Tarihi yapıların yapısal analizi: Diyarbakır surları örneği

Tarihi yapılar geçmişten günümüze aktarılan bulundukları coğrafyaya ait sosyolojik, ekonomik ve kültürel öğeler barındıran yapılardır. Tarihi yapılarda zamanla oluşan deformasyonlar yapıların stabilitesini korumasında büyük bir engel oluşturmaktadır. İklim şartları, doğal afetler, hatalı yapılan onarımlar gibi nedenler yapıların orijinalliğinin bozulmasına veya yok olmasına sebep olabilmektedir. Günümüzde tarihi yapıların korunması, meydana gelen deformasyonların onarılması ve geleceğe güvenle aktarılmasını amaçlayan birçok çalışma mevcuttur. Bu doğrultuda yapılar üzerinde deneysel ve nümerik çalışmalar yapılarak yapıların dinamik davranışları incelenmiş, zayıf yönlerinin güçlendirilmesi amaçlanmıştır. Bununla birlikte tarihi yapı davranışlarının analizi önemli zorluklardan biri olmaya devam etmektedir. Tarihi yapıların büyük bir kısmı yığma yapı şeklinde inşa edilmiştir. Bu yapılarda farklı mekanik özelliklere sahip yapı malzemelerinin bir arada kullanılması yapının nümerik analizini zorlaştırmaktadır. Bu çalışmada Diyarbakır'ın en önemli kültürel mirası Diyarbakır Surlarının en büyük burçlarından biri olan Yedikardeş Burcu (41 nolu burç) incelenmiştir. Yığma yapı (bazalt taşı) şeklinde inşa edilmiş olan burcun duvarı, dış ve iç duvarlar ile bu duvarların arasına harç ve moloz bazalt parçalarının yerleştirilmesi şeklinde inşa edilmiştir. Burç, sonlu elemanlar metoduyla üç farklı biçimde modellenmiştir. Yapı modellerinin statik ve dinamik analizleri yapılmıştır. Modellerin spektral analiz sonucu deprem performansları karşılaştırılmıştır. Yapılan analiz sonuçlarına göre yapının sınırlı hasar performans seviyesinde olduğu değerlendirilmiştir. Sonraki çalışmalarda taş ve harcın ayrı modellendiği mikro modelleme yönteminin kullanılması amaçlanmaktadır.