Tiyoasetamid ile karaciğer hasarı oluşturulan ratlarda genisteinin oksidatif sistem üzerine etkilerinin araştırılması

Karaciğer hasarı; hepatit B ve C gibi viral iltihabi hastalıklar ile karaciğer yağlanması, alkolik hepatit ve siroz gibi alkolik ve non alkolik karaciğer hastalıklarını içeren kansere kadar ilerleyen bir seri hastalıklar dizisidir. Karaciğer hasarının insidansını etkileyen bir çok faktör vardır. Bunlar yaş, cinsiyet, etnik köken gibi demografik faktörler; hepatit B ve hepatit C virusü, aflatoksin, alkol, tütün, demir birikimi, endojen ve ekzojen hormonlar, diyet, şistozomiazis, vinil klorid, arsenik, gibi çevresel faktörler; siroz, immun fonksiyon, hemokromatozis ve diğer kalıtsal metabolik hastalıklar, şişmanlık, şeker hastalığı, alkolik olmayan yağlı karaciğer, gibi konakçıdan kaynaklanan faktörler olarak sıralanmaktadır. Deneysel olarak uygulanan Tiyoasetamidde (TAA) önemli bir hepatotoksik ajandır.Çalışmada 200-250 gram ağırlığında Sprague Dawley cinsi erkek ratlar kullanıldı ve ratlar 6 çalışma grubuna ayrıldı. 1. Grup (DMSO, n=7), %1.25 DMSO 12 hafta boyunca günlük subkutan olarak verildi. 2. Grup (TAA, n=7), 12 hafta boyunca haftada iki kez 200 mg/kg b.w. tiyoasetamid intraperitonal olarak verildi. 3. Grup (DDG, n=7), 12 hafta boyunca günlük 0.2 mg/kg b.w. genistein subkutan. olarak verildi. 4. Grup (DDG+TAA, n=7), 12 hafta boyunca günlük 0.2 mg/kg b.w subkutan. olarak genistein+haftada iki kez 200 mg/kg intraperitonal olarak. tiyoasetamid verildi. 5. Grup (YDG, n=7), 12 hafta boyunca günlük 0.4 mg/kg b.w. subkutan olarak genistein verildi. 6. Grup (YDG+TAA, n=7), 12 hafta boyunca günlük 0.4 mg/kg b.w., subkutan olarak. genistein+haftada iki kez 200 mg/kg intraperitonal olarak. tiyoasetamid verildi. Çalışma sonunda ratlar anestezi altında dekapite edilerek biyokimyasal parametreler için kan örnekleri, histopatolojik incelemeler için de karaciğer doku örnekleri alındı.Serum örneklerinde AST, ALT, LDH, plazma örneklerinde MDA, SOD ve NO tayini yapıldı. Doku örneklerinde ise MDA, GSH-Px, SOD, CAT ve NO tayini yapıldı. Eritrositlerde de ayrıca GSH-Px, SOD, CAT düzeylerine bakılarak hem TAA oluşturduğu hasar hem de oluşan hasara karşı genisteinin düşük ve yüksek dozlardaki etkileri araştırıldı.Çalışma sonunda TAA verilerek karaciğer hasarı oluşturulan ratlarda genisteinin, karaciğer enzimleri ve lipid peroksidasyonuna karşı koruyucu olduğu gözlendi. Diğer parametreler üzerindeki etkilerinin de zamana bağlı olarak iyileştirici olabileceği görüşüne varıldı. Bu nedenle genisteinin tüketiminin karaciğer hasarını önleme ve tedavide bir seçenek olarak kullanılabileceği düşünüldü.Anahtar kelimeler: Karaciğer hasarı, genistein, tiyoasetamid,