T.T. 0008 numaralı Tapu Tahrir Defteri'nin transkripsiyonu ve tahlili

ÖZET İstanbul'da Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nde bulunan T.T. 0008 numaralı ve Osmanlı Dönemi Aydın Sancağına ait Tapu Tahrir Defteri Yüksek Lisans Tezimizin ana kaynağını oluşturmaktadır. Bu çalışmamızı yaparken daha önce transkripsiyonu yapılmamış ama genel olarak Osmanlı'da toprak sistemi konusunda çalışmaları olan tarihçiler tarafından bilinen ve en erken dönemli Tapu Defterlerinden birisi olan bu defter, özelinde Aydın Sancağı ile ilgili önemli bilgiler ihtivâ etmektedir. Defterin içindeki veriler XV. yüzyılın ikinci yarısında Aydın'ın idari, sosyal ve ekonomik yapısını kapsamakla birlikte, Aydın'ın Osmanlı Devleti hâkimiyeti altına girmesiyle itibaren tarihi süreç içerisindeki gelişimini de konu edinmektedir. Yaşadığımız coğrafyayla ilgili olarak bir yerel tarih çalışması olmayı hedefleyen bu çalışmamız öncelikle XV. – XVI. yüzyıl sonlarında Osmanlı Devleti'nin Anadolu Eyaletinin bir parçası olan Aydın Sancağı'nda bulunan yerleşim birimlerinin isimlerini tespit etmeyi, bu yerleşim birimlerinin ekonomik ve nüfus ile ilgili potansiyellerini tespit etmeyi amaçlamaktadır. Bu defterde ayrıca köy, kasaba ve kentlerde yaşayan insanlar, üretimleri, tasarruf ettikleri toprak miktarlarını ve bazı meslek gruplarını kaydetmiş olan Osmanlı bürokrasisinin bölgeye bakışını da görmekteyiz. Tez kaynağımızın daha önce bazı bilimsel çalışmalarda kullanılmasına rağmen bir bütün olarak transkripsiyonunun yapılmamış olması tezin değerini arttıran bir gelişmedir. Bu çalışma yapılırken aynı coğrafyaya ait daha önce enstitümüz tezleri arasında bulunan çalışmalardan da karşılaştırma yöntemiyle yararlanılacaktır.