Teucrium parviflorum ve Teucrium polium bitkilerinin kimyasal ve biyolojik aktivite yönünden incelenmesi

Amaç: Literatürde antioksidan özelliklerine atıfta bulunulan Lamiaceae familyası üyeleri T. parviflorum ve T. polium bitkilerinin etanol ekstrelerinin toplam fenolik ve flavonoid miktarları ile antioksidan ve antikolinesteraz aktiviteleri, GC-MS ile uçucu yağlarının içerikleri ve LC-MS/MS ile kimyasal içeriklerinin belirlenmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: T. parviflorum'un toprak üstü, T. polium'un kök ve toprak üstü kısımlarının etanol ekstrelerinin toplam fenolik ve flavonoid miktarları belirlendi. DPPH serbest radikal giderimi, ABTS katyon radikali giderimi, metal bağlama ve CUPRAC yöntemleri ile antioksidan aktiviteleri ve Ellman metoduyla antikolinesteraz aktiviteleri belirlendi. LC-MS/MS ile fenolik bileşik içerikleri belirlendi. Ayrıca Clavenger aparatıyla elde edilen uçucu yağların GC-MS ile analizi yapıldı. Bulgular: T. polium köklerinin etanol ekstresinin toplam fenolik ve flavonoid içeriğinin en yüksek değere sahip olduğu bulundu. Ekstrelerden hiçbiri metal bağlama ve asetilkolinesteraz inhibisyon aktivitesi göstermedi. T. polium'un kök ve toprak üstü ekstrelerinin, tüm yöntemlerde T. parviflorum ekstresinden daha iyi antioksidan potansiyelinin olduğu belirlendi. T. polium kök ekstresinin DPPH serbest radikal giderim aktivitesinde standart olarak kullanılan BHT'den ve ABTS katyon radikal giderim aktivitesinde standart olarak kullanılan BHA'dan daha iyi aktivite gösterdiği belirlendi. GC-MS analizinde T. parviflorum'un major bileşeni germakren D (%32,7), T. polium'un (Z)-β-farnesen (%28,9) olarak saptandı. LC-MS/MS analizinde T. polium'un toprak üstü ve kök ekstrelerindeki major bileşenler sırasıyla; naringenin (16327 g/g ekstre) ve (-)-epigallokateşin gallat (3694 g/g ekstre), T. parviflorum'un hesperidin (5687 g/g ekstre) olarak tespit edildi. Sonuç: T. polium'un yüksek fenolik içeriğinden kaynaklı yüksek antioksidan potansiyele sahip olduğu söylenebilir. T. parviflorum bitkisinin antikolinesteraz aktivitesi ve LC-MS/MS ile kimyasal içeriği ilk kez bu tezde çalışıldı.