Tekerlekli sandalye basketbolcularında eksantrik egzersiz sonrasında oluşan gecikmiş kas ağrısının pozisyon hissi ve şut yüzdesi üzerine etkisi

Eksantrik egzersiz, kasın uzayarak güç ürettiği bir egzersiz çeşidi olarak tanımlanmıştır. İzometrik ve konsantrik egzersize göre eksantrik kas aktivitesi mekanik olarak daha etkilidir; ancak kası yaralanmaya maruz bırakabilir. Gecikmiş kas ağrısı (GKA) özellikle bireyin alışkın olmadığı eksantrik aktiviteden birkaç saat sonra ortaya çıkar, kas performansında, eklem hareket açıklığında ve kas gücünde azalmaya, kas şişkinliğine ve plazma kreatin kinaz (creatin kinaz:CK) aktivitesinde geçici bir artışa neden olur. Literatürde tekerlekli sandalye basketbolcularında GKA ile ilgili herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu çalışmada, dirsek fleksör kaslarına eksantrik egzersiz yüklemesi yapılarak üst ektremite motor performansı üzerine GKA'nın etkisi araştırılmıştır.Çalışmamıza 10 tekerlekli sandalye basketbol oyuncusu (yaş ortalaması:32,6±7,61) dahil edildi. Bütün sporculardan ilk gün sırasıyla plazma CK aktivitesi ölçümü için kulak memesinden 30 mikrolitre kan örneği alındı, sonra kol çevresi ölçümü, eklem hareket açıklığı, pozisyon hissi, kas ağrısı, kas hassasiyeti ve şut yüzdesi ölçümleri yapıldı. Bu testlerin 30 dakika (dk.) sonrasında, 24 saat ve 48 saat sonrasında aynı ölçümler aynı sıra ile tekrarlandı. Bir hafta sonra sporculara aynı ölçümler tekrarlandı. Aynı gün, eksantrik egzersizin şiddetini belirlemek için bütün sporcuların 1 Tekrarlı Maksimumu belirlendi. GKA oluşturacak eksantrik egzersiz protokolü bütün sporculara uygulandı. Testler egzersizin 30 dk. sonrası, 24 ve 48 saat sonrası yinelendi.Çalışma sonucunda, eksantrik egzersiz protokolü sonrasında plazma CK aktivitesinde, kol çevre ölçümünde, kas palpasyonunda ve izometrik gerilimde kas ağrısında ve pozisyon hissi kaybında anlamlı artış, dirsek eklemi fleksiyon ve ekstansiyon açısında, basınç-ağrı eşiğinde ve sporcuların şut yüzdesinde istatistiksel olarak anlamlı azalma belirlendi. İstirahat pozisyonundaki kas ağrısında ve üst ektremite istirahat pozisyonu açısında anlamlı fark saptanmadı.Bu bulgular, GKA'nın tekerlekli sandalye basketbolcularının üst ekstremite motor performansını olumsuz etkilediğini göstermektedir.