Temettuat defterlerine göre 19. yüzyılda Sapanca'nın sosyal ve ekonomik tarihi

XIX. yüzyılda Adapazarı Kazası ile ilgili temettuat kayıtlarına dair daha önce yapılmış çok az sayıda çalışma vardır ve bağımsız olarak Sapanca Kasabası temettuat defterleri ilk kez gün yüzüne çıkarılmaktadır. Çalışma, günümüzde Sakarya ilinin bir ilçesi konumunda bulunan Sapanca'nın XIX. yüzyıldaki sosyal ve ekonomik yapısını ele almakla Adapazarı tarihinin de aydınlatılmaya çalışılması açısından önemli bir örnek olacaktır.Bu çalışmanın amacı, 1844 yılına ait temettuat defterleri verilerine göre, tarımla birlikte ticaret ekonomisinin kendini yoğunlukla hissettirdiği Sapanca Kasabası'nın sosyo ? ekonomik yapısını ortaya çıkarmaktır.Bu çalışmada esas olarak, Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nde yer alan Sapanca Kasabası temettuat defterlerinden faydalanılmıştır. Bunun yanı sıra temettuat kayıtlarının mukayesesi ve bu kayıtların tutulması esnasında doğan farklardan dolayı daha sağlıklı yorum yapabilmek üzere; temettuat defterleri ile alakalı daha önce yapılmış birçok yüksek lisans tezinden faydalanılmıştır.Üç bölümden ibaret olan bu çalışmanın birinci bölümünde Osmanlı Devleti'nin sosyal yapısı ve bu yapı içerisinde Sapanca Kasabası ele alınmıştır. Nüfus, nüfusun yerleşim durumu, sosyal grup ilişkileri bu bölümü oluşturmaktadır.İkinci bölümde ekonomik yapı incelenmiştir. Osmanlı ekonomisi ve bu yapı içerisinde Sapanca Kasabası'nda gerçekleşen ekonomik faaliyetler bu bölümün konularını oluşturmaktadır.Üçüncü bölümde Sapanca Kasabası'na ait temettuat defterlerinin transkripsiyonu orijinal metinlere sadık kalarak aynen çeviri ile düzenlenmiştir.