olan ahlâk vb. konularla âhirete dair konuların anlatımını somutlaştırmak için kokuyu ve koku duyusunu tercih etmiştir. İkinci bölümde son olarak "Bana güzel koku sevdirildi…" hadîsi, sened ve metin açısından tetkik edilmiştir. Bu hadîste onun özellikle güzel kokuyu zikretmesinin sebepleri ve kokunun mahiyeti izah edilmeye gayret edilmiştir. Hz. Peygamber'in tavsiyeleriyle güzel koku kullanmak, her dönemde yaygın olarak bilinen bir sünnet olmuştur.