Term gebe annelerin kanında ve yenidoğan bebeklerin kordon kanında D vitamini düzeyleri

Amaç: D vitamini intrauterin dönemden itibaren birçok organ ve sisteme etkisi bulunan bir vitamindir. Yenidoğan ve çocukluk döneminde ağır eksikliği riketse yol açar. Başka birçok hastalığın etyolojisinde de D vitamini eksikliği suçlanmaktadır. Bu nedenlerle önemli bir halk sağlığı problemi olduğunu düşündüğümüz gebelerin ve yenidoğan bebeklerin D vitamini eksiklikleri konusunu inceledik. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmamızda Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi'nde, 38-42 gestasyon haftasında sezeryan veya normal doğumla doğum yapan, herhangi bir sağlık problemi olmayan anneler ve term bebekleri prospektif olarak incelendi. Annenin ve bebeğin serum vitamin D düzeyi ile bebeğin persantilleri arasındaki ilişki, D vitamini eksikliği olan annelerin bebeklerinde bu eksikliğin yansımaları araştırıldı. Annelerin eğitim durumu, yaşı, sosyoekonomik düzeyi, mesleği, ikamet ettiği konutun özellikleri, beslenme alışkanlıkları, ek hastalığının ve ilaç kullanımının olup olmaması, multivitamin kullanımı, daha önce D vitamini eksikliği tanısının varlığı, günlük güneşe maruziyet süresi, güneşten koruyucu kremleri kullanıp kullanmadığı, baş örtüsü kullanım hikayesi anket uygulanarak sorgulandı. Amerikan Pediatri Akademisi' nin önerileri doğrultusunda D vitamininin eksikliği ≤15ng/ml, yetersizliği 15,0-20,0 ng/ml, normal değerleri 20-100 ng/ml olarak kabul edildi. Bulgular: 45'i anne ve 45'i bebek olmak üzere toplamda 90 hastanın serum D vitamini seviyeleri incelendi. Çalışmamıza katılan annelerin serum D vitamini düzeyleri ortalama 13,4 ng/ml idi. Annelerden sadece 8'inin (%17,8) D vitamini düzeyi normal sınırlarda bulunurken; 32 (%71,1) annede eksiklik, 5 annede (%11,1) yetersizlik saptandı. Çalışmamıza katılan bebeklerin serum D vitamini düzeyi ortalama 8,6 ng/ml idi. D vitamini normal sınırlar içerisinde bebeğe rastlanmazken; 39 (%86,7) bebekte eksiklik, 6 (%13,3) bebekte yetersizlik saptandı. Rikets ve D vitamini hipervitaminozu olan olguya rastlanmadı. Annelerin D vitamini düzeyleri ile bebeklerin D vitamini düzeyleri arasında istatiksel olarak anlamlı ilişki saptandı. Bu bize yenidoğan bebeklerdeki D vitamini eksikliğinin en önemli nedenlerinden birinin annenlerindeki D vitamini eksikliği olduğunu gösterdi. Sonuç: Annelerde D vitamini düzeyinin mümkünse gebelik planlanmadan önce incelenmesi ve eksiklik durumunda tedaviye başlanması, mümkün değilse gebelik sırasında rutin kontrol parametrelerinden biri olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Annelerin D vitamini eksikliğinin zamanında tanı alıp tedavi edilmesinin bebeklerde gelişebilecek D vitamini eksikliğini önleyebileceğini düşünmekteyiz. D vitamini eksikliğini önlemenin en basit yolu anne ve bebeklerin yeterli süre güneş görmesidir. Yeterince güneşe çıkmayan anneler bebeklerini de güneşe çıkartmadıkları için bu durumun D vitamini eksikliği riskini artırdığı düşünülmektedir. Annelerin güneş ışınlarının faydası konusunda bilgilendirilmesi, çocuklarını nasıl ve ne zaman güneşlenmek için çıkartmaları gerektiği konusunda aydınlatılmaları D vitamini eksikliğinin önlenmesi açısından faydalı olacaktır. Anahtar Kelimeler: D vitamini, gebelik, kord kanı, yenidoğan