Tip 1 ve tip 2 diyabetik hastalarda pankreas enzim yetersizliği sıklığı

Amaç: Pankreas enzim yetersizliği (PEY), diyabetik hastalarda yaygın görülen bir klinik durumdur. Bu tez çalışmasının amacı İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı, Diyabet Polikliniğinde en az 5 yıldır Tip 1 veya Tip 2 DM tanıları ile takip edilen hastalarda pankreas enzim yetersizliği sıklığını belirlemek ve bu hastaların demografik, klinik ve laboratuvar tetkikleri ile diyabet komplikasyonları arasındaki ilişkileri değerlendirmektir. Hastalar ve yöntem: İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları ABD, Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı, Diyabet Polikliniği'nde en az beş yıldır Tip 1 veya Tip 2 diyabet tanılarıyla takip edilmekte olan 182 hastadan dışkı örneği alındı. Alınan dışkı örneklerinde enzim-bağlı-immün assay (ELISA) kitleri kullanılarak PEY varlığı açısından fekal elastaz 1 (FE1) ölçümü yapıldı. Bulgular: Hastaların ortalama yaşı 55,7±12,9 yıldı. Çalışmaya alınan hastaların % 18,2'si (n:33) T1DM, % 81,8'i (n:149) T2DM idi. Hastaların %18,1'inde (n:33) PEY saptandı. T1DM ve T2DM hastalarında ise PEY sıklığı sırasıyla %21,2 (n:7) ve %17,4 (n:26) bulundu. PEY saptanan hastalar diyabet komplikasyonlarının görülme sıklığı açısından değerlendirildiğinde, sadece kardiyovasküler (KV) komplikasyon görülme sıklığında normal pankreas ekzokrin fonksiyonuna sahip diyabetlilere göre artış gözlendi (OR:2,57 (CI %95 1,15-5,76; p=0,021)). Sonuç: PEY, diyabetik hastalarda nadir rastlanan bir durum değildir. Hastalar diyabet tanısı aldıklarında ve takiplerinde bu açıdan değerlendirilmeli, gereğinde ileri tetkik yapılmalıdır. Diyabete bağlı KV komplikasyonları olan hastalar PEY açısından daha dikkatli değerlendirilmelidir. PEY ile DM arasındaki etiyofizyopatolojik özelliklerin daha iyi anlaşılması için geniş çaplı, randomize ve kontrollü, uzun vadeli prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.