Suriye'den 2010 yılı sonrası süreçte Türkiye'ye zorunlu göçün sosyolojik etkileri

Jeostratejik ve jeopolitik bir konumda bulunan, köklü medeniyete sahip, farklı dinamikleri içinde barındıran Orta Doğu'da, Batı menşeili olduğu ve yaşanan sürece pozitif anlamlar yüklemek maksadı taşıdığı düşünülen Arap Baharı; getirdiği demokratik dalgayı inşa edememiştir. Beraberinde sadece Orta Doğu toplumuna değil, birçok topluma olumsuz etkiler yayan Arap Baharı, Türkiye'yi de etkilemiştir. Genel olarak soydaş göç üzerine yani aynı kültürel mirasa ve geçmişe sahip olduğu milletlerle ilgili göç politikası ve kuramsal yapı geliştiren Türkiye'nin bunun dışında yapılan göç hareketlerinin sonuçlarını kestiremediğini söylemek gerçekçidir. Çünkü Türkiye'nin sadece 1923'ten günümüze kadar aldığı toplam göçmen sayısı 2 milyonken, Nisan 2011 ile Ekim 2015 tarihleri arasında Türkiye'ye 2 milyon 200 bini aşkın Suriyeli göç etmiştir. Bu bağlamda Arap Baharı ile etkisini dünyada bir kez daha hissettiren uluslar arası göç hareketleri için, önce transit daha sonra hedef ülke olan Türkiye'nin zorunlu göç olgusunu çağdaş biçimde ve daha iyi yönetmesi hayati bir önem kazanmıştır. Yüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu teorik çalışma Orta Doğu'nun yeniden şekil almasını hazırlayan gelişmelerin Türkiye'yi zorunlu göç noktasında nasıl ve ne denli etkilediğiyle Türkiye'nin aldığı önlemleri açıklamayı amaçlamıştır. Arap Baharı'nın yaşandığı ülkelerin tümünü sahada analiz etmek, çalışmanın çerçevesini aşan bir mahiyete sahip olduğu için ikincil kaynaklardan hareketle literatür (doküman) taraması tekniği tercih edilmiştir. I. Bölüm'de araştırmanın konusu, amacı ve önemine ilişkin bilgiler verilirken, İkinci Bölüm'de konuyla ilgili teorik çerçeve yer almıştır. Arap Baharı'nın Türkiye üzerindeki yansımalarını anlatan olay ve olgulardan III. Bölüm'de bahsedilmiştir. IV. Bölüm'de Arap Baharı sürecinde Suriye'den gerçekleşen zorunlu göçün Türkiye'ye sosyolojik etkilerine ilişkin bir durum tespiti yapılmıştır. Son bölümü oluşturan V. Bölüm ise doküman taraması sonucu ulaşılan ikincil materyallerin yorumlamasına ayrılmıştır. Demokrasi talebiyle başlayan toplumsal olayları beraberinde getirdiği için Sosyoloji alanında öncelikle incelenmeye değer bulunan Arap Baharı süreci, yarattığı zorunlu göç sebebiyle Türkiye'de birçok kaygıyı beraberinde getirmiştir. Bu çerçevede Suriye'den gerçekleşen zorunlu göçün Türkiye'ye etkileri üzerine Sosyoloji bilimi alanında yeterli çalışma olmaması nedeniyle bu çalışmanın literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.