Tokat ilinde üretilen bazı yaş meyvelerdeki pestisit kalıntı düzeylerinin tespiti üzerine araştırmalar

Tarımsal üretimde, pestisit kullanımının kalite ve verimde önemli ölçüde artıĢ sağladığı, ancak fazla miktarda kullanıldığında uygulayıcı ve tüketicilerde sağlık problemleri, doğal düĢmanlara olumsuz etkiler, bunun yanında kalıntı, direnç ve çevre kirliliği gibi olumsuzluklara neden olduğu bilinmektedir. Pestisit kalıntılarının insanlara ve çevreye olan olumsuz etkilerini saptayabilmek için kalıntı analizlerinin yapılması son derece önemlidir. Dolayısıyla gıda maddelerinden düzenli olarak örnekler alınması ve kalıntı takibinin gerçekleĢtirilmesi gerekmektedir. Bu çalıĢma, Tokat ilinin farklı lokasyonlarından alınan 53 meyve numunesinde 260 pestisit etken maddesinin kalıntı düzeyini belirlemek için yapılmıĢtır. Numuneler QuEChERS methodu ile analiz edilmiĢ; kromatografik analizler LC-MS/MS cihazında yapılmıĢtır. Analiz sonuçlarına göre bulunan kalıntı miktarları AB-MRL parametrelerine göre değerlendirilmiĢtir. Alınan 17 adet elma örneğinden yapılan pestisit kalıntı analizlerinde 4 numunede hiçbir etken maddeye rastlanmamıĢ, kalan 13 numunede ise 11 adet farklı pestisit etken maddesi tespit edilmiĢtir. 8 elma numunesinde dimethoate+omethoate ve diflubenzuron etken maddelerinin AB-MRL değerlerini aĢtığı kaydedilmiĢtir. Özellikle diflubenzuronun Cydia pomonella L. (elma iç kurdu)‟ ya ruhsatlı bir insektisit olmasına rağmen bazı örneklerde AB-MRL değerinin 485 katı kadar limit aĢımı olması önemlidir. ġeftali yetiĢtirilen alanlardan alınan 9 adet Ģeftali örneğinden yapılan pestisit kalıntı analizi sonucunda 1 adet numunede hiçbir etken maddeye rastlanmamıĢ, kalan 8 adet numunede ise 9 farklı pestisit etken maddesine rastlanmıĢtır. Ruhsat aralığı geniĢ olan dimethoate+omethoate etken maddesi 3 adet numunede AB-MRL değerlerinin üzerinde çıkmıĢtır. Tokat ilinin yoğun üzüm yetiĢtirildiği tespit edilen bölgelerinden alınan 4 adet numunede herhangi bir etken madde çıkmamıĢ, kalan 5 adet numunede ise 10 farklı pestisit etken maddesine rastlanmıĢtır. Bu numunelerde çıkan pestisit etken maddeleri AB-MRL değerlerinin üzerinde değildir. Yörede kiraz yetiĢtiriciliği yapılan alanlardan 8 adet kiraz örneğinden yapılan pestisit kalıntı analizi sonucunda 3 numunede pestisit etken maddesine rastlanmamıĢ, diğer 5 adet örnekte ise 6 farklı pestisit etken maddesi tespit edilmiĢtir. 5 numunenin içerisinde 2 numunede yasaklı olan permethrin etken maddesi kaydedilmiĢ, 1 numunede ise cymoxanil etken maddesinin AB-MRL değerlerini aĢmadığı gözlemlenmiştir