Te'akkubâtu'l-Ezherî el-müfessîrîne fî lisâni'l-Arab ve tevcîhu İbni Manzûr lehâ

Bu çalışmamızda İbn Manzûr'un Lisânü'l-Arab adlı eserinde zikredilen el-Ezheri'nin müfessirlere yapmış olduğu eleştirileri inceleyeceğiz. Bu eleştirilerin toplamı 101 olup her eleştiriyi ayrı başlık altında ele alacağız. İlk başta eleştiriye konu olan maddeyi, ardından eleştiriyi, ardından yapılan tartışmaları açıklayacağız. Ayrıca el-Ezheri'nin yapmış olduğu eleştirinin güçlü veya zayıf olduğunu belirtmek için ilgili ayetin anlamına dair müfessirlerin görüşlerini aktaracağız. Lisânü'l-Arab ve Tehzîbu'l-luğa adlı eserleri karşılaştırdıktan sonra İbn Manzûr'un yanlışlıkla el-Ezheri'ye nispet ettiği görüşleri belirteceğiz. Ayrıca İbn Manzûr'un her eleştiri sonrasında konu hakkında kendisinin yapmış olduğu teyit, tenkit, gerekçelendirme ve açıklamalara da değineceğiz. Araştırmamız iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde el-Ezherî ve İbn Manzur'un hayatlarını ve her birinin eleştiride kullandıkları yöntemleri ele alacağız. İkinci bölüm beş alt başlıktan meydana gelmektedir. Birincisi el-Ezherî 'nin sahabeler ve tabinler hakkında zikrettiği on eleştiridir. İkincisi, el-Ezherî 'nin Leys bin el-Muzaffer'e yapmış olduğu yirmi eleştiridir. Üçüncüsü Ferrâ'ya yapılan yirmi eleştiridir. Dördüncüsü Zeccâc'a yapılan otuz üç eleştiridir. Beşincisi farklı âlimlere karşı yapılan birbirinden farklı yirmi sekiz eleştiridir.