Süt sığırcılığı işletmelerinin ekonomik analizi: Artvin ili Şavşat ilçesi örneği

Bu araştırmada; Artvin ili Şavşat ilçesinde süt sığırcılığı faaliyetine yer veren işletmelerin ekonomik analizi yapılarak, süt üretim maliyetleri hesaplanmış ve süt üretimine etki eden faktörler belirlenmiştir. Ayrıca Veri Zarflama yöntemi kullanılarak işletmelerin teknik etkinlik skorları hesaplanmıştır. Araştırmada kullanılan veriler basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilen 118 işletme ile yapılan anket verilerinden elde edilmiştir. Araştırma sonucunda incelenen işletmelerde işletme başına BBHB 33.37 baş olarak tespit edilmiştir. İşletmelerde ortalama aktif sermayenin %61.27'sini işletme sermayesi ve %38.73'ünü arazi sermayesi oluşturmaktadır. İncelenen işletmelerde ortalama net hasıla 334 166.16 TL, tarımsal gelir 361 010.78 TL, ekonomik rantabilite %39.44, mali rantabilite %39.50 ve rantabilite faktörü %67.94 olarak saptanmıştır. Süt üretim maliyetinde masrafların %57.76'sını değişken masrafların oluşturduğu belirlenmiştir. İşletmelerin süt sığırcılığı faaliyeti sonucunda üretilen sütün üretim değeri 194 229.42 TL olarak tespit edilmiştir. İncelenen işletmelerde 1 litre süt üretim maliyeti 0.75 TL/litre olarak tespit edilmiştir. Yapılan Veri Zarflama Analizi sonucuna göre işletmelerin ortalama etkinlikleri %14.00 olarak belirlenmiştir. VZA etkinlik katsayıları ile işletmelerin sosyo-ekonomik değişkenleri arasındaki ilişkiyi ortaya koyabilmek için yapılan Tobit analizinde sürü genişliğinin arttıkça etkinsizliğin arttığı saptanmıştır.