Temel eğitimde öğretmen öğrenci iletişiminin önemine ilişkin öğretmen görüşleri (Sakarya ili örneği)

Bu çalışmanın temel amacı, öğretmenlerin öğrencilerle ve öğrencilerin velileriyle nasıl bir iletişim kurdukları ve kurdukları iletişim biçiminin olumlu veya olumsuz etkilerini öğretmen görüşlerine göre incelemektir. Bilindiği gibi, özellikle temel eğitimde öğretmenlerin kişilik ve tutumları çok önemlidir. Ayrıca, öğretmenlerin çocuklarla ve aileleriyle ortak bir iletişim dili geliştirebilmeleri beklenmektedir. Özellikle iletişim araçlarının ve tekniklerinin oldukça zenginleştiği çağımızda, bu konu daha da bir önem kazanmıştır. Bu araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Teknik olarak da anket tekniği kullanılmıştır. Konu ile ilgili literatür taraması yapılarak, temel yaklaşım biçimleri ve akademik çalışmalar incelenmiştir. İncelemeler sonucunda, Türkiye'deki ilkokullarda bazı öğretmenlerin, davranışçı eğitim sisteminin etkisi altında kaldıkları ve çocuklar üzerinde bazen baskıcı davranmakta oldukları ve çocukların çocukça davranışlarını kabullenmekte zorlandıkları anlaşılmaktadır. Oysa ki 2005 yılından itibaren ülkemizde kabul edilen Öğrenci Merkezli Eğitim Modeline göre, öğrencilerin bilgi ve becerilerinin ortaya çıkarılması en önemli hedeftir. Öğretmenlerin bu hedeflere uygun bir dil kullanıp kullanamadıklarını belirlemek amacıyla, araştırma Sakarya İli'ne bağlı Adapazarı Merkez İlçe, Erenler, Serdivan ve Karaman ilçelerinde 30 ilkokulda çalışan 596 öğretmene anket uygulanmıştır. Öğretmenlerin öğrenciler ve velilerle kurdukları iletişim düzeylerini belirlemek amacıyla, 40 adet tutum ölçeği sorusu hazırlanmıştır. Hazırlanan bu sorular önce, 268 kişilik araştırma grubuna uygulanmış ve elde edilen verilere açımlayıcı faktör analizi uygulanmıştır. Bunlar değerlendirildikten sonra, 596 öğretmenden elde edilen veriler ise doğrulayıcı faktör analizine tabi tutulmuştur. Daha sonra 2 açık uçlu soru eklenmiştir. Bu analizler sonucunda ölçek, insan ilişkilerinde iletişimin önemi; öğretmen öğrenci iletişiminin önemi; eğitimde öğretmen öğrenci idareci veli iletişiminin değerlendirilmesi ve iletişimin ders ortamına etkisinin değerlendirilmesi alt boyutları biçiminde gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda Sakarya ilindeki ilkokul öğretmenlerinin, gerek öğrencilerle gerekse velilerle iletişime önem verdikleri anlaşılmıştır. Bu çalışmaya göre evli olan öğretmenlerin evli olmayan öğretmenlere göre iletişim düzeyinin daha yüksek olduğu ve velilerle iletişim yine evli olanların evli olmayanlara göre daha yüksek olduğu ortaya çıkmıştır. Çalışmanın bir diğer sonucuna göre, öğretmenlerin mesleki tecrübelerinin ve hizmet sürelerinin öğrencilerle iletişim becerilerini geliştirmede önemli bir rolü olduğu ortaya çıkmıştır. Ölçekte sorulmuş olan sorulara verilen cevaplar, Öğrenci Merkezli eğitim modeline daha uygun eğitim verildiğini göstermektedir. Böylece eğitimde iletişimin öğrencinin başarısına katkı sağlayacak doğrultuda olduğu ortaya çıkmıştır. Anahtar Sözcükler: Sakarya, öğretmen, öğrenci, iletişim, başarı