TIMSS 2019 araştırması akran zorbalığı ölçeklerinin cinsiyete ve kültüre göre ölçme değişmezliğinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, Uluslararası Matematik ve Fen Eğilimleri Araştırması (TIMSS) 2019 4. sınıf ve 8. sınıf akran zorbalığı ölçeklerinin cinsiyete ve kültüre (Rusya, Tayvan ve Türkiye) göre ölçme değişmezliğinin incelenmesidir. Araştırmanın örneklemini Rusya, Tayvan ve Türkiye'den TIMSS 2019 uygulamasına katılan 4. ve 8. sınıf öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmada TIMSS'in kamusal erişime açık verileri kullanılmıştır. Araştırmanın veri toplama araçları TIMSS 2019 4. ve 8. sınıf akran zorbalığı ölçekleridir. Bu kapsamda öncelikle ölçeklere ait Temel Birleşenler Analizi (TBA) sonuçları ve güvenirlik kanıtı olarak Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayıları her bir ülke için sunulmuştur. Daha sonra ölçeklerin tek faktörlü yapısı her bir ülke için doğrulayıcı faktör analiziyle (DFA) doğrulanmıştır. Ölçme değişmezliği çalışması yapısal eşitlik modellemesi (YEM) tekniklerinden çoklu grup doğrulayıcı faktör analizi (ÇGDFA) hesaplanarak gerçekleştirilmiştir. Buna göre TIMSS 2019 4. sınıf akran zorbalığı ölçeğinin Rusya, Tayvan ve Türkiye için cinsiyete göre katı değişmezlik modeli sağlanırken 8. sınıf akran zorbalığı ölçeğinin sadece yapısal değişmezlik modeli sağlanmıştır. Kültüre göre yapılan karşılaştırmalarda her iki sınıf düzeyi için sadece yapısal değişmezlik modeli sağlanmıştır. Sonuç olarak TIMSS 2019 8. sınıf akran zorbalığı ölçeği Rusya, Tayvan ve Türkiye için cinsiyete ve kültüre göre ölçme değişmezliğini sağlamamıştır. TIMSS 2019 4. sınıf akran zorbalığı ölçeği Rusya, Tayvan ve Türkiye için cinsiyete göre ölçme değişmezliğini sağlarken kültüre göre ölçme değişmezliğini sağlamamıştır.