Sürdürülebilir turizm açısından taşıma kapasitesi: Topkapı Sarayı örneği

Bu araştırmada, sürdürülebilir turizm amacına ulaşmanın bir yolu olarak kabul edilen taşıma kapasitesi kavramı, turistik alanlar açısından değerlendirilmiştir. Araştırmanın temel amacı, turistik alanlarda (turistik bölge, turistik nokta veya destinasyon) yaşanan ve sürdürülebilir turizmi önemli ölçüde etkileyen taşıma kapasitesi sorunlarına çözüm aramaya çalışmaktır. Uygulama alanı olarak seçilen Topkapı Sarayı'nda yaşanan ve taşıma kapasitesini ilgilendiren problemler ortaya konulmaya çalışılmıştır.Araştırmada, uygulama alanında var olan problemlerin çeşitli boyutları ile ortaya konulmasını ve açıklanmasını sağlayan betimsel (tasviri) yöntem kullanılmıştır. Araştırma, ziyaretçiler ve çalışanlar üzerinde anket ve mülakat teknikleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Ziyaretçiler üzerinde gerçekleştirilen araştırmanın evrenini Topkapı Sarayı'nı ziyaret edenlerin yıllık toplamı oluşturmaktadır. Topkapı Sarayı'nı ziyaret eden ziyaretçilerin yıllık ortalaması hesaplanırken son beş yıl (2002-2006) esas alınmıştır. Buradan 2.168.665 rakamı elde edilmiştir. Örneklem formülü uygulanarak örneklemin en az 783 olması gerektiği sonucuna varılmıştır. Toplam 913 ziyaretçiye ulaşılarak örneklem sayısının üzerinde bir sayı elde edilmiştir. Araştırma sonuçları, frekans analizi, t-testi ve ANOVA testi ile değerlendirilmiştir. Anlamlılık düzeyi, 0,05 olarak kabul edilmiş ve buna göre yorumlanmıştır.Araştırmada elde edilen bulgular, Topkapı Sarayı'nda taşıma kapasitesi açısından problemlerin olduğunu göstermektedir. Topkapı Sarayı'nda etkin bir ziyaretçi yönetiminin olmayışı, ziyaretçilerin iyi takip edilemeyişinden dolayı problemin boyutları artmaktadır. Ziyaretçiler alanda yaşanan yoğunluktan dolayı rahatsızlık hissetmekte ve gezi tecrübelerinde sorunlar yaşamaktadırlar. Topkapı Sarayı'nda çalışan personel ise yoğunluğun önemli bir problem olduğunu belirtmişlerdir. Taşıma kapasitesi ile ilgili ortaya çıkan problemlerin, alanın sürdürülebilir kullanımını olumsuz etkilemesi de kaçınılmaz bir sonuçtur. Bu nedenle tarihi ve kültürel bir miras olan Topkapı Sarayı'nın, ziyaretçi taşıma kapasitesi sınırları gözetilerek değerlendirilmesi gerekmektedir. Sonuçta, Topkapı Sarayı'nı ve diğer turistik alanları ilgilendiren birtakım öneriler sunulmuştur. Araştırma sonuçları düşünülerek ortaya konulan önerilerin, turistik alan yöneticileri tarafından dikkate alınması gerektiği vurgulanmıştır.