Tip 2 diyabetli bireylerde diyabet koçluğunun diyabet öz yönetimi, glikozile hemoglobin ve diyabet distress düzeyine etkisi: Randomize kontrollü çalışma

Araştırmanın amacı tip 2 diyabetli bireylerde diyabet koçluğunun diyabet öz yönetimi, glikozile hemoglobin ve diyabet distress düzeyine etkisini belirlemektir. Araştırma randomize kontrollü deneysel bir çalışmadır. Araştırmanın örneklemini birinci basamak aile sağlığı merkezine kayıtlı tip 2 diyabetli bireyler oluşturmuştur. Örneklem sayısı %95 güven (1-α), %80 test gücü (1-β), f=0,350 etki büyüklüğü ve tekrarlı varyansa göre her bir grupta 25 olmak üzere toplamda 50 kişi olarak belirlenmiştir. Dropout oranı %20 olarak alındığında her bir grupta 32 olmak üzere toplam 64 kişi çalışmaya dahil edilmiştir. Randomizasyon 4'lü blok randomizasyon yöntemi ile yapılmıştır. Müdahale grubuna 1 seans kimya görüşmesi ve 10 günde bir olacak şekilde sekiz seans diyabet koçluğu görüşmesi uygulanmıştır. Kontrol grubuna rutin bakım dışında ek bir müdahale uygulanmamıştır. Veriler; tanıtıcı özellikler formu, Tip 2 Diyabet Öz Yönetim Ölçeği, HbA1c İzlem Formu ve Diyabet Distress Ölçeği ile toplanmıştır. Veri analizinde JAMOVİ 2.3.28 paket programı kullanılmıştır. Tanımlayıcı istatistikler kapsamında sayı, yüzde, ortalama, standart sapma hesaplanmıştır. Kategorik değişkenlerinin karşılaştırılmasında; Ki-Kare Testi, Yates düzeltmeli Ki-Kare Testi, Fisher'in Kesin Ki Kare Testi ve Freeman-Halton Fisher's Kesin (Exact) Ki-Kare Testi uygulanmıştır. Sürekli değişkenlerin karşılaştırılmasında ise Mann Whitney U Testi, Welch Testi ve Student's T testi kullanılmıştır. Diyabet koçluğu müdahalesi sonrasında katılımcıların Tip 2 Diyabet Öz Yönetim Ölçeği Puanlarında gruplar arasında tüm boyutlarda anlamlı fark vardır (p<0.05). Diyabet Distress Ölçeği alt boyutlarından duygusal yük, tedavi rejimi ile ilgili distress ve kişilerarası distress puanları arasında müdahale sonrası gruplar arasında anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). Bu araştırma, diyabet koçluğunun tip 2 diyabetli bireylerde öz yönetimi artırmada ve diyabet distress düzeylerini azaltmada etkili bir müdahale olduğunu ortaya koymuştur. Elde edilen bulgular, birey merkezli destek programlarının birinci basamak sağlık hizmetlerine entegre edilmesine yönelik kanıt sunmaktadır.