Suriye göçünün Türkiye-AB ilişkilerine etkisi

Bu çalışmanın amacı, 2011 yılında Suriye iç savaşı ile başlayan ve 2015'ten itibaren Türkiye ve AB açısından kitlesel göç krizine dönüşen Suriye göçünün Türkiye-AB ilişkilerine çok yönlü etkisini araştırmaktır. Yine Suriye göçünün etkisiyle AB ve Türkiye'nin göçe ilişkin hukuki ve kurumsal yapıları, göç politikaları ve bu göç politikalarını etkileyen faktörlerin de incelenip araştırılması amaçlanmıştır. Suriye iç savaşı ve bunun ortaya çıkarttığı kitlesel göç krizi sonucunda milyonlarca Suriyelinin güvenlik endişesiyle harekete geçmeleri, önce AB tarafından pasif bir yaklaşımla izlenmiş, bu kitlesel göç krizinin derinleşmesi ve göçmenlerin Avrupa'ya yönelmesi Türkiye ve AB açısından çok boyutlu ve yoğun bir göçmen/mülteci sorunsalını ortaya çıkarmıştır. Bu durum hem Türkiye'yi hem de AB ülkelerini siyasi, ekonomik, hukuksal, kurumsal, sosyal ve kültürel olarak önemli ölçüde değiştirip dönüştürmekle kalmamış, aynı şekilde AB-Türkiye ilişkilerini de derinden etkilemiştir. Bütün bu etki, değişim ve dönüşümler sonucunda ortaya çıkan yeni meydan okumalarla başa çıkmak için uluslararası teşkilat, kurum ve kuruluşlar ile bölge-sel ve küresel aktörlerin destek ve müdahalelerine de başvurulmuş, bu durum ise Suriye göçünün Türkiye-AB ilişkilerine olan etkisini girift bir problematiğe dönüştürmüştür. Bu kapsamda Suriye göçünün Türkiye-AB ilişkilerine etkisi ele alınmış ve değerlendirilmiştir. AB'nin Suriye göçünü araçsallaştırması, dışsallaştırması ve güvenlikleştirmesi, AB sınırlarını askerileştirmesi ve böylelikle insan hakları ve Avrupa değerlerine aykırı uygulamaları ortaya konulmaya çalışılmıştır. AB'nin bu yaklaşımının Türkiye-AB ilişkilerine etkileri ve açık kapı politikası izleyen Türkiye'nin Suriye göçünü AB üyeliği, Gümrük Birliği'nin güncelleştirilmesi, vize muafiyeti/kolaylığı ve ekonomik yük paylaşımı temelinde araçsallaştıran ve güvenlikleştiren yaklaşımı, AB'ninki ile karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Yapılan araştırma ve değerlendirmelerle ulaşılan sonuçlar, kanaatler, tespitler ve ileri sürülen tezlerin Türkiye-AB ilişkilerinde tarafların menfaat ve beklentilerini karşılayacak değerlendirmelerin yapılmasına, bu ilişkilerin geleceği açısından geniş bir perspektifin ve vizyonun geliştirilmesine ve bunun sonucunda işlevsel politikaların geliştirilmesine katkı sağlayabilmesi amaçlanmaktadır. ANAHTAR KELİMELER: Göç, Suriye Göçü, Mülteci Krizi, Avrupa Birliği, AB-Türkiye İlişkileri.