Tekirdağlı Ahmed Lutfî Dîvânı (İnceleme-tenkitli metin-sözlük)

Tekirdağlı Ahmed Lutfî, 18. yy. Dîvân şairlerindendir. Hayatı hakkında fazla bir bilgi yoktur. Sadece Tuhfe-i Nâ'ilî adlı eserde "Tekirdağlı bir mahkeme kâtibi olduğu ve 1742 yılı itibariyle hayatta olduğu" bilgisi vardır. Ancak "Dîvân" ve "Tezkire-i Şuarâ" adlı eserlerinden birçok bilgiye ulaşmaktayız. Bu bilgiler ışığında Tekirdağ'da 17.yy. son çeyreğinde (m. 1690-1691 [?] ) doğup 18. yy. ikinci yarısından sonra (m. 1745-1746'dan sonra) da vefat etmiştir. Tekirdağ'da mahkeme kâtipliği ve Rüstem Paşa Camisi'nde hatîplik yapmıştır. Ahmed Lutfî'nin bilinen iki eseri vardır. Bunlardan ilki 623 şiirden meydana gelen hacimli bir Dîvân ve Tekirdağlı 20 şair hakkında bilgi verdiği "Tezkire-i Şuarâ" adlı eseridir. Şairin Dîvânı'nda 15 kaside, 5 mesnevi, 131 tarih şiiri (99 adet kıta, 21 adet gazel, 7 adet nazm, 2 adet kaside, 2 adet mısra), 110 musammat (3 adet terkîb bend, 3 adet tercî bend, 1 adet 24'lü, 19 adet müseddes, 13 adet tesdis, 7 adet muhammes, 20 adet tahmis, 44 adet şarkı), 332 gazel, 19 lugaz (14 adet mesnevi, 5 adet gazel), 9 kıta, 1 rubai ve 1 müfret olmak üzere toplam 623 şiir vardır. Kasidelerini; Lale Devri'nin meşhur veziri Damat İbrahim Paşa ve birkaç vezir hariç çoğunu, yakın çevresindeki naip ve şair dostları için yazmıştır.110 musammattan 44'ü şarkıdır. Lirik bir söyleyişin hâkim olduğu gazellerinde hasret, özlem ve ayrılık konuları büyük bir yekûn tutmaktadır. Şiirlerinde; Bâkî, Nâbî, Nedîm gibi Dîvân edebiyatının büyük isimlerinin yanında dayısı Şehrî gibi çağdaşı olan birçok isimden de etkilenmiştir. Ahmed Lutfî, bu şairlerin şiirlerine nazire yazmanın yanında bunlara ait bazı beyitleri de şiirlerine almıştır. Şair; şiirlerinde cinas, iştikak, kalp gibi hünere dayalı sanatların yanında harf oyunlarına da çokça yer vermiştir. Sade bir dile sahip olan şiirlerinde birçok mahallî unsuru görmek mümkündür. Yaşadığı dönemde gerçekleşmiş birçok olay ve durumu 131 adet tarih şiiriyle tespit etmiştir.