Tissue culture and evaluation of biological activity of Solanum dulcamara L., a medicinal plant

Solanum dulcamara L. (yaban yasemini) cilt hastalıkları, sigil, tümör, dolama, artrit, romatizma, nefes darlıgı, kalp rahatsızlıkları, kalın bagırsak ülserleri, göz iltihaplanmaları, sarılık ve zatüre hastalıklarında kullanılan tıbbi bir bitkidir. S. dulcamara L. için güvenilir bir in vitro çogaltım protokolü gelistirilmistir. Eksplantlar (yaprak ve yaprak sapı parçaları) çesitli hormon kombinasyonlarının bulundugu Murashige ve Skoog Minimal Organik (MSMO) ortamı içerisinde kültüre alınmıslardır. Yaprak eksplantları, yaprak sapı eksplantlarından daha fazla sayıda sürgün olusturmuslardır. En iyi gövde olusumu, yaprak eksplantlarının 3 mg/l BA ve 0.5 mg/l IAA içerdigi ortamda; yaprak sapı eksplantlarının ise 3 mg/l Kinetin ve 0.1 mg/l 2,4-D içerdigi ortamda elde edilmistir. Rejenerant sürgünler farklı düzeylerde IAA, IBA, NAA veya 2,4-D içeren köklendirme ortamlarına geçirilmistir. En fazla kök olusumu 0,5 mg/l IBA, 3 mg/l IAA ve 1mg/l IBA içeren ortamlarda gözlenmistir. Köklendirilmis bitkicikler vermikülit içeren Magenta kaplarına transfer edilmis ve 3 hafta sonunda topraga geçirilmistir. Yaban yasemini ekstraktlarının biyolojik aktiviteleri çesitli biyolojik testler kullanılarak degerlendirilmistir (antibakteriyal ve antitümör). Dört farklı bitki özütü analiz edilmistir (IM, FM, IW ve FW); in vitro yetistirilmis (IM) ve araziden toplanmıs (FM) bitki materyallerinin metanol ile olan özütleri ve in vitro yetistirilmis (IW) ve araziden toplanmıs (FW) bitki materyallerinin su ile hazırlanan özütleri. Genel olarak araziden toplanmıs ve metanol ile hazırlanmıs özütler daha etkili olmus ve S.epidermidis, S. aureus, K. pneumonia, S. typhimurium ve S. marcescens.'a karsı antibakteriyal etki göstermislerdir. In vitro yetistirilen bitki materyalleri araziden toplanan bitki materyallerinden daha az antimikrobiyal aktivite göstermislerdir. Deneylerde kullanılan dört özüt antitümor aktivite göstermis ve kontrol (su) ile karsılastırılarak elde edilen tümör inhibisyon yüzdesi % 40'dan fazla olmustur. Metanolik özüt su özütüne göre daha iyi antitümör aktivite göstermis ve araziden toplanan yaprak ve gövdeler in vitro yetistirilen bitki ve gövdelerden daha iyi sonuç vermistir. Anahtar Kelimeler: Solanum dulcamara L., yaban yasemini, in vitro kültür, biyolojik test, antibakteriyal, antitümör.